Onopvallende PS'er wordt de Gainsbourg van Luik

8 oktober 2006. Michel Daerden, politicus van PS-signatuur in Ans bij Luik, becommentarieert schijnbaar dronken zijn verkiezingsoverwinning. Plots kent iedereen "papa". Een mediaster is geboren. Maar de man heeft dan al een lange carrière achter de rug.

In 2006 is Daerden al 57 en een man met een lange staat van dienst binnen de PS. Maar het beruchte interview doet zijn ster pas echt rijzen. De "Daerdenmania" is een feit. Zijn typische mimiek en trage manier van praten worden Daerdens handelsmerk. De politicus is plots een mediaster en zijn populariteit neemt een hoge vlucht. Tot verbazing van velen, zeker in Vlaanderen.

Op YouTube wordt het verkiezingsfilmpje meer dan 1,5 miljoen keer bekeken en al snel circuleren er talloze parodieën. Er worden zelfs t-shirts gedrukt. Daerden laat het zich welgevallen. Als hem later gevraagd wordt of hij inderdaad te veel gedronken had, antwoordt hij laconiek "niet meer dan anders".

Het zullen ook niet de enige bizarre beelden zijn die opduiken van de politicus. Zo laat hij zich in 2008 in dronken toestand opmerken op de Olympische Spelen in Peking. Tennisser David Nalbandian maakt zich tijdens een wedstrijd zelfs kwaad op Daerden.

In de pers krijgt hij de bijnaam "de Gainsbourg van de politiek". Een vergelijking die Daerden bevalt. "Het is waar dat ik artiest had kunnen zijn. Ik droomde ervan om zanger te worden, maar voelde mij beter tussen de cijfers", laat hij optekenen. Maar dat hij voortdurend onder invloed zou zijn, ontkent de flamboyante politicus, "anders had ik deze rijkgevulde carrière nooit kunnen hebben".

Een PS'er van de oude stempel

Daerden is een PS'er van de oude stempel. Iemand voor wie dienstbetoon hoog aangeschreven staat. In en om Luik, waar hij zich graag in volkse middens begeeft, staat hij bekend als "papa". "Tout le monde aime papa" (Iedereen houdt van papa), in 2010 trekt Daerden zelfs met die slogan naar de federale verkiezingen.

Daerden is op dat moment minister van Pensioenen in de federale regering. Hij krijgt die post in juli 2009 na een herschikkingsoperatie. Een beslissing die niet bij iedereen in goede aarde valt. Want Daerden mag dan megapopulair zijn -hij had bij de regionale verkiezingen net daarvoor de meeste voorkeursstemmen gehaald in heel Wallonië- zijn imago van al te losbandige "levensgenieter" sleept hij met zich mee.

Bovendien had Daerden, ondanks zijn status van absoluut stemmenkanon, geen plaatsje gekregen in de Waalse regering. Ecolo stelt zijn veto. Niet goed genoeg voor Wallonië, wel goed genoeg voor de federale regering, wordt her en der geopperd. Een bizarre speech in de Senaat over groenboek en witboek doet geen goed aan zijn reputatie. De minister wijt het vreemde optreden aan het feit dat hij Nederlands moest spreken. Dronken was ik niét, klinkt het.

"Hij is bekwaam en intelligent, goed met cijfers en zal de mensen nog verbazen", verdedigt partijkopstuk Laurette Onkelinx de aanstelling van Daerden. Het beeld in de media is een karikatuur, wordt ook gezegd. En voorzitter Elio Di Rupo laat weten tevreden te zijn met Daerden op Pensioenen. Enkele jaren later zal hij de steun van de PS-top wel verliezen.

"Kameraad Porsche"

Daerden, cijferwonder en begrotingsspecialist. Dankzij die status werkt hij zich op binnen de PS. De Luikenaar begint aan zijn carrière met een diploma commerciële en financiële wetenschappen op zak. Hij bouwt een succesvol bedrijfsrevisorenkantoor uit, geeft les aan de Luikse Handelshogeschool en publiceert enkele werken over bedrijfsvoering en één over de financiën van het federale België.

Als gemeenteraadslid in Ans, waar hij later ook burgemeester zal worden, raakt hij in 1987 verkozen in de Kamer. Daerden, dan nog allesbehalve een stemmenkanon, krijgt in die periode de bijnaam "Kameraad Porsche", omdat hij, jawel, met een Porsche rijdt. De auto, "een jeugdliefde", doet hij later weer van de hand.

Zijn reputatie groeit begin jaren 90 wanneer Daerden als voorzitter van de Luikse PS-federatie erin slaagt om de verschillende strekkingen te verzoenen in de nasleep van de moord op boegbeeld André Cools. In 1994 schopt hij het tot federaal minister van Infrastructuur en Wetenschapsbeleid in de regering-Dehaene. Een jaar later krijgt hij de portefeuille van Verkeer.

Er doen dan al verhalen over een liederlijke levensstijl de ronde, maar van zijn collega's krijgt Daerden ook lof voor zijn dossierkennis en zijn vaardigheden in financiële kwesties. Na de federale en regionale verkiezingen van 1999 verhuist hij naar het Waalse niveau. Daerden zal er zich focussen op Financiën en Begroting.

Tot die bewuste verkiezingsavond in 2006 blijft de bekendheid van Daerden vooral beperkt tot het Luikse. Een jaar eerder was er daar al een heuse wedstrijd voor imitatoren gehouden met zo'n 2.000 toeschouwers, georganiseerd door de krant La Meuse. De opvallendste kandidaat was Jean-Michel Javaux van Ecolo. Daerden zelf zat als eregast op de eerste rij.

Niet langer onaantastbaar

Als bedrijfsrevisor is Daerden op dat moment al lang niet meer actief. In 1999 trekt hij zich terug uit de raad van bestuur van zijn bureau, DC&Co. De dagelijkse leiding komt in handen van zoon Frédéric. Die is dan net verkozen als Waals volksvertegenwoordiger. Sinds 2009 zit de zoon van "papa" in het Europees Parlement. Michel Daerden heeft daarnaast ook twee dochters, Elena en Aurore, die actief is als dj en styliste.

In 2010 komt vader Daerden in nauwe schoentjes als minister van Pensioenen wanneer blijkt dat het gerecht een onderzoek voert naar belangenvermenging. Als lid van de Waalse regering zou hij opdrachten toegekend hebben aan het revisorenkantoor van Frédéric. Daerden ontkent en wordt nooit in verdenking gesteld of veroordeeld.

Maar een nieuwe smet op zijn reputatie is de zaak wel, zeker omdat het niet de eerste keer is dat er vragen worden gesteld bij het revisorenkantoor van de familie-Daerden en de banden ervan met de overheid. Bovendien past het stemmenkanon hoe langer hoe minder in de plannen van PS-voorzitter Di Rupo, die de partij wil vernieuwen en moderniseren.

Op 13 juni 2010 is Daerden dan ook geen lijsttrekker meer in Luik. Een teken aan de wand. Als lijstduwer haalt hij echter meer dan 70.000 voorkeursstemmen, meer dan lijsttrekker Alain Mathot en meer dan eender wie in de provincie. Maar onaantastbaar is hij niet. Bij de vorming van de huidige regering-Di Rupo is er geen sprake meer van Daerden als kandidaat-minister.

Op dat moment is hij ook in zijn thuisbasis Ans immers opzijgeschoven na een "coup" van een groep rond partijgenoot Stéphane Moreau. Een meerderheid van de gemeenteraadsleden steunt een motie van wantrouwen tegen Daerden. Volgens hen heeft de politicus zich schuldig gemaakt aan machtsmisbruik en financieel gesjoemel.

De politieke carrière van Daerden lijkt daarmee op het einde af te stevenen. En ook gezondheidsproblemen spelen hem parten. In april 2012 moet hij een week in het ziekenhuis blijven na ademhalingsproblemen. Drie maanden later krijgt Daerden een hartaanval tijdens een vakantie in Zuid-Frankrijk. Sindsdien lag hij in een kunstmatig coma.