Straffe speeches brengen Obama in het Witte Huis

Barack Obama wordt na een jeugd op Hawaï en op Jakarta een opgemerkte figuur in Chicago. Later brengen zijn oratorische talenten hem tot in het Witte Huis. Kan Obama er nog vier jaar bij doen?

Barack “Barry” Hussein Obama wordt geboren in Honolulu in de VS-staat Hawaï. Dat is relevant, want tegenstanders zoals de Republikeinse miljardair Donald Trump beweren lange tijd dat hij in het buitenland geboren is en dus geen recht heeft op het presidentschap. Obama bewijst dat echter met zijn geboortecertificaat en de discussie verstomt.

Anders dan de meeste gekleurde mensen in de VS stamt hij niet af van slaven. Zijn vader is een student uit Kenia, zijn moeder een blanke Amerikaanse uit Kansas die nog verwant is met Jefferson Davis, de president van de Zuidelijke Staten die tijdens de Burgeroorlog (1861-1865) vecht voor de slavernij. Nadat zijn moeder hertrouwt met een Indonesische man, leeft Obama tot zijn 10e op Jakarta.

Spannende strijd in 2008

Nadien groeit hij op bij zijn grootouders op Hawaï. Later studeert hij Politieke Wetenschappen in Columbia, New York, en Rechten in Harvard. Hij wordt advocaat, community organizer in Chicago en stapt in de politiek voor de Democratische partij.

In 2004 wordt hij nationaal bekend door een indrukwekkende speech tijdens de Democratische partijconventie die John Kerry lanceert voor het presidentschap. Kort daarop wordt Obama verkozen tot senator voor Illinois.

In 2007 maakt Obama bekend dat hij kandidaat is voor de presidentsverkiezingen van november 2008. Zo ontstaat een spannende tweestrijd bij de Democraten, waar ook ex-first lady Hillary Clinton haar zinnen op het Witte Huis heeft gezet. Maar Obama wint de clash en wordt de uitdager van de Republikein John McCain. Onder meer door zijn wervende toespraken en slogans wint Obama de verkiezingen en hij krijgt ook een Democratische meerderheid in het Congres.

Triomfen, maar ook onvervulde beloftes

Obama belooft een trendbreuk met het neoconservatieve beleid van George W. Bush en die komt er deels ook, al moet hij in de eerste plaats de zware financieel-economische crisis afwenden met een stimulansprogramma van 787 miljard dollar en de redding van autogroepen General Motors en Chrysler.

Zijn grootste triomf is de invoering van een algemene ziekteverzekering in 2010, iets wat Bill Clinton in de jaren 90 niet gelukt is. Ook al is “Obamacare” nog steeds omstreden, nu het Hooggerechtshof op vijf maanden van de verkiezingen de wet in stand laat, lijkt het in Obama’s voordeel uit te draaien. De president kan ook pronken met de uitschakeling van topterrorist Osama bin Laden op 1 mei 2011.

Internationaal voert Obama een “reset” door in de relaties met Rusland (New Start-kernverdrag uit 2010) en steekt hij de hand uit naar de islamwereld en het Midden-Oosten. De terugtrekking van VS-troepen uit Irak is inmiddels een feit, in Afghanistan is die nog aan de gang. Wel is de gevangenis Guantanamo Bay nog steeds niet gesloten, nochtans een verkiezingsbelofte van Obama.

In 2009 krijgt Obama de Nobelprijs voor de Vrede, nogal voorbarig volgens veel critici. Ook vinden velen dat het hervormingsbeleid van de VS niet ver genoeg gaat en de crisis, werkloosheid en schuldenlast blijven er erg aanwezig. Tegenstander Mitt Romney wil van de economie hét thema bij deze verkiezingen maken. Obama vraagt een nieuw mandaat om die problemen verder aan te pakken en meer te hervormen. Er ligt nog veel werk op de plank, zegt hij, en dat wil hij afmaken de komende vier jaar.

Wouter Carton