US elections, does it matter?

Op het hun respectievelijke partijconventies hebben de Democraat Barack Obama en zijn Republikeinse tegenhanger Mitt Romney elk een verschillende visie voor Amerika voorgesteld.

Uiteraard dragen beide presidentskandidaten het belang van de Verenigde Staten hoog in hun vaandel, maar over hoe dat belang gediend moet worden, verschillen de meningen. In zekere zin is het verschil groter dan bij vorige verkiezingen.

"Obamacare" of "Romneycare"?

De Democratische president Barack Obama beschouwt wellicht zijn wet op de verplichte ziekteverzekering als zijn belangrijke verwezenlijking tot nu toe. De "Affordable Health Care Act" werd in maart 2010 door het Congres goedgekeurd en ondertekend.

Dat was het eindpunt van een strijd die de Democraten al sinds Truman eind de jaren 40 gevoerd hebben en waarop Bill Clinton in de jaren 90 nog gefaald had. Voortaan krijgen alle Amerikanen dus toegang tot betaaldbare gezondheidszorg. 

Romney belooft nu om die "Obamacare" terug af te schaffen. Volgens hem gaat het om "the biggest tax increase in US history" en is het systeem onbetaalbaar. Romney geeft toe dat hij als gouverneur van Massachussetts een dergelijk systeem heeft ingevoerd, maar die rijke staat kon zich dat veroorloven, zegt hij nu.

Economie uit het moeras?

Dat de VS in de zwaarste economische crisis zitten sinds de jaren 30 is uiteraard ook een thema. Obama stelt hij van zijn voorganger George W. Bush een gigantische puinhoop heeft geërfd en dat hij een tweede ambtstermijn nodig heeft om die crisis te bedwingen.

Er kwam een stimulansplan van 787 miljard dollar inzake infrastructuur, groene energie en milieu en die hebben de VS-economie inderdaad aangewakkerd, maar toch is de werkloosheid met iets boven de 9% nog altijd erg hoog. Daarnaast beroept zich ook op steun voor de kmo's en de redding van de autogiganten General Motors en Chrysler.

Romney herinnert aan zijn ervaring als succesvol zakenman. Volgens hem heeft Obama te veel geld uitgegeven en levert dat te weinig resultaten op. Het is beter om de uitgaven en de rol van de federale overheid terug te dringen en de privésector zijn gang te laten gaan. Op termijn levert dat volgens hem meer banen en groei op.

En dan is er uiteraard het grote begrotingstekort en dito schuldenberg. Obama wil die terugdringen door het schrappen van de belastingvoordelen die zijn voorganger Bush heeft gegeven aan de "super rich".

Romney ziet dat niet zitten en wil het tekort te lijf gaan door het federale staatsapparaat af te slanken en fors in de uitgaven en vooral de uitkeringen te snoeien.  Door de rol van de overheid terug te dringen en de privésector zijn gang te laten gaan, denkt hij op termijn meer groei en banen te realiseren. 

Ieder voor zich of samen met zijn allen?

In die context is het magische getal 47% gevallen. Dat slaat op de uitspraak van Romney dat 47% van de kiezers toch niet voor hem stemmen omdat ze rekenen dat Obama en de federale overheid hen met uitkeringen en andere voordelen zullen verwennen. Romney wil terug naar een systeem waarbij iedereen de verantwoordelijkheid voor zijn eigen succes en leven op zich neemt, niet de overheid.

Dat is de traditionele Amerikaanse houding uit de tijd van de kolonisten en vormt de basis van de ideologie van de oerconservatieve Tea Party aan de rechterkant van de Republikeinen.

Obama zegt dat hij president is van ALLE Amerikanen en staat voor een totaal andere visie; niet het "ieder voor zich", maar een solidaire maatschappij met een solide basis. Voor de Tea Party is dat "marxisme". Het is interessant om te kijken welke visie het haalt in november, want dat toont ook een demografische en ideologische evolutie in de Amerikaanse maatschappij aan.

Soft of hard power

Inzake buitenlands beleid is Obama fier om zijn succesvolle terugtrekking uit Irak; zonder dat dat land in chaos verviel en het uitschakelen van terroristenleider Osama Bin Laden, iets waar Romney weinig tegenin kan brengen.

Romney vindt wel dat Obama overhaast te werk gaat door zijn belofte om de meeste VS-troepen eind 2014 uit Afghanistan terug te trekken. Volgens hem is het Afghaanse leger niet klaar om tegen dan de strijd tegen de taliban op zich te nemen.

De Republikeinen verwijten Obama overigens dat hij te zacht is tegenover de islamwereld, Rusland en China en Iran in het bijzonder en beloven een veel hardere aanpak, wat Obama dan weer omschrijft als "retoriek uit de Koude Oorlog".

Hoe dan ook zijn er twee visies op Amerika. Om zijn beleid voort te kunnen zetten, heeft Obama echter bij voorkeur ook een meerderheid in het Congres nodig.

Jos De Greef

Meest gelezen