Is uw gemeente wel veilig, en zo ja: hoe veilig?

Diefstal en afpersing, lichamelijk geweld, vandalisme en vernieling: het zijn indicatoren voor de veiligheid en het algemeen welzijn. Uit statistische gegevens blijkt dat de grootste problemen zich situeren in en rond grote steden als Antwerpen, Brussel, Leuven en Gent, en in de kustgemeenten.

Veiligheid: het is wel degelijk een thema tijdens deze verkiezingsstrijd. Eén partij maakt er zelfs een hoofdthema van. Maar hoe veilig/onveilig is het eigenlijk in de Vlaamse gemeenten? Een blik op de statistieken maakt ons iets wijzer.

Diefstal en afpersing

Als je het aantal diefstallen en afpersingen per 1.000 inwoners bekijkt, blijkt er tussen 2000 en 2011 sprake van een lichte dalende tendens. De statistieken zijn gebaseerd op de processen-verbaal van de politie over misdrijven binnen die categorie. Ook pogingen tot het plegen van deze misdrijven worden meegerekend.

De Brusselse randgemeente Drogenbos blijkt in 2011 het hoogst te scoren: 91 per 1.000 inwoners. Ook in 2000 scoorde de randgemeente al hoog: 81,2. Toen stond Wijnegem nog bovenaan het lijstje met 111, maar vorig jaar stond de Antwerpse randgemeente toch nog op de vierde plaats, met een score van 76,9.

Volgens burgemeester Leo Carpentier (CD&V) heeft de slechte score van zijn gemeente alles te maken met het bekende Wijnegem Shopping Center, dat de cijfers voor winkeldiefstallen de hoogte in jaagt. "Dat is de negatieve kant van het Shopping Center", zegt hij. "Onze politieagenten werken wel nauw samen met hun bewakingsdienst, die zijn best doet om preventief te werken." Maar Carpentier erkent dat het bijzonder moeilijk is om winkeldiefstal te voorkomen.

Ook Ronald Speltens, woordvoerder van de politiezone Rode, heeft zo zijn bedenkingen over de conclusies die uit de statistieken kunnen worden getrokken. "Er zijn 300 handelszaken in Drogenbos, waaronder ook supermarkten", relativeert hij. "Dat jaagt de cijfers de hoogte in." Hij geeft wel toe dat er in 2010 en 2011 een ware plaag van sackjackings was in Drogenbos. "Onze doelgerichte actie daartegen heeft een signaal gegeven en het aantal sackjackings is dit jaar weer teruggelopen."

Gooik blijkt dan weer de veiligste gemeente op het vlak van diefstal en afpersing: slechts 5,93 gevallen per 1.000 inwoners geregistreerd in 2011. Burgemeester Michel Doomst (CD&V) is opgetogen en ziet vier oorzaken: het landelijke karakter van zijn gemeente, een stevige buurtwerking die de sociale controle stimuleert, de relatief kleine politiezone Pajottenland en het feit dat er geen grote uitvalswegen in de buurt zijn. "Dat laatste merken professionele bendes ongetwijfeld op als ze hun prospectie komen doen", zegt hij.

Lichamelijk geweld

Hier gaat het over het aantal gewelddadige incidenten per 1.000 inwoners. Dat kunnen mishandelingen zijn, of ook seksuele misdrijven. Ook hier zijn de statistieken gebaseerd op processen-verbaal van de politie.

In heel Vlaanderen is er duidelijk een licht stijgende tendens, van 5,1 in 2000 naar 6,8 vorig jaar. Ook nu weer vinden we de grotere steden en de kustgemeenten bovenaan op de lijst terug.

Opvallend hier is de slechte score van Blankenberge, waar het aantal incidenten gestegen is van 15,2 in 2000 naar 18,3 in 2011. Burgemeester Patrick De Klerck (Open VLD) reageert verbolgen: "Het verbaast me toch dat er in deze studie geen rekening wordt gehouden met het feit dat wij een kustgemeente zijn en dat ons inwonersaantal tijdens de zomer oploopt van 20.000 naar een veelvoud daarvan." Hij wijst erop dat ook de invloed van toeristen, mensen met een tweede verblijf en van campinggasten in rekening moet worden gebracht.

"Als je met een vervijfvoudiging van de bevolking tijdens de zomer rekening houdt, dan is Blankenberge de op één na veiligste gemeente", geeft Philip Denoyette nog mee, de woordvoerder van de lokale politie Blankenberge-Zuienkerke.

In Herstappe zijn in 2011 geen gevallen van lichamelijke agressie genoteerd. Dat hoeft eigenlijk niet te verwonderen, want het gaat hier om de kleinste gemeente van het land, die amper 85 inwoners heeft. Ook in de Oost-Vlaamse gemeente Horebeke kunt u op beide oren slapen: daar zijn vorig jaar 1,45 gevallen per 1.000 inwoners geregistreerd. "Met geweld of drugs krijgen wij hier zelden te maken", bevestigt burgemeester Joseph Browaeys (Open VLD). "Wij hebben hier een rustige gemeente."

Vandalisme en vernieling

Deze cijfers slaan op het aantal gewelddadige misdrijven tegen eigendommen van inwoners of opzettelijk vernielen van goederen van anderen, per 1.000 inwoners. Ook nu weer komen de gegevens van het aantal processen-verbaal van de politiediensten. 

Het Vlaamse gemiddelde lag in 2011 iets hoger dan in 2000, maar van een echt stijgende tendens kunnen we toch niet spreken.

Dat er meer vandalisme in de steden is, ligt nogal voor de hand, maar opvallend is dat heel wat kustgemeenten weer slecht scoren: Blankenberge met 25,2 gevallen op 1.000, De Panne met 23,7, Middelkerke met 22,7 en Veurne met 21,4. Ook in 2000 was er al sprake van opvallend meer vandalisme aan de kust.

Ook nu weer dezelfde verklaring. "De bevolking van de gemeenten aan de Westkust vervijfvoudigt tijdens de zomermaanden", zet burgemeester Robert Butsraen (DAS) van De Panne de puntjes op de i. "Daarmee hebben ze in die studie geen rekening gehouden." Butsraen is in elk geval vragende partij voor extra versterking van zijn politiediensten tijdens de zomer.

In de categorie vandalisme scoort Herstappe begrijpelijkerwijze bijzonder goed, maar ook in Kortenaken is de kans klein dat uw huis beschadigd wordt: slechts 2,69 gevallen per 1.000 inwoners geregistreerd in 2011. "Ik ben daar zeer verheugd over", reageert burgemeester Stefaan Devos (CD&V). Hij wijst op de voordelen van sociale controle in zijn landelijke gemeente en op het feit dat Kortenaken niet in de buurt van een snelweg ligt.

Hoe dan ook: cijfers liegen misschien niet, maar in elk geval is het duidelijk dat je bij de interpretatie ervan rekening moet houden met de specifieke situatie van een gemeente.

Rik Arnoudt

lees ook