"Vlaamse gemeenten staan voor moeilijke jaren"

De Vlaamse gemeenten zullen de komende jaren financieel de tering naar de nering moeten zetten. Dat was de teneur van het verkiezingsdebat in "Terzake 2012" over de stijgende schulden. Maar tegelijk wil niemand een verhoging van de lokale belastingen.

In 2010 hadden alle Vlaamse gemeenten samen een tekort van 103 miljoen euro. Een jaar later was dat 269 miljoen euro en dit jaar zal de gezamenlijke schuldenberg voort oplopen tot 355 miljoen euro.

"We gaan naar moeilijke jaren. Dan moet je de tering naar de nering zetten en vooral de uitgaven aanpakken", zegt Open VLD'er Patrick Dewael, die in Tongeren de lijst trekt voor Tongeren.nu. In zijn gemeente noemt hij de schuld "aanvaardbaar".

"13 procent van de inkomsten geven we uit aan het aflossen van de schuld. Als je vergelijkt met de situatie van een modaal gezin, zou dat een groot succes zijn", aldus Dewael, die geen probleem ziet in het feit dat er schulden zijn, "alleen moeten die draaglijk zijn".

Volgens Lode Vereeck (LDD), lijstduwer van D.A.A.D. in Diepenbeek, "staan de verkeerslichten nog niet op rood, maar wel op oranje". Hij merkt op dat er de laatste 15 jaar een geleidelijke daling was, maar de voorbije jaren dus een forse stijging.

"350 miljoen euro schuld is beheersbaar, maar er komen wel enorme financiële uitdagingen af op de gemeenten: personeelskosten, pensioenkosten, stijgende OCMW-lasten, enzomeer", aldus Vereeck.

"Investeren in infrastructuur is als een huis kopen"

SP.A-voorzitter en Leuvenaar Bruno Tobback verklaart de groeiende schuld deels doordat het einde van de legislatuur traditioneel gekenmerkt wordt door hogere uitgaven. Hij wijst ook op het wegvallen van de inkomsten van de Gemeentelijke Holding na het Dexia-debacle.

Dewael merkt op dat Tongeren juist verdiend heeft aan Dexia. "We hebben onze aandelen op tijd verkocht, aan 22 euro. Dat geld zit nu in de pensioenkas."

De 3 politici menen dat een gemeente moet blijven investeren, ook in financieel moeilijke tijden. "Investeren in infrastructuur is als een huis kopen of bouwen, het is normaal dat je daarvoor schulden maakt. Maar personeelskosten zijn lopende kosten. Als je daarop een tekort krijgt, dan gaat het snel bergaf", waarschuwt Tobback.

"De nood aan scholen, rusthuizen en kinderopvang gaat niet weg. Als je investeringen uitstelt, kom je op een bepaald moment voor een vloedgolf van noden te staan. Je kan die investeringen dus beter spreiden en een deel van de schulden meenemen", zegt de SP.A-voorzitter ook.

Vereeck pleit voor een nieuw lokaal fiscaal pact tussen de gemeenten en de Vlaamse regering, waarbij die laatste een deel van de gemeentelijke schulden zou overnemen. In ruil zouden de gemeenten moeten beloven om de gemeentebelastingen niet te verhogen.

"Geen hogere belastingen, dat is een belofte"

Dewael is dat idee genegen, maar pleit ook voor aanpassingen aan het Gemeentefonds, dat de dotaties bepaalt die de gemeenten krijgen. Er moet meer geld gaan naar de centrumsteden, klinkt het. "Kleinere gemeenten profiteren mee van wat wij investeren in bijvoorbeeld cultuur, maar ze betalen niet mee."

Iedereen aan de tafel is het er ook over eens dat gemeenten beter moeten gaan samenwerken om de kosten te drukken. Vereeck wil daarnaast snijden in het takenpakket van de gemeenten. Wat beter door het Vlaamse niveau kan gedaan worden of al gedaan wordt, moet de lokale overheid niet doen, klinkt het. Als voorbeeld geeft hij gemeenten die milieusubsidies geven voor zonnepanelen.

"De Vlaamse overheid reguleert heel veel en legt veel lasten op, zonder er de volledige kosten voor op te nemen", klaagt Dewael aan. Ook Tobback benadrukt dat de gemeenten financieel gecompenseerd moeten worden voor de taken die ze opgelegd krijgen.

De belastingen verhogen in de gemeenten ziet niemand als de gewenste oplossing. "Ik sluit nieuwe belastingen uit in Tongeren. Dat is een belofte", zegt Dewael.

Vereeck wil de belastingen verlagen. "Ik zie een degelijke dienstverlening in Diepenbeek, maar geen uitzonderlijke dienstverlening, dus moeten we ook geen bovengemiddelde belastingen hebben." "We hebben een lage belastingaanslag in vergelijking met andere centrumsteden, we willen dat ook zo houden", zegt Tobback over Leuven.

lees ook