Waarheid en verdichting in het presidentieel debat

In het eerste debat tussen president Barack Obama en zijn Republikeinse uitdager Mitt Romney werden kwistig allerlei getallen geciteerd en de beide heren spraken elkaar geregeld tegen. Kloppen die getallen en wie had er gelijk?

Eerst een punt waarover Obama en Romney het eens lijken te zijn, al blijkt dat in werkelijkheid helemaal niet te zijn. Beiden beroepen ze zich op de commissie voor de vermindering van het tekort, die Simpson-Bowles genoemd wordt naar haar voorzitters. In 2010 kwam die commissie met een voorstel om het tekort te verminderen en de belastingen te verlagen. Obama en Romney hebben het plan allebei geprezen als een schema om het tekort weg te werken.

Maar het plan van Simpson-Bowles stelt dat tegenover elke dollar belastingverhoging er 3 dollar besparingen moeten staan. Dat wil Romney absoluut niet volgen, hij weigert elke belastingverhoging  om het tekort weg te werken.

Obama van zijn kant zegt dat zijn plan om het tekort met 4 biljoen te verminderen gebaseerd is op Simpson-Bowles maar analisten zijn het daar niet mee eens. Het voorstel van Simpson-Bowles vermindert de belastingtarieven voor alle inkomensgroepen, terwijl Obama spreekt over een verhoging voor de rijkste Amerikanen. Simpson-Bowles vraagt ook dat een flink aantal populaire belastingaftrekken afgeschaft zouden worden en slechts selectief opnieuw toegekend. 

5 biljoen belastingvermindering?

Obama heeft in het debat herhaaldelijk kritiek gegeven op wat hij de belastingvermindering van 5 biljoen van Romney noemt. Maar Romney zegt dat zijn hervormingsplan van de belastingen helemaal geen belastingvermindering van 5 biljoen inhoudt.

Het Tax Policy Center, een denktank uit het politieke centrum, schat dat het plan van Romney de belastingen tegen 2015 met 480 miljard dollar zou verminderen en met net iets minder dan 5 biljoen in de loop van 10 jaar.

Conservatieve groepen betwisten de cijfers van het Tax Policy Center en zeggen dat het centrum niet genoeg rekening houdt met een aantal belastingvoordelen. Ook zeggen ze dat het centrum veel niet bewezen veronderstellingen voor waar aanneemt.

Belastingvoordeel voor overzeese banen?

Romney sprak de uitspraak van Obama tegen dat bedrijven een belastingaftrek kunnen krijgen als ze banen uitvoeren "overseas". "Kijk, ik doe al 25 jaar zaken, en ik heb er geen idee van waarover je het hebt. Misschien moet ik een nieuwe boekhouder nemen. Het is gewoon niet het geval dat je een aftrek krijgt als je banen uitvoert", zei Romney. Wat Obama in werkelijkheid  beschreef, was een belastingaftrek voor gewone uitgaven van bedrijven, waar ook aftrekposten onder vallen als een bedrijf een vestiging in de VS sluit en naar een ander land overbrengt.

In juli blokkeerden de Republikeinen een Democratisch voorstel om een belastingkrediet toe te kennen aan bedrijven die hun productie opnieuw naar de VS brengen. Dat zou ook de aftrek afgeschaft hebben voor bedrijven die een vestiging in de VS sluiten.

Wil Obama 716 miljard van Medicare?

Romney haalde herhaaldelijk het getal van 716 miljard dollar aan, dat Obama uit Medicare zou willen snijden om zijn hervorming van de gezondheidszorg te financieren. Medicare is het sociaal verzekeringsprogramma van de federale overheid voor mensen ouder dan 65 en jongeren met een handicap.

Zowel Democraten als onafhankelijke analisten verwerpen de bewering van de Republikeinen. De Affordable Care Act van Obama zou de toename van de uitbetalingen aan ziekenhuizen en verzekeraars afremmen, maar de Democraten zien dat als een besparing en niet als een vermindering van de fondsen voor Medicare.

Het getal van 716 miljard komt van het Congressional Budget Office en is een schatting van hoeveel de hervorming van het systeem  zou besparen in Medicare van 2013 tot 2022. Dat geld zou dan worden gebruikt om de ziekteverzekering uit te breiden naar meer dan 30 miljoen Amerikanen die nu niet verzekerd zijn.

Benzine dubbel zo duur?

Romney heeft gezegd dat de benzine twee keer zo duur is geworden sinds Obama president is geworden. Technisch is dat correct volgens experten, maar het is misleidend omdat de prijzen een correctie op de markt hebben ondergaan. 

Toen Obama president werd, kostte benzine gemiddeld 1,90 dollar per gallon. Maar die prijs was volgens analisten een bodemprijs als gevolg van een overcorrectie. In de zomer van 2008 kwam de prijs boven 4 dollar per gallon uit, gedurende de economische crisis in de VS. Nu zit de prijs nog steeds op dat niveau.