"Niemand heeft graag dat je aan zijn business komt"

De discussie over de zin van de provincies is nog lang niet begraven. Dat bleek gisteravond nog eens op een debat over de verkiezingen voor de Antwerpse provincieraad. De verschillende partijen hebben er ook hun prioriteiten voor de provincie voor de komende legislatuur voorgesteld.

De provincie Antwerpen bracht Mark Wellens, woordvoerder van de deputatie, Gunnar Michielssen (LDD) en Mark Andries, kabinetchef van Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor de Interne staatshervorming, samen. In een tweede deel kruisten Luk Lemmens (N-VA), Koen De Cock (CD&V), Inga Verhaert (SP.A), Steven Vollenbergh (Vlaams Belang), Tom Caals (Groen) en Koen Helsen (Open VLD) de degens.

Eerst bediscussieerden Michielssen en Wellens de zin en de onzin van de provincie. Voor LDD is de provincie een overbodig tussenniveau, met bevoegdheden die enerzijds door de gemeente of door de Vlaamse regering uitgeoefend zouden kunnen worden. De partij stelt ook de “politieke bovenbouw” ter discussie. Michielssen verweet de personeelsleden van de provincie de enigen te zijn die het nut van een provincieniveau verdedigen.

Wellens, die de provincie vurig verdedigde, beaamde dat “niemand graag heeft dat je aan zijn business komt”. Volgens hem zijn democratisch verkozen politici nodig op het tussenniveau, omdat de burgemeesters “blij zijn dat ze bij iemand van hun eigen ras terechtkunnen in plaats van bij ambtenaren”. Anderzijds gaf Wellens toe dat de provincie niet erg populair en gekend is bij de bevolking en dat het provincieniveau inspanningen moet leveren om het bestuursniveau dichter bij de burger te brengen. Hij maakt zich sterk dat de bouw van het nieuwe provinciehuis in Antwerpen het startschot zal betekenen voor “een nieuwe visie en een nieuw imago”.

"Tussenniveau broodnodig"

Voor LDD weegt het nut van de provincie niet op tegen de kost ervan. De partij roept daarom op om blanco te stemmen bij de komende provincieraadsverkiezingen. Michielssen noemt de provincie “buitengewoon duur” voor een instelling die is “gereduceerd tot louter een adviesorgaan”. Over de uitgaven van de provincie blijkt echter onduidelijkheid te bestaan. Michielssen spreekt over een besparing van 1,2 miljard euro bij afschaffing van de provincie, maar Wellens nuanceert dat bedrag naar 88 miljoen euro.

Mark Andries, kabinetchef van Vlaams minister Bourgeois, gaat akkoord met Wellens dat de provincie democratisch bemand moet worden in plaats van het orgaan te "verambtelijken". Hij verduidelijkt dat er binnen de politieke klasse een consensus bestaat over de afschaffing van de provincies, maar dat er geen eensgezindheid is over wat er dan in de plaats moet komen.

Volgens Andries is een tussenniveau tussen de gemeente en de Vlaamse regering broodnodig. De Vlaamse regering wilde met haar “Witboek Interne Staatshervorming” een einde maken aan de “mikmak van provinciebevoegden”. Zij besloot daarom om de bevoegdheden van de provincies duidelijk af te lijnen: zij zullen voortaan bevoegd zijn voor “grondgebonden” materies (toerisme, ruimtelijke ordening en economie) en eventueel voor “persoonsgebonden” materies (onderwijs, gezondheid, welzijn, …) indien de provincie daar uitdrukkelijk om wordt gevraagd.

"Nieuwe vorm van inspraak"

In een tweede deel legden de lijsttrekkers voor de provincieraadsverkiezingen de prioriteiten van hun partij voor de komende legislatuur voor.

Voor de N-VA, bekend als koele minnaars van de provincies, is de uitvoering van de staatshervorming van primordiaal belang. Volgens Luk Lemmens zal na enkele jaren blijken of de provincies het gepaste orgaan zijn als tussenniveau tussen de gemeenten en de Vlaamse regering. De N-VA stelt wel een afslanking van het bestuursniveau voor, die op termijn een verlaging van de belastingen zal kunnen inhouden.

CD&V hoopt dat de nieuwe gedeputeerden de staatshervorming niet beschouwen als een beperking, maar dat zij met passie hun nieuwe taken aanvaarden en invullen zonder daarbij “het geslagen niveau” te zijn.

Inga Verhaert (SP.A) wil met de provincie verder werk maken van de groepsaankopen voor groene energie. Zij betwijfelt of de staatshervorming een belastingsverlaging zal voortbrengen en benadrukt dat de provincie met de nieuwe hervorming ook bijkomende taken gekregen heeft en dat daarvoor middelen beschikbaar dienen te blijven.

Vlaams Belang, die de provincies liever afgeschaft ziet, wil de komende jaren meer inzetten op veiligheid en economie – thema’s waarvan de burgers “echt wakker liggen”.

Voor Open VLD moet de provincie haar rol en verantwoordelijkheid opnemen op het vlak van economie en werkgelegenheid, onder meer door de bouw van nieuwe bedrijfsterreinen te faciliteren.

Groen stelt voor om het provinciaal niveau te vervangen door “stadsregio’s of stadsgewesten”, opdat men de initiatieven meer kan toespitsen per regio. Voor Groen is het ook belangrijk dat de provincie het voortouw neemt in nieuwe vormen van inspraak en overleg van en met de burger.

Nina Landau

lees ook