James Bond: A license to bill

Rekening houdend met inflatie is de James Bond-filmfranchise de lucratiefste ooit. Zeker nu leerling-tovenaar Harry Potter zijn toverstafje heeft opgeborgen. Maar wie vaart daar wel bij? En rinkelde de kassa altijd even enthousiast?

Wie alvast niet rijk zal worden van de Bondfilms zijn de nabestaanden van James Bond-bedenker Ian Fleming (foto). Fleming, in de waan dat zijn boeken niet goed genoeg waren voor het witte doek, verkocht de filmrechten in 1961 voor 50.000 dollar aan een gehaaide producer.

Ook al was dat toen een aardig bedrag, toch zien de nazaten van Fleming zo 5 miljard dollar door de neus geboord. Want dat brachten de 22 films tot nu toe op aan de kassa.

Wie mocht er dan wel 5 miljard bijschrijven op de rekening? De rechten voor de Bondfilms zijn in handen van de nazaten van Albert R. Brocolli, Bondproducer van het eerste uur, MGM, de legendarische filmstudio die met 4.000 titels het grootste aantal filmrechten in handen heeft, en (sinds "Casino royale") Columbia Pictures.

MGM: de Bondponden ten spijt

Toch was het niet al poen scheppen wat de klok sloeg voor de eigenaars van de Bondrechten. Zo kreunt filmstudio MGM al het grootste deel van zijn Bondcarrière onder de schulden.

Met nieuwste Bondtelg "Skyfall" en een beursgang - jaja, ook u kunt een stukje Bond kopen binnenkort - hoopt MGM voor de elfendertigste keer het faillissement te vermijden. Door de financiële problemen van MGM verschijnt "Skyfall" trouwens minstens een jaar later dan gepland.

Dat de mede-eigenaar van de Bondrechten het decennialang financieel moeilijk heeft gehad, moet haast een wonder zijn. Elke Bondfilm was immers, zonder uitzondering, een groot succes aan de kassa. Zo kostte "Dr. No", de eerste Bondfilm, een schamele 1 miljoen dollar, maar bracht hij wel bijna 60 miljoen dollar op.

Martini, shaken nor stirred

Geld en James Bond, het is niet altijd een goed huwelijk. Zo moest de nalatenschap van Ian Fleming al te vaak wijken voor harde dollars (of ponden).

Dat Moore of Craig hun Aston Martin af en toe moesten laten staan voor een BMW of Ford, tot daaraan toe, maar wat gezegd van de schaamteloze reclamedialoog voor een niet nader genoemd horlogemerk in "Casino royale"?

De commercialisering van Bond vindt een voorlopig, triest hoogtepunt in de nieuwe film "Skyfall". Daarin zal Daniel Craig geen Martini bestellen, shaken, nor stirred, maar wel een... Heineken. Heiligschennis! Maar wellicht verzacht de 45 miljoen dollar van Heineken de pijn.

Bondbezieler Ian Fleming hoeft er niet van wakker te liggen. De man stierf al in 1964. Toch kijkt hij wellicht ergens moe getergd op zijn Rolex en denkt hij dat het hoog tijd is voor een moment van bezinning.

Kevin Calluy