Stakingsgolf in Zuid-Afrika breidt uit

De Zuid-Afrikaanse regering probeert het hoofd te bieden aan een stakingsgolf die steeds verder blijkt uit te breiden. Alles begon begin augustus met een staking voor hoger loon in de platinummijn van Marikana, maar die intussen beëindigde actie stak de lont aan het vuur: grote delen van de mijnbouwsector en de transportsector liggen nu plat. Vandaag zijn 12.000 stakers ontslagen.

In totaal hebben zo'n 80.000 Zuid-Afrikaanse kompels het werk neergelegd, zo'n 16 procent van de mijnwerkers in het land. Naar het voorbeeld van hun collega's in Marikana eisen ze een fikse loonsverhoging. De kompels in Marikana kregen al opslag nadat heisa was ontstaan rond een  bloedbad dat de politie onder de stakers had aangericht.

Bij de schietpartij aan de Lonmin-mijn vielen 34 doden. Het bloedbad schokte de openbare opinie in Zuid-Afrika omdat het deed denken aan de bloederige politie-optredens van tijdens het racistische apartheidsbewind.

Nu de stakingsgolf uitbreidt, zijn er meer en meer gewelddadige confrontaties tussen stakers en ordediensten. Daarbij is deze week weer een dodelijk slachtoffer gevallen. Vandaag heeft Anglo American Platinum, de grootste platinumproducent ter wereld, 12.000 stakende mijnwerkers ontslagen. Dinsdag had de directie van Gold Fields, een van de belangrijkste goudmijnen van het land, 5.000 stakers uit hun logement laten zetten omdat ze werkwilligen zouden hebben geïntimideerd.

Ook een groot deel van de vrachtwagenchauffeurs heeft het werk neergelegd. De transportsector wordt beschouwd als vitaal voor de Zuid-Afrikaanse economie. In Durban is er vier dagen lang gestaakt voor meer loon, mét succes.

De vakbonden proberen de sociale onrust te kanaliseren, maar lijken daar tot nu toe niet in te slagen. "De industriële relaties van het land redden en tegelijk de eisen van de arbeiders op de onderhandelingstafel leggen, dat is waar we naar op zoek zijn", zegt Zwelinzima Vavi van de Koepel van Zuid-Afrikaanse vakbonden.

Meer dan 18 jaar na het einde van de apartheid voelen nogal wat werknemers zich in de steek gelaten door de nieuwe - zwarte - machthebbers, de werkgevers en de vakbonden. Het lijkt erop dat die frustraties nu massaal opborrelen.