Smet: "Durven nadenken over structuur onderwijs"

Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet (SP.A) wil de onderwijsstructuren herbekijken. "Veel burgemeesters vragen mij waarom de gemeenschapsscholen en de gemeentelijke scholen niet versmolten worden tot één publiek en neutraal net", zegt hij in "Terzake 2012".

"We moeten een stap verder durven denken. Veel burgemeesters vragen mij of de gemeentelijke en stedelijke scholen en het gemeenschapsonderwijs niet beter zouden samensmelten, zodat er een vrij net en een publiek net zou zijn. Ik heb het gevoel dat in veel gemeenten die vraag rijst", zegt Smet, die meent dat de middelen daardoor efficiënter zouden kunnen ingezet worden.

Kris Van Dijck (N-VA), burgemeester van Dessel en voormalig onderwijzer, beaamt de suggestie van Smet. Daarnaast pleit hij ervoor om de infrastructuur efficiënter in te zetten. "Ik denk dat we in Vlaanderen echt af moeten van het idee dat een schoolgebouw enkel dient om kinderen les te geven tussen halfnegen en halfvier, waarna de school de rest van de dag dicht is. Dat is nu op veel plaatsen nog zo."

De derde gast in het "Terzake 2012"-debat over onderwijs is schooldirectrice Karin Heremans, die op de Open VLD-lijst staat in Antwerpen. "Het is bij ons al zo dat we de gebouwen zo goed mogelijk proberen te benutten en ook de link leggen met de buurt", zegt ze. "Het is absoluut vanzelfsprekend dat de school een weerspiegeling moet zijn van de buurt", vult Smet aan.

"200 nieuwe scholen, dat is uniek in Europa"

Het is een gegeven dat veel schoolgebouwen in Vlaanderen in slechte staat verkeren. "Ik heb dat probleem geërfd. Dat is iets van de afgelopen 40 jaar. Alle partijen hebben geïnvesteerd in mensen, niet in gebouwen. Een voorganger van mij heeft ooit gezegd dat dat komt omdat bakstenen niet betogen", zegt Smet, die ook lijstduwer is voor de PS-SP.A-lijst in Brussel.

Maar aan het probleem wordt gewerkt, luidt het. "We gaan 200 nieuwe scholen bouwen. Dat is uniek in heel Europa in deze tijden van economische crisis. We hebben ook een programma van 150 miljoen euro om bestaande scholen te herbouwen en we hebben geld uitgetrokken om ervoor te zorgen dat alle kinderen een plaats hebben op school. Dat is goed voor de werkgelegenheid en voor de bouwsector. De nieuwe scholen zullen ook mee zijn met de tijd. Het nadeel is dus ook een voordeel", aldus Smet.

Heremans noemt het "onbegrijpelijk" dat de Vlaamse regering "onderwijs niet tot haar kerntaken rekent". "Wij als Open VLD vinden dat de overheid 100 miljoen extra zou moeten investeren in schoolinfrastructuur", zegt ze. De stad Antwerpen gaat zelf 50 scholen bouwen met privégeld. Is dat een oplossing? "Het is een en-en-verhaal, waarbij de gemeente en privépartners een rol kunnen spelen. Maar in eerste instantie is onderwijsfinanciering de taak van de Vlaamse overheid."

"Er is geen visie, geen actie"

Ook in Dessel, de thuisbasis van Van Dijck, heeft de gemeente privépartners gezocht. "Ook steden en gemeenten moeten keuzes maken. De middelen zijn schaars", zegt de N-VA'er. "Maar ik denk dat steden en gemeenten toch zeker voor hun eigen onderwijs verantwoordelijkheid moeten nemen en ook een rol moeten spelen in het juist detecteren waar de noden zijn. En ook elk schoolbestuur moet zijn verantwoordelijkheid nemen."

Heremans gaat tijdens het debat herhaaldelijk in de clinch met Smet over de situatie in Antwerpen. "Het is voor het derde schooljaar op rij dat men in Antwerpen tussen Pasen en september de extra middelen die nodig zijn om het capaciteitsprobleem op te lossen, in allerijl moet bijeenzoeken. De taskforce kan niet op de lange termijn werken. Er is geen visie, geen actie", aldus de directrice.

Volgens Smet klopt dat helemaal niet. "Er is wel geïnvesteerd en het geld was er wel tijdig. Alleen komt de demografische groei sneller dan verwacht", zegt de minister, die benadrukt dat de capaciteit een prioriteit is voor hem. "Ik heb in mei 2010 gezegd dat elk kind een plaats zou hebben in september. Men heeft mij voor gek verklaard. Welnu, ik ben erin geslaagd, en ook de jaren daarop."

Heremans pleit voor een "onderwijsloket" waar men terecht kan voor informatie in verband met scholen en studierichtingen. Volgens haar moet er ten slotte meer werk gemaakt worden van het spijbelprobleem. Vooral in de laatste kleuterklas en het eerste leerjaar is het probleem groot, zegt ze. "Eén spijbelambtenaar voor een ganse stad is te weinig." Smet relativeert. "98 procent van onze kleuters van 2,5 jaar of meer gaan naar school. U wil met een kanon op een mug schieten."

lees ook