Tobback-Devlies tegen de rest in ultiem debat

In Leuven hebben de lijsttrekkers van de 6 grote partijen de degens gekruist in een ultiem debat. Het werd een strijd van meerderheid versus oppositie, waarbij burgemeester Louis Tobback (SP.A) en coalitiepartner Carl Devlies (CD&V) zelden echt in verlegenheid kwamen.

“Welkom in Leuven, meneer Daems.” Met die opmerking opent moderator en Knack-journalist Walter Pauli het debat. Rik Daems, de lijsttrekker van Leuven+/Open VLD, die omzwervingen in Aarschot en Herent achter de rug heeft, antwoordt dat hij inderdaad een “zijstap” genomen heeft nu “here to stay” is.

Ook de andere lijsttrekkers krijgen enkele inleidende vragen voorgeschoteld. Vlaams Belanglijsttrekker Hagen Goyvaerts toont zich een trouwe partijmilitant wanneer hem gezegd wordt dat zijn partij het niet goed doet in de peilingen. “Zelfs als ik het laatste gemeenteraadslid zou zijn van Vlaams Belang, dan nog zal ik die stem blijven verkondigen.”

Danny Pieters, de lijsttrekker van de N-VA, haalt meteen een punt aan dat in deze campagne al een grote rol gespeeld heeft: de stijl van burgemeester Louis Tobback. “Wij willen iets veranderen aan de bestuurscultuur in deze stad. Dat is de verandering. Dat is ons aanbod naar de Leuvense bevolking.”

En het gaat dan niet over de persoon Tobback, maar over de inhoud, zo wil Pieters duidelijk stellen. “Het gaat over een manier van omgaan met de Leuvenaars. Zeggen dat een beslissing is genomen door de meerderheid en dat die dan maar moet geslikt worden door de bevolking is niet de moderne manier van besturen.”

“Ik ben geen alleenheerser”

Groen-lijsttrekster Fatiha Dahmani haalt ook al snel uit naar het stadsbestuur. “De heraanleg van het Fochplein -sorry, maar ik blijf dat zeggen, meneer de burgemeester- had anders en beter gekund”, stelt ze. Ook een ander groot project, de vernieuwde Kop van Kessel-Lo, is volgens de Groen-politica geen succes. Te veel trappen, te weinig groen.

“Als vrouw moet je hard roepen en op tafel slaan om gehoord te worden in de politiek”, antwoordt Dahmani op een vraag over haar stijl. Nochtans valt het tijdens het verdere verloop van het debat wel mee met dat roepen. In volume haalt ze het allerminst van burgemeester Tobback. Die geeft haar overigens gelijk wat het Pieter De Somerplein betreft.

“Ik was voorstander van een ander ontwerp, maar daar was geen meerderheid voor. En dus hebben we iets gezocht waardoor het zicht op het stadshuis niet belemmerd wordt. Daaruit zie je dat ik niet de alleenheerser ben -niet dat het mij zou storen- waarvoor ik versleten word”, zegt Tobback. “Ik kan er ook niet aan doen dat ik me nog zo goed voel”, antwoordt hij wanneer het gaat over zijn leeftijd. Tobback is er 74.

CD&V, de coalitiepartner van de SP.A, doet het niet zo goed in de peilingen. De partij van lijsttrekker Carl Devlies heeft moeite om eigen accenten te leggen. Ook tijdens dit debat blijkt dat. Is Devlies trouwens zelf kandidaat-burgemeester, wil Pieters weten. “In principe ben ik kandidaat, maar ik ben daar ook realistisch in”, is na enig aandringen het erg voorzichtige antwoord.

“Bart De Wever heeft er niets mee te maken”

Opvallend is dat Tobback vervolgens de verdediging van CD&V op zich neemt. “Als men er vandaag van uitgaat dat CD&V pluimen gaat laten, is dat dan omdat we slecht bestuurd hebben? Of is dat omdat de N-VA zo’n spectaculair programma heeft? Neen, het enige argument is toch De Wever. Wie dat niet begrepen heeft, is niet meer mee.” “Je kan ook afgestraft worden omdat je te weinig een eigen smaak hebt in de coalitie. Bart De Wever heeft daar niets mee te maken”, antwoordt Pieters.

De interventie toont aan dat de goede banden tussen Devlies en Tobback meer dan ooit intact zijn. Gezamenlijk verdedigen ze het gevoerde beleid en meningsverschillen zijn er nauwelijks te merken. Als het gaat over kinderopvang en de CD&V’er zegt dat het een verschil is met de SP.A dat zijn partij de kaart trekt van de privéopvang, merkt Tobback fijntjes op: “we verschillen daar niet van mening”.

Het eerste grote thema op het debat is armoede en integratie. Leuven is een rijke stad, maar het aantal leefloners groeit sterk, net zoals de wachtlijst voor een sociale woning. Dat de hoge huizenprijzen en huurkosten daar voor veel tussenzitten, beamen alle lijsttrekkers. Dahmani van Groen wil daarom het concept van “samenhuizen” promoten, waarbij mensen een woning delen en zo besparen op de kosten van het wonen.

“Schrijnend”, is Dahmani’s reactie op een ander cijfer, dat van het aantal werklozen onder de allochtonen in Leuven: net geen 30 procent. Het gemiddelde ligt op 7,3 procent. “Er zou veel meer moeten gebeuren om deze mensen aan het werk te krijgen. De stad moet meer kansen geven.” Een oplossing is volgens haar het uitbreiden van de sociale economie en ze geeft het voorbeeld van de fietsenverhuurdienst Velo.

“Taal is de sleutel”

N-VA’er Pieters ziet het anders. “Ze moeten een gewone job kunnen krijgen”, zegt hij. “Taal is de sleutel tot integratie en werk. Het gebeurt al, maar daar moeten we nog meer op inzetten.” Ook Goyvaerts benadrukt dat belang van taal, maar volgens hem wordt de vraag verkeerd gesteld. “De vreemdeling moet zich afvragen wat hij kan doen voor dit land, niet omgekeerd”, zegt hij.

Bovendien is er volgens de Vlaams Belanger geen wil om te integreren “Kijk naar het Sint-Maartensdal, alle vreemdelingen hebben daar een klevertje op de brievenbus met “neen, neen”. Zij willen niet weten wat er in de Passe-Partout staat of in de Streekkrant. Ze zijn niet geïnteresseerd in wat er omgaat in de Leuvense samenleving.”

“Het is de bedoeling dat Leuven een goede stad is om in te wonen voor om het even wie”, zegt Tobback. “Armoede is een veelkoppige draak met veel oorzaken. Wie hier in deze stad dakloos wordt of op straat riskeert te raken, die moet geholpen worden door het OCMW en als het moet zullen we andere projecten laten vallen om daar geld voor vrij te maken. Dat is duidelijk.”

Hij krijgt gelijk van de liberaal Daems, die vindt dat er “gerust meer budget mag gaan naar armoedebestrijding”. “Gelijke startkansen is de basis voor een goede maatschappij.” Devlies voegt eraan toe dat in de eerste plaats de situatie van de kinderen moet worden aangepakt. “Armoede moet op zeer jonge leeftijd gedetecteerd worden”, aldus de CD&V’er, die meer wil investeren in bijkomende opleidingen en taalonderricht.

“Meer groen, en dan geen schaamgroen”

Het tweede grote thema is ruimtelijke ordening en mobiliteit. En dat brengt de discussie al snel op het liberale voorstel om, in samenwerking met de universiteit, studentendorpen te creëren buiten de stad. De komende jaren worden er immers zo’n 3.500 extra studenten verwacht en volgens Rik Daems is er in de binnenstad geen plaats meer. “We zitten aan de limiet”, zegt hij.

Maar het idee kan op weinig bijval rekenen. “Daems vertrekt vanuit een verkeerd vertrekpunt, dat de student een probleem is. Leuven heeft een traditie van samenleven tussen inwoners en studenten. Vandaag is er misschien wat meer overlast, maar dat kan opgelost worden”, zegt Devlies. CD&V wil de “kotmadam” herwaarderen, waarbij inwoners enkele studenten in huis nemen. Dat creëert extra plaatsen én bevordert de harmonie, klinkt het.

“Je gaat dan wel zo’n 1.000 à 1.500 kotmadammen nodig hebben in de binnenstad. Waar ga je die vinden?”, werpt Daems op. Groen wijst erop dat er in de stad nog leegstaande gebouwen kunnen opengesteld worden, zoals het Rega-instituut. Pieters pleit voor duurzame infrastructuur die later makkelijk een andere bestemming kan krijgen.

Even later gaan Tobback en Dahmani in de clinch over de open ruimte in de stad. “Ik vind niet dat men mag zeggen dat er meer groen gecreëerd is door het openstellen van de Keizersberg. Die groene ruimte was er al. Wij vragen om meer groen aan te leggen. Echt groen, geen functioneel groen of “schaamgroen” zoals wij het noemen.” Onjuist, zegt Tobback. “Zowel op de Keizersberg als in de Abdij van ’t Park was het volkomen verwaarloosd. Vandaag is het een totaal andere situatie.”

Geen “huisje, tuintje, boompje” meer

Tijdens de pauze kon het publiek in Auditorium Minnepoort vragen opschrijven voor de lijsttrekkers. Als afsluiter van het debat worden er een aantal overlopen. Zo vraagt iemand naar het plan om nieuwe filmzalen te bouwen op de terreinen van Groep T aan de Tiensestraat. De stad steunt dat project, zo bevestigt Tobback. Ook de andere lijsttrekkers tonen geen bezwaren.

Ook over de andere thema’s die aangesneden worden: kinderopvang (dringend meer plaatsen nodig), sociale woningen (wachtlijst moet aangepakt worden) en hoogbouw (een noodzaak) is er opvallend veel eensgezindheid rond de tafel. Om de open ruimte te behouden, wil zelfs Groen meer in de hoogte gaan bouwen. “We moeten anders gaan denken”, zegt Dahmani. Het idee “huisje, tuintje, boompje” kan niet meer in Leuven, klinkt het. “Maar laat de buurt meebepalen en meedenken.”

Tobback, die een paar keer duidelijk maakt dat sommige zaken enkel door de Vlaamse overheid aangepakt kunnen worden, wordt nog een laatste keer kwaad wanneer Goyvaerts hem verwijt de schuld door te schuiven. Maar over het algemeen was het een rustig en beschaafd debat, waarbij de oppositie de meerderheid maar zelden echt in verlegenheid kon brengen. Als Tobback en Devlies morgen een meerderheid halen, gaan ze nog 6 jaar door, zoveel lijkt duidelijk.

"Dit is hier geen monarchie"

Ook de opvolging van burgemeester Tobback kwam aan bod. Enkele dagen geleden maakte zoon Bruno, de huidige SP.A-voorzitter, bekend dat hij ooit de sjerp in Leuven ambieert. “Ik heb dat met genoegen vernomen”, reageert Tobback. “Maar we zijn hier geen monarchie. Ik heb geen kroonprins. Het zal aan de SP.A zijn en aan de partijleden om te bepalen wie na mij komt. Dat kan ook Bruno zijn.” Ten vroegste in 2018 zal zoon Tobback kandidaat-burgemeester zijn, beiden mogen immers niet samen in de gemeenteraad zitten.

Joris Truyts

lees ook