N-VA triomfeert, Vlaams Belang beleeft zwarte zondag

Het ziet ernaar uit dat de N-VA de overwinnaar is van deze lokale stembusgang. In alle gemeenten waar de partij een lijst indiende, boekt ze winst. Vooral de provincie Antwerpen kleurt geel. Vlaams Belang krijgt intussen forse klappen.

De peilingen lieten al zien dat de N-VA de wind in de zeilen had, en de uitslagen van vandaag bewijzen dat het niet om gebakken lucht gaat: de N-VA wint overduidelijk de verkiezingen. In heel wat steden en gemeenten waar de N-VA een lijst had ingediend, wordt de partij beloond met een fiks stemmenaantal. Op heel wat plaatsen wordt de partij de grootste of een van de grootsten. Vooral in de provincie Antwerpen kleurt de kaart volop geel.

"De grote sprong voorwaarts is groter dan men had verwacht", zegt politicoloog Carl Devos. "De score is zeer sterk. Dat ze nu lokaal verankerd zijn, is onmiskenbaar." Hamvraag is of de partij haar stemmenwinst ook kan verzilveren in bestuursakoorden, vraagt de politicoloog zich af. Hij denkt dan met name aan Antwerpen.

CD&V houdt stand, SP.A en Open VLD verliezen (wat) terrein

De winst van de N-VA gaat niet altijd ten koste van het huidige bestuur. CD&V, bijvoorbeeld, lijkt in de meeste gemeenten goed stand te houden en blijft op verscheidene - veelal landelijke - plekken de grootste partij. "De CD&V-staat is niet verdwenen", besluit Devos. "CD&V zal wellicht de sterkste lokale partij blijven."

Open VLD krijgt in verschillende gemeenten klappen, maar heeft ook fikse uitschieters naar boven. "Het is een erg diffuus beeld", zegt Devos. "Het is niet geworden wat we verwacht hadden, namelijk een desastreuze nederlaag. De uitslag is niet goed, maar ook niet verschrikkelijk."

Ook de SP.A kent ups en downs in deze stembusgang. Maar over het algemeen verliest de partij toch wel wat terrein, "ook in de steden, waar ze traditioneel heel sterk staat", aldus Devos.

Groen lijkt zich eerder bij de winnaars te mogen rekenen. In Oostende, bijvoorbeeld, verdubbelt de partij haar stemmenaantal. In veel gemeenten had de partij een kartel gevormd en dat lijkt alvast een slimme zet te zijn geweest. Onder anderen in Gent en Mechelen levert het de partij een triomf op.

"Een zwarte zondag voor Vlaams Belang"

Vlaams Belang is ontegensprekelijk het kind van de rekening geworden. De partij verliest fors in bijna alle gemeenten, met de uitzondering van Ninove, waar de partij een lijst indiende onder de naam Forza Ninove en ruimschoots de grootste wordt. Op veel andere plaatsen zakt de partij weg tot een schaduw van zichzelf.

De neergang van Vlaams Belang is geen al te grote verrassing. De peilingen hadden al een groot verlies voor de partij aangegeven. "Vlaams Belang is onmiskenbaar de verliezer van de dag, maar ook de voorspelde verliezer", aldus Devos, die het voorts over "een zwarte zondag" voor de partij heeft.

In elke andere partij zou de nederlaag een ware omwenteling teweegbrengen binnen de partijstructuur, maar volgens Devos heeft voorzitter Bruno Valkeniers wellicht niets te vrezen. "Een normale partij zou in een existentiële crisis komen, met een wissel van de kopstukken, maar bij Vlaams Belang passeert dit verlies mogelijk zonder veel interne rimpeling." Filip Dewinter bevestigt dit alvast en zegt dat zijn partij niet toe is "aan een nacht van de lange messen".

CD&V en N-VA: even groot in Vlaanderen

Welke partij is nu eigenlijk de grootste in Vlaanderen? Professor Kris Deschouwer nam de proef op de som en kwam met volgende cijfers voor de dag:

  1. CD&V: 24%
  2. N-VA: 24%
  3. Open VLD: 10%
  4. SP.A 9%
  5. Vlaams Belang 9%
  6. Groen 4%

Eva Van dyck

lees ook