Betogingen lopen stevig uit de hand in Spanje

De actiedag tegen besparingen en werkloosheid was vooral voelbaar in het door crisis getroffen Zuid-Europa. Vooral in Spanje en Portugal verliepen de betogingen soms grimmig. In de noordelijke lidstaten was daar minder van te merken. In Duitsland waren er wat symbolische betogingen.

De Europese actiedag was voelbaar in onder andere Spanje, Portugal, Griekenland en Italië, maar ook in België, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en sommige Oost-Europese landen vonden er acties plaats. In totaal waren er acties in 23 Europese landen, maar de intensiteit daarvan was erg verschillend.

Algemene staking in Spanje en Portugal

De actiedag verliep het hevigst in Spanje en Portugal. Daar was sprake van een algemene staking. In Madrid en andere grote Spaanse steden zijn stakersposten opgericht aan de poorten van fabrieken, winkels en stations. Werknemers werden opgeroepen om zich aan te sluiten bij de staking. In Barcelona stonden autobanden in brand. "Ik heb twee zonen nog bij mij wonen", zei een huismoeder. "De ene heeft een uitkering, de andere woont al drie jaar thuis. Het is niet dat hij niet wil werken: er is gewoon geen werk."

In Madrid liep de betoging uit de hand. Verschillende betogers werden opgepakt na rellen bij een busdepot dat ze probeerden te blokkeren. In de stad vuurde de politie rubberkogels af toen demonstranten etalages begonnen te vernielen. Ook in andere steden waren er grimmige betogingen. In totaal zijn zeker 80 mensen opgepakt, er vielen 15 gewonden.

De Spaanse overheid probeerde de staking te minimaliseren, en zei dat het elektriciteitsverbruik op 80 procent van de normale capaciteit lag. Maar volgens de vakbonden lagen grote bedrijven Danone en Heineken zo goed als lam. Ook in de automobiel-, energie- en bouwsector lag alles zo goed als lam.

Ook in de Portugese hoofdstad Lissabon (kleine foto) waren de piketten talrijk. Het openbaar vervoer lag er lam, veel scholen en openbare instellingen werden gesloten. Het luchtverkeer van en naar Spanje en Portugal ondervond zware hinder. In Spanje alleen al zijn meer dan 700 vluchten geschrapt. Portugal kampt met een werkloosheidsgraad van 15,8 procent, een record. In Spanje is dat zelfs 25 procent.

Politie met stenen bekogeld in Rome

In Italië lijkt de economische impact beperkter. De algemene staking was er beperkt tot vier uur en in het door wateroverlast getroffen Toscane waren er geen acties. Maar dat neemt niet weg dat er ook grimmige protestacties plaatsvonden. In Rome bekogelden woedende studenten de politie uit onvrede over de besparingen in het onderwijs. Enkele tientallen heethoofden begonnen een veldslag met de politie. Zeker één bloedende betoger werd in een politiebusje gesleept.

Impact in Griekenland beperkter

In Griekenland was het de derde grote staking in twee maanden tijd, al vond daar vandaag geen nationale staking plaats. In de hoofdstad Athene werden ongeveer 10.000 betogers verwacht, een relatief kleine betoging in vergelijking met de solidariteit die er de laatste maanden getoond is.

In Frankrijk heeft de vakbond CGT opgeroepen tot een staking in de publieke sector. De staking was niet tegen de regering-Ayrault gericht. Het ging om een solidariteitsactie met de andere Europese landen.

Noord-Europa houdt het bij symboliek

Opvallend was het verschil tussen de actiebereidheid in Spanje en Portugal en het noorden van de Europese Unie. In Nederland en Scandinavië waren er nauwelijks acties van betekenis.

In Duitsland waren er enkele symbolische betogingen, maar werd er niet gestaakt. In de financiële hoofdstad Frankrijk betoogden enkele honderden mensen uit solidariteit met Zuid-Europa. In de Bondsrepubliek is de crisis tot nu toe veel minder voelbaar dan elders. Het gevoel van solidariteit met de Zuid-Europese lidstaten is er ook veel kleiner na de recente reddingsplannen.