"Democratie? Politici doen wat financiële wereld dicteert"

"Het is schokkend dat niemand iets doet om de oorzaken van de financiële crisis aan te pakken. Het is gewoon wachten op de volgende knal en blijkbaar ligt niemand daar wakker van." Journalist Joris Luyendijk, een gevestigde stem als het over de financiële crisis gaat, is bijzonder somber voor het komende jaar. Hij legt de verantwoordelijkheid vooral bij de politiek.
AP2012

Luyendijk woont en werkt in de City, het hart van de financiële wereld in Londen. Voor de krant The Guardian houdt hij een blog bij over mensen die in de sector werken. In "Joos" op Radio 1 blikt hij terug én vooruit op de financiële problemen.

"Het komt niet goed", steekt hij somber van wal. "De oorzaken van de crisis zijn niet weg en het is enkel wachten op een nieuwe knal. Het is schokkend dat noch de banken, noch de politici lessen hebben getrokken. Er is gewoon niéts veranderd. Bij de banken én bij de staten zitten enorme gaten in de balansen, veel van die gaten zien we nog niet."

"Het systeem is zo opgevat dat de verschillende spelers elkaar zouden moeten controleren en in evenwicht zouden moeten houden. Maar in realiteit zijn de accountants die banken zouden moeten wijzen op negatieve balansen ook de accountants die banken adviezen geven over hoe ze problemen kunnen verdoezelen. Hetzelfde met de kredietbeoordelaars: die worden betaald door de instellingen die ze moeten beoordelen."

"Er is een financiële ramp gebeurd en niemand is gestraft, niemand heeft er lessen uit getrokken. Het is gewoon onvoorstelbaar dat niemand het erover heeft. De mensen moeten dringend wakker worden." En daar ligt volgens Luyendijk de verantwoordelijkheid ook bij de media.

"Van valse profeet naar valse profeet"

"Niemand heeft enige controle op de financiële sector. Voortdurend zie ik zaken waarvan ik denk: "Dit kan toch niet!" In die sector is een klasse van mensen ontstaan, mensen die zich aan alle wetten onttrekken en als roofdieren op jacht gaan. Het wordt alleen maar erger."

Maar de grootste verantwoordelijkheid ligt volgens Luyendijk bij de politici. "Er heerst een totale stilte bij de politiek. Ofwel zijn die mensen dom, ofwel zijn ze slecht."

"Politici komen steeds vaker uit de financiële sector en na hun carrière in de politiek gaan ze gewoon terug naar de banken- of de zakenwereld. Dat gebeurt erg vaak in de VS en in Groot-Brittannië, maar ook steeds vaker in de rest van de wereld." Uit die verwevenheid komen volgens Luyendijk maatregelen voor die de crisis alleen maar uitdiepen, zoals de beslissing van verschillende centrale banken om geld bij te drukken. "Het is enkel aftellen tot we de inflatie zien."

Dat alles houdt ook een gevaar in voor de stem van het volk. "We noemen het nog democratie, maar in feite mogen wij kiezen voor de politici, die vervolgens uitvoeren wat de financiële wereld hen oplegt."

"Toch is er in de media vooral aandacht voor de mensen die zeggen dat ze weten wat ze doen. We gaan van valse profeet naar valse profeet. Terwijl niemand in de sector weet waar het naartoe gaat. Ze vliegen blind, en wie durft toe te geven dat hij geen flauw idee heeft waarmee hij bezig is, haalt de media niet."