"Stichting moet weg, of we nemen het van haar dotatie af"

Alle politieke partijen reageren verontwaardigd op de stichting waarmee koningin Fabiola haar erfenis probeert veilig te stellen. Verschillende partijen vinden dat de regering de koningin moet dwingen om de stichting af te schaffen, anders moet haar dotatie worden ingeperkt.

In de Kamer is vanmiddag uitgebreid gedebatteerd over de dotaties voor het koningshuis. Het gebeurt zelden, maar nu deze keer was het zo: alle partijen zijn verontwaardigd en vinden het ethisch onaanvaardbaar dat Fabiola met haar stichting haar erfenis veilig stelt.

De mededeling van de koningin dat ze geen publiek geld in de stichting stak, was dus niet voldoende om de gemoederen te bedaren. Want het feit blijft dat Fabiola door de stichting deels belastingen kan ontlopen én dat ze strenge, christelijke voorwaarden stelt aan personen of organisaties die in aanmerking willen komen voor een schenking.

"De koningin heeft een voorbeeldfunctie", zegt Luk Van Biesen (Open VLD). Hij zegt dat het debat over de dotaties snel opnieuw op de tafel moet: "wie krijgt geld, hoeveel geld en wie controleert het geld?". Hij stipt ook aan dat leden van het koningshuis het recht hebben om een stichting "voor nobele doeleinden" op te richten, maar volgens hem gaat dat "nobele" hier niet op.

Dirk Van der Maelen van de SP.A heeft het ook over de voorbeeldfunctie van de koningin. "Ik kan kort zijn: dit kan niet." Hij wil dat de regering streng optreedt: "ofwel moet die stichting afgeschaft worden, we moeten alle stappen nemen om dit terug te draaien. Ofwel moet de koningin weten dat de fiscale voordelen die ze opstrijkt, gecompenseerd zullen worden in de dotatie." Ook SP.A-voorzitter Bruno Tobback steunt dat voorstel.

Ook Groen is boos, maar heeft tegelijk een vraag voor de N-VA: "Als u verontwaardigd bent over de koningin en haar private stichting en u hebt enig ethisch besef, dan moet u ook verontwaardigd zijn over de rijke Fransman Arnault die hier met een stichting belastingen komt ontduiken", sneert Meyrem Almaci. De N-VA had laten verstaan dat Arnault voor hen meteen Belg mag worden, al werd dat later genuanceerd toen bleek dat er een gerechtelijk onderzoek liep tegen de rijkste man van Europa.

Jean-Marie Dedecker (LDD) maakt een berekening. "Wat Fabiola krijgt, is 164 keer zo veel als het pensioen van een andere alleenstaande weduwe in ons land. Met dat geld zouden we dus 164 alleenstaande weduwes kunnen helpen."

Maar Dedecker heeft ook een sneer voor de traditionele partijen in petto. "Al decennia hoor ik dat de dotaties moeten worden hervormd, en toch komt het er niet van. Wanneer gaan we daar nu eindelijk iets aan doen? Voor de zoveelste keer stoot de ezel zich aan dezelfde steen."

"Kloof tussen bevolking in crisis en Fabiola is enorm"

"Ik vraag in eigen naam dat koningin Fabiola een sterk signaal geeft en afziet van deze praktijk", zegt PS-viceminister Laurette Onkelinx (kleine foto). "Als koningin van alle Belgen gedurende 53 jaar is het onbehoorlijk de publieke middelen die haar werden toegekend voor de uitoefening van haar functie na haar overlijden enkel in te zetten voor familiale en religieuze doelen."

"De kloof tussen de inspanningen die de bevolking moet leveren in crisistijd en de fiscale praktijken van koningin Fabiola is enorm", gaat Onkelinx verder. Ze wijst op het verschil tussen "de uitstekende toespraak van de koning tegen populisme" en "het gebrek aan voorbeeldigheid van een lid van de koninklijke familie".

Ook voor de MR kan het niet dat iemand die overheidsmiddelen krijgt, fiscale vluchtwegen kan gebruiken. De Franstalige liberalen hebben vooral een probleem met de religieuze connotatie van de stichting. "We vragen de premier de koningin te overtuigen af te zien van haar project of minstens te laten garanderen dat geld uit de dotatie voor het algemeen belang wordt ingezet."

Terwingen: "Dit is een brug te ver"

Theo Francken (N-VA) wijst erop dat de Belgische staat nooit een dotatie of civiele lijst betaald heeft met het oog op het onderhouden van neven en nichtjes. "Een dotatie is functioneel, en moet de betrokkene toelaten een functie uit te oefenen. Het is geen loon dat wordt betaald en dat privé-geld is", aldus de N-VA'er.

Volgens CD&V-fractieleider Raf Terwingen is de vermenging van publiek geld en privé-vermogen het probleem. "Iedereen is gelijk voor de wet. Koningin Fabiola kan dus net als iedereen gebruik maken van de systemen die er zijn. Het grote verschil is dat het hier om publieke middelen gaat die doorgesluisd worden aan neven en nichten en dat is een brug te ver."