"Orka's verrast door veranderend klimaat"

De orka's die al enkele dagen vastzaten onder een stuk pakijs in de Hudsonbaai in het Oosten van Canada zijn gered. De ijsschotsen rond de orka's zijn uiteengedreven en die dieren lijken de weg naar de open zee weer te hebben gevonden. De 12 orka's hielden zichzelf in leven door om beurten naar adem te happen via een kleine opening in het ijs.

Dat de dieren solidair zijn, is volgens bioloog Dirk Draulans een gevolg van het sociale systeem van de orka's. "Die groep is voor een groot deel familie van mekaar en wordt aangestuurd door de oudste moeder. Ze hebben er dus geen belang bij om zich egocentrisch op te stellen."

Orka's kunnen ook vrij lang onder water blijven en moeten slechts af en toe naar adem happen. "Ze hebben dus de tijd om van positie te wisselen." Toch leek het alsof de orka's van tijd tot tijd in paniek raakten. "Het zijn intelligente dieren. Ze moeten zich zeer goed bewust geweest zijn van de penibele situatie waar ze in geraakt zijn."

Volgens Draulans kwamen de dieren in hun benarde positie terecht door een foute inschatting van de leidster van de groep. "Zij heeft de meeste kennis en is duidelijk wat in de war geraakt, doordat de Hudsonbaai als gevolg van het broeikaseffect later dichtvriest dan vroeger. Ze is vastgeraakt doordat ze niet aangepast was aan die nieuwe situatie."

Normaal gezien vriest de Hudsonbaai veel vroeger dicht, maar enkele dagen geleden was er nog amper ijs, waardoor de dieren zich er toch in waagden op zoek naar eten. Ze werden overvallen door de plotse vorst en raakten zo in de problemen. Volgens het Wereld Natuur Fonds zal het in de toekomst vaker gebeuren dat orka's en andere walvissen vast komen te zitten in het ijs in het gebied bij de Noordpool. "De dieren zullen moeten leren omgaan met de klimaatverandering."

De 12 orka's werden in de gaten gehouden vanaf de kust. Er werd een ijsbreker gestuurd om ze te redden, maar dat bleek uiteindelijk niet nodig. Door een golfstroming is het ijs gebroken en konden de dieren ontsnappen. "Er wordt nog onderzocht of ze effectief open zee bereikt hebben, maar ze zijn in elk geval niet meer op de plek waar ze vastzaten."