"Fiscale aftrek lening voor woning wordt te duur"

De Vlaamse Woonraad stelt dat de fiscale aftrek van hypothecaire leningen in zijn huidige vorm niet kan blijven bestaan. Deze zogenoemde woonbonus wordt in 2014 een bevoegdheid van de gewesten en de Woonraad berekende dat de Vlaamse begroting zal ontsporen als er geen drastische hervorming komt.

De Vlaamse Woonraad moet de Vlaamse regering adviseren over het woonbeleid in Vlaanderen. Nu de fiscale aftrek van hypothecaire leningen vanaf volgend jaar een gewestelijke materie wordt, heeft de Woonraad de materie onderzocht. In een advies pleit de Woonraad voor een drastische hervorming.

Het fiscale voordeel voor de aankoop van een eigen en enige woning bedraagt gemiddeld 1.300 euro per jaar per belastingplichtige. Dat heeft de Vlaamse Woonraad berekend.

De raad berekende ook dat de kosten van de woonbonus tegen 2024 zullen verdubbelen, zelfs meer dan verdubbelen. In 2010 kostte de fiscale aftrek van hypothecaire kredieten de overheid 1,2 miljard euro voor de Vlaamse leningen. In 2024 zal dat Vlaanderen 2,9 miljard euro kosten. Daardoor zal de Vlaamse begroting ontsporen, zegt de raad.

De Vlaamse Woonraad stelt dat de woonbonus daarom afgebouwd moet worden, ook voor de bestaande leningen. De raad argumenteert dat het fiscale voordeel de prijzen op de woningmarkt opdrijft, waardoor het fiscaal voordeel in feite tenietgedaan is.

De Woonraad klaagt ook aan dat er geen onderscheid is op basis van het inkomen: iedereen krijgt evenveel voordeel zodat de hogere inkomens een groter voordeel hebben dan de lagere. En voor wie huurt, bestaat er geen gelijkaardig voordeel. Zij ervaren dus een nadeel, stelt de Woonraad.

"Selectieve steun en steun voor verhuurders"

De Woonraad stelt voor om de bestaande contracten in een periode van 10 tot 15 jaar geleidelijk af te bouwen, te starten vanaf volgend jaar. De laagste inkomens zouden het huidige voordeel van 45 procent gedurende maximaal 20 jaar wel kunnen behouden. Contracten afgesloten in 2012 en 2013 mogen volgens de Woonraad nog 3 jaar van het maximale tarief genieten.

Als de huidige woonbonus wordt afgebouwd, komen er nieuwe middelen vrij voor een ander beleid, zegt de Woonraad. Ze stelt voor om alleen de kandidaat-kopers die niet op eigen kracht een woning kunnen kopen, een fiscaal voordeel te geven.

Daarnaast kan het budget gaan naar kwaliteitsvol en betaalbaar wonen op de huurmarkt: een huursubsidie voor wie een laag inkomen heeft en fiscale voordelen of renovatiepremies voor verhuurders zodat ze goede en betaalbare woningen aanbieden.

De Vlaamse Woonraad pleit ook voor een "substantiële uitbreiding van het aantal sociale huurwoningen en een grondige renovatie van het bestaande sociale woningbestand". Volgens de raad ligt het budget voor al deze maatregelen (1,1 miljard euro per jaar) lager dan de kostprijs van de woonbonus.

"Begrijpelijk dat regering wil geruststellen"

Het advies van de Vlaamse Woonraad is niet bindend en de Vlaamse regering heeft al laten weten dat ze de woonbonus voor bestaande hypothecaire kredieten niet zal afschaffen of verminderen.

"Ik begrijp de reflex dat men wie nu van het instrument gebruikmaakt, niet wil bruuskeren", zegt Pol Van Damme, secretaris van de Vlaamse Woonraad. "Maar wij hebben geoordeeld dat het een slecht instrument is omdat het prijsopdrijvend werkt, ook al omdat het zeer aselectief werkt. Daarom denken we dat we het instrument kunnen heroriënteren en eigenlijk meer richten naar mensen die het werkelijk nodig hebben, die een steuntje nodig hebben om een woning te verwerven."