"Troonswissel zou nu niet wenselijk zijn"

Een troonsafstand zoals in Nederland is in ons land voorlopig niet aan de orde. Volgens professor emeritus geschiedenis Mark Van den Wijngaert moet er in België eerst eens goed gepraat worden over de inhoud van het koningschap. "Albert heeft tijdens de lange regeringsvorming ondervonden hoe machteloos hij is, dat wil hij Filip niet aandoen", zei Van den Wijngaert in "Het Journaal".

In Nederland bepaalde het kabinet al voor de laatste verkiezingen dat de vorst voortaan niet meer zou bemiddelen bij de regeringsvorming. Toch blijft het Nederlandse staatshoofd een belangrijke rol spelen. Hij of zij maakt deel uit van de regering en staat aan het hoofd van de Raad van State. Bij ons liggen de zaken ietwat anders, aldus Van den Wijngaert.

Volgens de historicus is een troonswissel in ons land nog niet voor meteen. "Albert heeft tijdens de vorming van de regering ondervonden dat hij vrij machteloos is, anders zou de formatie ook geen 540 dagen geduurd hebben. Die machteloosheid wil hij Filip niet aandoen."

Volgens Van den Wijngaert zal Albert eerst aansturen op een gesprek over de inhoud van het koningschap, "ofwel over de grondwet ofwel over een deel van het gewoonterecht waarbij de rol van de koning zou kunnen geherdefinieerd worden".

"Wat niet is, kan nog komen"

Hoewel ons land geen traditie van troonsafstand kent, is het volgens Van den Wijngaert niet onmogelijk. "Uiteindelijk is het voor het bedrijf een heel goede zaak dat de vorige generatie niet te lang blijft. Ook voor de monarchie en een land als België is het goed dat iemand zich kan inwerken."

"Albert II heeft zijn verdienste gehad. Hij is 20 jaar aan de macht geweest en heeft een heel moeilijke periode meegemaakt, maar zal nu ook wel inzien dat er plaats moet worden gemaakt."

Van den Wijngaert benadrukt echter dat de omstandigheden voor een wissel gunstig moeten zijn. "Het zou heel pijnlijk zijn om Filip koning te maken en daarna aan de regels te gaan sleutelen." Gezien de huidige omstandigheden zit zo'n hervorming er voor de verkiezingen van 2014 niet in, meent Van den Wijngaert.