"Malinese rebellen worden naar Libië gedreven"

"De Malinese rebellen worden naar Libië gedreven en bedreigen daar de stabiliteit van het land", zegt VN-gezant voor Libië Tarek Mitri. In Mali zelf hebben de Fransen intussen de luchthaven van Kidal ingenomen.
AP2013

De val van de Libische dictator Moe'ammar al-Khaddafi in 2011 is gedeeltelijk verantwoordelijk voor de opmars van de islamisten in het noorden van Mali. Goed getrainde militieleden die door Khaddafi ingehuurd waren, namen zware wapens mee uit het in chaos verzonken Libië en staken via Algerije de grens met Mali over. Door de gestolen Libische wapens hadden ze weinig moeite om het Malinese leger terug te drijven.

Nu de Fransen en de ECOWAS-landen de Malinese troepen bijstaan, worden de Malinese rebellen volgens VN-gezant voor Libië Tarek Mitri teruggedreven naar Libië. "Gezien de ideologische en/of etnische banden met sommige milities in Libië, kan de militaire interventie in Mali de stabiliteit van Libië bedreigen", zei hij voor de Veiligheidsraad. Mitri wijst erop dat nog 200.000 zwaar gewapende militieleden rondzwerven in Libië.

Fransen nemen Kidal in

Franse militairen hebben afgelopen nacht de luchthaven van Kidal ingenomen. Kidal is op Gao en Timboektoe na de grootste stad van het noorden van Mali en was de eerste echte stad die de rebellen in maart 2012 veroverd hadden.

"Er is een Frans vliegtuig geland op de landingsbaan van de luchthaven van Kidal. We zien ook verschillende helikopters", zegt een bron. Een andere lokale bron meldt dat er inderdaad Franse toestellen op de luchthaven geland zijn en dat Kidal vanuit de lucht beveiligd wordt door helikopters.

Volgens verschillende bronnen zijn gewapende islamisten de bergen in de streek rond Kidal ingevlucht uit vrees voor wraakacties. Honderden anderen zijn gevlucht naar dorpen in het noorden, in de richting van de Algerijnse grens. Het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de VN waarschuwt intussen dat doordat die grensovergang gesloten is, er nagenoeg geen voedsel meer is in die noordelijke dorpen.

VS willen permanente dronebasis

De Amerikanen ondersteunen momenteel de Fransen in Mali vooral met informatie over de rebellenbewegingen. Ze willen koste wat het kost voorkomen dat ze grondtroepen moeten inzetten, want ze willen niet riskeren dat ze na Irak, Afghanistan en Libië opnieuw in een "uitzichtloze" oorlog betrokken worden.

Toch wil de VS voorkomen dat na de herovering van Noord-Mali door het Malinese leger en de Fransen aan Al Qaeda-gelieerde groeperingen opnieuw voet aan de grond krijgen in dat deel van Afrika. Daarom heeft het land met Niger een verdrag afgesloten dat een Amerikaans militair optreden in het land mogelijk maakt.

De Amerikanen overwegen namelijk ernstig de bouw van een permanente dronebasis in de regio en Niger lijkt daarvoor een voor de hand liggend land. De Amerikaanse drones zouden in de eerste plaats vooral informatie moeten verzamelen, maar zouden in een latere fase ook ingezet kunnen worden voor gevechtsopdrachten.

De meeste overheden in de regio hebben niet de middelen, financieel noch logistiek, om Al Qaeda-militanten actief op te sporen. Toch hebben de Amerikanen het moeilijk om landen te vinden die bereid zijn om ze op hun grondgebied toe te laten, wellicht omdat ze vrezen dat de Amerikanen dan te lang zullen blijven en op die manier hun soevereiniteit bedreigen.

AP2013