Een zware brok voor Europa

Vanaf donderdagnamiddag vergaderen de 27 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie opnieuw in Brussel onder voorzitterschap van Herman Van Rompuy. Op de agenda van deze Top weerom een zware brok: de Europese begroting voor 2014 tot en met 2020.
labels
Opinie

Volgens de voorstellen die de Europese Commissie en Van Rompuy hebben voorbereid, gaat het om zowat 1.000 miljard euro of 1 procent van het bbp (de jaarlijkse rijkdom in Europa).
Deze twee getallen geven meteen de discussie weer. Diegenen die kritisch staan tegenover Europa, hanteren het eerste cijfer: 1.000 miljard euro, da's toch een enorm pak geld. Diegenen die supporteren voor Europa verwijzen naar het tweede cijfer: 1 procent is toch niets in vergelijking met de 40-50 procent die nationale overheden herverdelen.

Publieke opinie

Zowel de voor- als de tegenstanders vinden makkelijk feiten om hun gelijk te bewijzen. Maar misschien doen Herman Van Rompuy en de zijnen er goed aan dit maal niet alleen voort te gaan op de feiten, maar ook eens te kijken naar de perceptie. Naar de publieke opinie.

Dit is een traditionele tekortkoming in de Europese constructie. De overgrote meerderheid van de mensen die vertrouwd zijn met Europa, is overtuigd van het nut en de waarde ervan. Voor hen is het evident dat in de wereld van vandaag in een continent als Europa de problemen alleen in samenwerking kunnen worden aangepakt.

Het probleem hierbij is dat een flink deel van de bevolking daar niet van overtuigd is. Europa kampt al lang met het imago van een -ver-van-mijn-bed-show. Europa wordt in een adem genoemd met geldverspilling en corruptie. Europa zorgt voor melkplassen, boterbergen, dievenbendes uit de Balkan, hardvochtige besparingen, … Europa wordt beheerd door vetbetaalde eurocraten.

Antwoord

De voorstanders van Europa kunnen op al deze kritieken antwoorden. Het landbouwbeleid is al herhaaldelijk grondig bijgestuurd. De strijd tegen corruptie is sterk uitgebouwd, tegen misdaad wordt samen opgetreden. Er wordt bespaard op de administratie. Het geld wordt meer gericht op toekomstgerichte sectoren, op werkgelegenheid, op onderwijs en opleiding.

Herman Van Rompuy zal deze argumenten de komende dagen geregeld herhalen. Hij zal er op wijzen dat de meerjarenbegroting 2014-2020 reële besparingen inhoudt. Hij zal een plan aankondigen op jeugdwerkloosheid te bestrijden. Hij zal wijzen op de investeringen in innovatie en infrastructuur. Hij zal de cijfers citeren over de daling van het aantal eurocraten.

Sceptisch

Dit zal niet volstaan. De eurosceptici zullen nog altijd veel cijfers vinden die hun gelijk moeten onderstrepen. De bevolking zal sceptisch blijven staan.

Het traditionele wantrouwen van de bevolking tegenover Europa is de laatste jaren nog gegroeid. Het feit dat Europa de zware crisis van de voorbije jaren niet kon voorkomen, en het feit dat Europa het zeer moeilijk blijft hebben om af te rekenen met die crisis, zorgt ook in traditioneel pro-Europese landen als het onze voor groeiende twijfel. Wanneer mensen hun job kwijtraken of vrezen voor hun bestaanszekerheid, heerst wantrouwen.

Uitleggen

Daarom moeten de Europese verantwoordelijken af van de houding dat de voordelen van de EU zo evident zijn, dat ze niet moeten worden uitgelegd. De brede bevolking moet wel worden overtuigd van het nut van Europa. Europese politici moeten veel meer uitleggen waarom ze doen wat ze doen.

En neen. Neen. Nee. Dit is geen pleidooi voor meer glimmende brochures over de wondere voordelen die Europa de burger biedt. Dat soort brochures zorgt alleen voor omgehakte bomen en burgers die hun verontwaardiging bevestigd zien.

Gooi de PR-bureaus met hun enquêtes en campagnes buiten. Herman Van Rompuy, José Manuel Barroso, Karel De Gucht en zo vele anderen, ga zelf in dialoog met de bevolking. Leg via nieuwe of oude media uit waarom Europa een toegevoegde waarde biedt. Ga van deur tot deur om te verantwoorden waarom duizend miljard euro uitgeven een goed idee is.

Compromis

Waar Europa behoefte aan heeft, is waar alle democratieën vandaag behoefte aan hebben: mensen die het compromis verdedigen. Europa is een compromis. De Britten vinden Europa te links, de Fransen vinden Europa te rechts. De Duitsers vinden dat Europa te veel geld uitgeeft. Italië wil meer solidariteit. Zoals bij ieder compromis eindigt iedereen met een zekere mate van ontevredenheid.

Over de intelligentie van de kiezer kan heel wat gezegd worden, maar iedereen zal wel snappen dat Europa niet alleen goed kan zijn, of alleen slecht kan zijn. Een eerlijk debat over Europa is daarom nodig.

Zo'n eerlijk debat mag ook niet meer worden uitgesteld. Met het eventuele referendum in het Verenigd Koninkrijk over een eventuele Brexit zal de stem van de eurosceptici steeds luider klinken. De eurofielen in het VK hebben dat begrepen, zij zijn nu gestart met een campagne om de voordelen van Europa uit te leggen en weerwerk te bieden aan de fanatiek-eurosceptische dagbladen. Beter laat dan nooit, zullen we maar denken.
Ook in de rest van Europa mag/moet zo'n debat plaatsvinden. Zeker in België waar de liefde voor Europa als algemeen beschouwd wordt.

De toegevoegde waarde van de Europese Unie moet beter uitgelegd worden. En als in dat proces blijkt dat Europa ook een paar wijzigingen moet ondergaan, dan moet men daar geen schrik voor hebben.

Als de voorstanders van de EU zo overtuigd zijn van het nut van de Europese constructie, mogen ze niet bang zijn van open debat met de tegenstanders.

Dirk De Wilde


(De auteur is freelance-journalist en Europa-specialist.)

 

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u zich schikt naar de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod.
 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.