"Misbruiken Electrabel kostten klanten zo'n 50 miljoen"

Tussen 2007 en 2010 heeft Electrabel misbruik van zijn machtspositie gemaakt door op bepaalde momenten productiecapaciteit in te houden en zo de prijzen op te drijven. Dat oordeelt het auditoraat van de Raad voor de Mededinging. Als het beslissingsorgaan van de raad de mening van het auditoraat volgt, hangt Electrabel een boete boven het hoofd. Electrabel betwist de beschuldigingen.

Door productiecapaciteit in te houden, manipuleerde Electrabel vraag en aanbod op de markt. Dat kan voor een onderneming met een dominante positie niet door de beugel, vindt het auditoraat. De schade voor de klanten, bedrijven en particulieren, wordt geschat op 33 tot 49 miljoen euro.

Daarnaast stelt het auditoraat ook dat Electrabel het spel niet correct speelde bij de verkoop van tertiaire reserve, met name in de periode 2006-2007. Het gaat daarbij om bepaalde eenheden productie die Electrabel vrijhoudt voor netbeheerder Elia, voor als er een probleem zou zijn op het net.Electrabel ontvangt daarvoor een vergoeding. Probleem is dat Electrabel die capaciteit in de praktijk niet altijd effectief vrijhield, legt auditeur-generaal Bert Stulens uit. De schade voor die laatste inbreuk wordt geraamd op 7 miljoen euro.

Als het tot een veroordeling komt, kan Electrabel een boete krijgen die kan oplopen tot maximaal 10 procent van zijn omzet op de Belgische markt in 2010. Maar volgens Stulens kan ook het schadebedrag een rol spelen bij het bepalen van de boete. Het auditoraat onderstreept in een persbericht dat Electrabel en zijn moederbedrijf GDF Suez "hun totale medewerking hebben verleend tijdens het gevoerde onderzoek". Dat wordt gewaardeerd, want het auditoraat pleit voor een "substantiële vermindering van de eventuele boete".

Onder normale omstandigheden zou een uitspraak volgen over ongeveer een jaar. Maar zeker is dat niet, want er komt binnenkort een grondige hervorming van de mededingingsraad.

Electrabel "betwist formeel"

Electrabel laat in een persbericht weten dat het het rapport van de auditeur "formeel betwist".

"Electrabel betwist categoriek de beschuldiging als zou het de marktprijzen gemanipuleerd hebben door het achterhouden van productiecapaciteit", reageert het bedrijf. De factuur van de klanten werd volgens Electrabel "geenszins beïnvloed door de prijspieken die zich vijf jaar geleden occasioneel hebben voorgedaan in België en elders in Europa".

Electrabel zegt steeds gehandeld te hebben "om bij te dragen tot het behoud van het evenwicht op het net".

"Een belangrijke stap"

Energieregulator Creg is dan weer verheugd over het rapport. De Creg zal vragen om in de zaak gehoord te worden, luidt het in een persbericht.

De regulator vindt het feit dat het rapport van het auditoraat bij de Raad voor de Mededinging werd ingediend, een "belangrijke stap" voor de erkenning van "het kritische onderzoek van de Creg over de werking van de elektriciteitsmarkt".

In mei 2009 heeft de Creg op eigen initiatief een studie uitgevoerd waarin ze de abnormale prijspieken op de Belgische elektriciteitsbeurs Belpex in 2007 en het eerste semester van 2008 had onderzocht. "Op sommige momenten stegen de prijzen tot 2.500 euro/MWh, terwijl de gemiddelde prijzen ongeveer 50 euro/MWh bedroegen", zegt de energiewaakhond.