"Wij waren gewoon een punkgroepje uit Diest"

Of u nu fan bent van The Scabs of niet, "Hard times" kunt u ongetwijfeld meeneuriën. Vanaf vandaag maakt de rockgroep van frontman Guy Swinnen deel uit van de Eregalerij van Radio 2. Een overzicht van een lange carrière met pieken en dalen.
The Scabs op Maanrock in Mechelen afgelopen zomer.

Het verhaal van The Scabs begint eind jaren 70 in het landelijke Diest. Geïnspireerd door de punkhype die is komen overwaaien van over het Kanaal en door The Clash in het bijzonder, vormen vier beginnende muzikanten samen een rockgroepje: Zanger Guy Swinnen, bassist Berre Bergen, drummer Frankie Saenen en gitarist Francis Vangeel.

"We waren vier totaal verschillende persoonlijkheden. Ieder had zijn eigen visie op muziek. Maar zonder te spreken eigenlijk zijn we beginnen spelen en dat klikte", vertelt Vangeel in "Belpop", dat een aflevering wijdde aan de rockband. Die heeft bij dat prille begin uiteraard nog een naam nodig. Swinnen vindt inspiratie bij een nieuwsitem over de mijnstakingen in Groot-Brittannië. "Scabs" is er een scheldwoord voor de stakingsbrekers.

In 1979 zijn The Scabs een feit en beginnen ze te bouwen aan de weg naar het succes. Al snel is er een eerste singletje "So called friends", waarmee de groepsleden nog zelf de platenzaken gaan afdweilen. Het nummer heeft succes en The Scabs staan plots in alle Vlaamse jeugdhuizen. De Kreuners, die op dat moment ook nog aan het begin van hun carrière staan, nodigen hen uit om hun voorprogramma te spelen.

En plots gaat het snel. De single "Matchbox car" wordt een hit en The Scabs krijgen een platencontract bij het grote EMI. Er verschijnt in 1983 ook een eerste mini-lp "Here's to you, gang!". Waarna Herman Schueremans de hongerige jonge band een plekje geeft op de affiche van Torhout/Werchter, naast Simple Minds, Eurythmics en U2.

"Willy Willy gaf de adrenalinestoot"

"Ik kwam het podium op en ik werd bevangen door de zenuwen. Paniek bijna. Ik denk dat we toen alle nummers veel te snel gespeeld hebben. Dat was één grote adrenalinerush. En de dag nadien stond ik terug als werkloze aan het stempellokaal in Hasselt met mijn dopkaart. Dat was back to reality", herinnert Swinnen zich de passage op T/W.

Het optreden is ook een keerpunt voor gitarist Francis Vangeel. Voor hem is het allemaal wat veel geworden en hij stapt eruit. Via een tussenstap zal hij uiteindelijk vervangen worden door de Oostendse punkrocker Willy Willy. "Hij gaf de adrenalinestoot aan The Scabs die The Scabs op dat moment broodnodig hadden. Hij was de gedroomde gitarist", aldus Swinnen.

Op het moment van de komst van Willy Willy zijn The Scabs hun platencontract alweer kwijt. Hun eerste volledige album "For all the wolf calls" had niet het verhoopte succes gebracht. Met het akoestische "Stay" scoren ze even later wel weer een bescheiden radiohit. Het label PIAS ziet er wel wat in en geeft Swinnen en co een nieuw contract.

De platenmaatschappij wil op het nieuwe album -"Skintight", dat uitkomt in 1988- opnieuw een ballad. Dat wordt "Crystal eyes", een nummer dat grijsgedraaid wordt op de radio en The Scabs opnieuw lanceert. Een jaar later moeten ze wel afscheid nemen van Berre Bergen, die naar De Kreuners trekt. "Na mijn eerste optreden bij hen kreeg ik 7.500 frank. Zo veel had ik nog nooit gekregen in al die jaren dat ik bij The Scabs zat", verhult Bergen niet wat de reden was. Gentenaar Fons Sijmons wordt de nieuwe bassist.

"Hard times" groeit uit tot klassieker

Willy Willy blijft wel bij The Scabs. Al moet hij een verscheurende keuze maken, want zijn andere band Vaya Con Dios staat op de rand van een internationale doorbraak. Maar met The Scabs gaat het ook stevig vooruit. Ze bouwen live een steeds groter wordende aanhang op en in 1990 brengen ze hun meesterwerk "Royalty in exile" uit. "Hard times", opnieuw een ballad, groeit uit tot een klassieker en hét nummer van de band dat in de muziekgeschiedenis terechtkomt.

Van "Royalty in exile" gaan meer dan 25.000 exemplaren over de toonbank. Goed voor goud. De opvolger, "Jumping the tracks", haalt dat aantal zelfs al in voorverkoop, een primeur voor een Belgische rockgroep. Met "Don’t you know", "Robbin’ the liquor store" en "Nothing on my radio" scoren The Scabs ook opnieuw enkele stevige radiohits.

In 1992 staat de groep een tweede keer op Torhout/Werchter, dat intussen is uitgegroeid tot een festival met Europese allures. De volgende stap lijkt duidelijk: de grenzen oversteken en Europa veroveren. De platenfirma gooit er geld tegenaan en er worden pogingen ondernomen, maar de internationale doorbraak komt er niet. "Elk land heeft wel zijn eigen Scabs, zijn lokale rockhelden", luidt de verklaring achteraf.

Met de sfeer binnen de groep gaat het intussen bergaf. "De frustraties begonnen zich op te hopen en we zochten een oplossing waar er geen te vinden was, bij overmatig drank- en druggebruik. De feestjes werden heviger. Er zijn momenten geweest dat de optredens niet goed waren omdat iemand de dag ervoor te dronken of te stoned was", vertelt Swinnen.

Split en reünie

De groepsleden verschillen onderling ook van mening over de weg die de band moet opgaan. In 1994 kookt het boeltje over. Willy Willy wordt eruit gegooid en vervangen door Tjenne Berghmans (ex-Clouseau). Het maar lauw onthaalde "Sunset over wasteland" wordt het laatste album van de groep. Begin 1996 zetten The Scabs er een punt achter. De split is een feit.

De bandleden gaan elk hun eigen weg. Zo trekt Frankie Saenen naar The Kids en bouwt Guy Swinnen een solocarrière uit. Aanbiedingen voor een reünie wijzen ze meer dan 10 jaar lang resoluut af. Tot in 2007, wanneer de AB in Brussel vraagt om “Royalty in exile” nog eens integraal live te spelen. Dat idee valt bij de groepsleden in goede aarde en het ene concert worden er drie.

En daarmee stopt het niet. Ze krijgen de weer smaak te pakken en sindsdien toeren The Scabs rond in Vlaanderen, met onder meer gesmaakte passages op TW Classic in 2008 en 2012. Volgens Willy Willy, die er vanaf de reünie weer bij is, kan de groep in de huidige bezetting nog wel een tijdje voort. "De combinatie Fons, Frankie, Guy en ik, dat is als Coca-Cola. Niemand weet wat er juist in zit, maar drink het en je zegt: dat is goed. Neem er iets uit, zoals River Cola bijvoorbeeld, en je denkt: dat is het toch niet."

Swinnen noemt The Scabs zijn levenswerk. "We zijn begonnen zonder de minste ambitie. Wij waren gewoon een punkgroepje uit Diest. Zolang het duurt gaan we ervan genieten, dat was het idee, en 30 jaar later zijn we er nog steeds van aan het genieten", zei hij onlangs in "Café Corsari".