Fruitvliegjes dringen hun kroost alcohol op

Bepaalde fruitvliegjes dwingen hun jongen soms om alcohol te consumeren. Ze doen dat om hun jongen te beschermen tegen parasitaire wespen die hun eitjes in de larven leggen. De wespenlarven eten dan de fruitvlieglarven van binnenuit leeg en dat wordt hun fataal.

Dat blijkt uit een studie van de Amerikaanse Emory University, die gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De fruitvliegjes vertonen dat gedrag alleen wanneer ze gewaarworden dat er zich parasitaire sluipwespen in hun buurt bevinden. Ze leggen dan hun eitjes in alcohol, en dwingen zo hun kroost om alcohol op te nemen.

Vorig jaar had hetzelfde lab al aangetoond dat fruitvlieglarven die door wespen geïnfecteerd zijn, voedsel verkiezen met een hoog alcoholgehalte. De larven van fruitvliegen voeden zich met de rotte delen, de schimmels en bacteriën, van overrijp gistend fruit. Daardoor komen ze vaak in contact met alcohol en de fruitvlieglarven zijn bestand tegen het giftige effect van alcohol, maar de wespen niet, en daardoor stijgen de overlevingskansen van de fruitvliegjes aanzienlijk. Terwijl het alcoholpercentage in het bloed van de larve stijgt, lijden de wespenlarven hieronder.

Kooien met wespen

De onderzoekers vroegen zich af of de fruitvliegjes konden aanvoelen wanneer hun kroost gevaar liep en of ze dan alcohol zouden zoeken om hun kroost te "behandelen".

Daarom zetten ze vrouwelijke fruitvliegjes van de meest voorkomende soort Drosophila melanogaster in een kooi vol met sluipwespen, in een andere kooi zetten ze alleen fruitvliegjes. In de kooien stonden twee schaaltjes met gist, de voeding voor laboratoriumvliegen en hun larven. In een van de schaaltjes was de gist vermengd met 6 procent alcohol, in het andere niet.

Het resultaat was opmerkelijk: toen de onderzoekers de schaaltjes verwijderden om de eitjes te tellen, bleek dat in de kooi met de wespen 90 procent van de eitjes in het schaaltje met de alcohol lagen, in de andere kooi was dat slechts 40 procent.

Hoe weten ze het?

De onderzoekers vroegen zich ook af hoe de fruitvliegen wisten dat hun kroost gevaar liep. De fruitvliegjes zijn al generaties lang in het laboratorium gekweekt en hebben nog nooit een sluipwesp gezien, maar toch herkennen ze die duidelijk als een gevaar voor hun kroost.

Om te zien of de fruitvliegjes reageerden op geurstoffen, feromonen, gebruikten ze twee groepen van gemanipuleerde vliegjes. De eerste groep kon niet ruiken, de andere niet zien. Het bleek dat de vliegjes die niet konden zien, de wespen negeerden, terwijl de vliegjes die niet konden ruiken, hun eitjes nog steeds in de gist met alcohol legden als er vrouwelijke wespen in de buurt waren. Daaruit blijkt dat de fruitvliegjes beter kunnen zien dan gedacht werd, want ze konden zelfs de minieme verschillen zien tussen mannetjes- en vrouwtjeswespen en ook verschillende soorten wespen onderscheiden.