Hart van Richard Leeuwenhart geeft enkele geheimen prijs

Forensische experts hebben het gebalsemde hart van de Britse koning Richard Leeuwenhart onderzocht in een poging om meer details over de oorzaak van zijn dood te achterhalen.

Richard I, beter bekend als Richard Leeuwenhart, stierf in 1199. Hij kreeg een pijl in zijn schouder bij een veldslag in Frankrijk en overleed later aan de verwondingen door die pijl. Zoals gebruikelijk voor de adel en de koningen in die tijd, werd zijn lichaam opgedeeld en op verschillende plekken begraven.

Zijn ingewanden werden begraven in de buurt van Limoges in Frankrijk. De rest van zijn lichaam werd bijgezet in een tombe in de abdij van Fontevraud, ook in Frankrijk. Maar zijn hart werd gebalsemd en de doos waarin het hart werd opgeborgen, werd in 1838 teruggevonden in de Notre Dame-kathedraal in Rouen. Het is nu pas dat zijn hart door wetenschappers onderzocht is.

AP2013

Hart werd “bruingrijze stof”

Het hart is verworden tot een bruingrijs stof, zo delen de wetenschappers mee (zie foto onderaan). “Maar we hebben het onderzocht zoals we dat zouden doen bij een opgraving in een hedendaagse moordzaak”, zegt Philippe Charlier, een forensisch expert van het Universitair Ziekenhuis Raymond Poincare in Frankrijk.

Het hart heeft slechts enkele geheimen prijsgegeven. Want het is nog niet duidelijk waaraan Richard Leeuwenhart precies overleden is. Eén theorie is dat hij gangreen kreeg door de schouderwond, een andere theorie is dat de pijlpunt in gif was gedrenkt en dat de monarch stierf door het gif. Alvast die laatste theorie is nu voor altijd van de baan: “We hebben geen enkel spoor van een toxische stof gevonden”.

Nog interessant is dat door de analyse van de pollen in de grijsbruine stof die eens het hart van de Britse koning was, duidelijk is dat Richard Leeuwenhart gestorven is in de lente, in april of mei. Dat klopt met de overlevering, die zegt dat de koning overleed op 6 april 1199. Ook zijn in het poeder sporen van wierook en exotische kruiden gevonden, wat erop wijst dat Richard I een koning met erg veel aanzien was.

AP2013

Engelse koning die geen Engels sprak

Richard Leeuwenhart kreeg zijn bijnaam omdat hij vaak ten strijde trok. Zo nam hij deel aan de Derde Kruistocht en vocht hij tegen de Koerdische strijdman Saladin. Met Saladin sloot Richard I een verdrag toen bleek dat er onrust heerste in zijn rijk. Ook daar raakte hij betrokken bij veldslagen in Frankrijk.

Richard I was dan wel een Engelse koning, maar hij sprak een dialect uit de Languedoc, geen Engels. Als troubadour schreef hij ook liederen in dat dialect. Van de tien jaar dat hij koning was, is hij minder dan een jaar in Engeland zelf geweest.

CSI Middeleeuwen

Het verhaal doet denken aan enkele recente, soms revolutionaire onderzoeken naar de heersers van de Middeleeuwen. Zo is eerder dit jaar het skelet ontdekt van Richard III, die enkele eeuwen na Richard Leeuwenhart koning was. Dat was een van de belangrijkste ontdekkingen ooit in de Britse geschiedenis, want door de ontdekking is aangetoond dat Richard III allicht helemaal niet zo vreselijk was zoals onder meer Shakespeare hem beschreef.

Een week later kwam ook Frankrijk met een gelijkaardige ontdekking: uit onderzoek zou blijken dat een schedel, gevonden in een kelder in Angers, die was van de Franse koning Henri IV. Van zijn lichaam is geweten waar het begraven ligt, maar tijdens de Franse Revolutie werd zijn lichaam opgegraven en zijn hoofd afgehakt. Generaties lang werd het hoofd overigens doorverkocht. Het team van Charlier, dat nu ook het hart van Richard Leeuwenhart onderzocht heeft, zegt dat het gaat om de schedel van de Franse monarch, maar dat wordt door anderen in twijfel getrokken.

De restanten van het gebalsemde hart, in de doos verworden tot een bruingrijs poeder.

AP2013