"Hond zei me dat ik m'n ouders moest vermoorden"

Op het proces-De Gelder hebben de cipiers getuigd die De Gelder hebben verzorgd en bewaakt in de gevangenis van Brugge. De Gelder was aanvankelijk schuw, maar ging zich steeds opstandiger gedragen. Hij sprak ook over stemmen in zijn hoofd en de cipiers zagen hem praten met zijn boterhammen. In de gevangenis van Oudenaarde waren er tal van incidenten van de cipiers, waardoor hij vaak terug naar Brugge moest, getuigt de directrice van Oudenaarde.

Penitentiair beambte Paul Rommelaere werkte in het medisch centrum voor langgedetineerden in de gevangenis in Brugge, toen De Gelder vlak na de feiten er werd binnengebracht. De Gelder is er een week gebleven. "Toen hij binnenkwam, deed hij alsof hij buiten bewustzijn was, maar telkens we een bocht van 90 graden namen, deed hij zijn ogen open. Dus was hij wel bij bewustzijn."

Rommelaere was een van de eersten om De Gelder aan het praten te krijgen. "Hij was bang, toen hij begon te praten. Hij was ook stilletjes aan het wenen. Hij was een heel ander persoon dan toen hij enkele dagen eerder toekwam. Toen wist hij goed wat er gebeurde."

Tegen het einde van de week was De Gelder steeds meer bij de pinken. "Op het laatste was hij een vlotte prater, hij had in zijn hoofd zijn leven al georganiseerd in de gevangenis. Hij wilde zeker naar de bibliotheek gaan."

Rommelaere had niet de indruk dat De Gelder in een depressieve toestand was, behalve de eerste dagen nadat hij pas binnengekomen was en toen hij begon te spreken.

"Stem van de hond in het hoofd"

Nadat hij een week in het medisch centrum had verbleven, werd De Gelder overgebracht naar de Afdeling Individuele Bijzondere Veiligheidsmaatregelen (AIBV), waar de volgende getuige, penitentiair beambte Ivan Ballegeer, werkte. Daar werd De Gelder om de 7,5 minuten gecontroleerd omdat de vrees bestond dat hij zelfmoord zou plegen.

"In begin kwam hij schuw en stil over. Hij had geen idee van wat de gevangenis was. Hij gaf een “geef acht” zoals in het leger bijvoorbeeld."

Tegen Ballegeer heeft De Gelder gezegd dat hij stemmen hoorde en dat hij daar niet aan kon weerstaan. "De Gelder zei dat de stemmen begonnen waren op zijn 15e. Een hond zei tegen hem dat hij zijn ouders moest vermoorden. Hij had geen kracht om tegen de stemmen in te gaan."

Volgens Ballegeer was De Gelder in het begin een modelgevangene, maar veranderde zijn gedrag na verloop van tijd. Hij werd opstandiger. Zo verstopte hij zich onder zijn bed en hij is ook een paar keer in hongerstaking geweest.

BELGA/WAEM

"Sprak tegen zijn boterhammen"

Collega's-penitentiair beambten Vicky Houckx en Indra Leenders vertellen een gelijkaardig verhaal als dat van Ballegeer. Houckx zegt dat ze de indruk had dat De Gelder komedie speelde. "Hij las boeken over psychische stoornissen en daarna beeldde hij het ziektebeeld uit", zegt ze. "Hij sprak tegen zijn boterhammen en tegen de sneeuw, en lachte dan."

Leenders herinnert zich ook de episode van de boterhammen en de sneeuw. Ze zegt dat De Gelder binnenkwam als een stil en beduusd iemand, rustig en teruggetrokken, maar dat zijn gedrag veranderde. Hij werd opstandig, protesteerde en kantte zich al eens tegen de cipiers. Hij weigerde in bepaalde periodes ook om zijn medicatie in te nemen, hetgeen zijn gedrag dan in de negatieve zin beïnvloedde.

"De Gelder beet cipier, smeerde uitwerpselen op zijn eten"

De directrice van de gevangenis in Oudenaarde, Kathleen Van De Vijver, getuigt dat Kim De Gelder in de gevangenis van Oudenaarde zich niet altijd kon schikken naar de regels van de gevangenis."In november 2009 werd hij weer overgebracht naar Brugge. We hadden de indruk dat hij te snel naar ons gekomen was uit de hoge veiligheid. Hij vroeg het zelf ook, want hij voelde zich daar beter", zegt de directrice.

"Hij tikte 's nachts ook op de verwarmingsbuizen, waardoor de andere gevangenen hem ook niet langer dulden." (...) "Toen hij terugkwam, heeft hij cijfers in zijn buik gekerfd. Volgens de psycholoog was dat om aandacht te zoeken."

"Hij heeft ook een personeelslid bespuwd en gebeten. Zijn hygiëne was ondermaats. Hij wreef uitwerpselen op zijn eten en zijn muren, en op zichzelf. Het personeel zag het niet zitten om zo te werken." (...) "Zijn persoonlijke hygiëne en die in zijn cel zijn nu nog altijd een aandachtspunt." De Gelder is dan naar Brugge teruggekeerd.

De Gelder zit nu weer ongeveer 13 maanden in Oudenaarde, sindsdien zijn er geen noemenswaardige problemen. "Het personeel omschrijft hem als rustig. Het klaarmaken 's ochtends om naar hier (gerechtsgebouw Gent, red.) te komen, gaat elke ochtend trager en trager. Hij spreekt ook altijd langzaam. Alleen op het moment dat hij iets niet krijgt, gaat hij sneller praten en wordt hij duidelijk alerter."

Advocaat Haentjens vraagt of De Gelder zich anders gedraagt dan normale gedetineerden. "Hij doet abnormale dingen, maar hij weet wat hij doet", spreekt Van De Vijver hem tegen. Ze wil De Gelder niet als "abnormaal" bestempelen. "De psychologe van de gevangenis stelt ook dat hij gericht gedrag vertoont."