"Chávez leeft meer dan ooit"

In Venezuela is het dagelijkse leven tot stilstand gekomen na de aankondiging dat president Hugo Chávez overleden is. Vicepresident Nicolas Maduro hoopt dat de overgang geweldloos kan verlopen. De linkse bondgenoten in de regio reageren met verslagenheid.

"Dat er geen zwakte moge zijn, geen geweld. En dat er geen hate moge zijn. In onze harten moet er maar één gevoel zijn: liefde. Liefde, vrede en discipline." Dat waren de woorden van de Venezolaanse vicepresident Nicolas Maduro, toen hij aankondigde dat president Hugo Chávez overleden was. Zijn stem brak en hij liet zijn tranen de vrije loop toen hij om 16.25 uur plaatselijke tijd in Venezuela het overlijden van Chávez aan de bevolking meedeelde op de nationale televisie.

Enkele uren daarvoor had Maduro (foto) hardere taal gesproken waarin hij uithaalde naar "de vijanden die de democratie in Venezuela proberen te ondermijnen". Toen heerste nog de grootste onduidelijkheid over de toestand van Chávez.

In Caracas gingen winkels en restaurants spontaan dicht en spoedden de Venezolanen zich naar huis. Sommigen deden dat in looppas. "Ik ben zo triest dat ik niet kan spreken", zei Yamilina Barrios, een 39-jarige bediende die voor het ministerie van Industrie werkt.

"Ik hoop dat dit een goede zaak kan zijn"

Maar niet alle Venezolanen laten een traan om de dood van hun leider. In Miami hebben de meesten gemengde gevoelens. Sterker nog, sommigen zijn ronduit opgelucht en blij. "Jammer genoeg zie je mensen nooit iemands dood vieren. Dat kunnen we gewoon niet maken. Maar vandaag is het een nieuwe start voor ons land. Het begin van een nieuwe toekomst", zei Disnosca Ferran, een uitgeweken Venezolaanse in Miami.

"Ik hoop dat we kunnen stoppen met emigreren naar de VS. We moeten in ons eigen land leven, daar kunnen genieten, en daar veilig kunnen wonen", aldus nog Ferran. 

"Ik hoop dat dit een goede zaak zal blijken, en dat alle Venezolanen kunnen deelnemen aan het proces van de terugkeer van het land naar de democratie", zei Humberto Contasta.

"Chávez is meer levend dan ooit"

In Colombia betuigde president Juan Manuel Santos, een van de bondgenoten van Chávez, zijn medeleven aan het Venezolaanse volk. Hij noemde Chávez' dood "een groot verlies voor Venezuela en de streek". Hij zei dat hij zou bijdragen "aan een vredevolle en rustige democratische overgang".

De Boliviaanse president Evo Morales (foto), één van Chávez' dichtste medestanders, zei met tranen in de ogen dat "Chávez meer levend is dan ooit". "Hij zal een inspiratiebron blijven vormen voor alle volkeren die strijden voor hun vrijheid."

In Cuba riep president Raúl Castro twee dagen van nationale rouw uit. Vlaggen hangen er halfstok. "Het Cubaanse volk beschouwt Chávez als een van haar belangrijkste zonen."

China, een andere linkse bondgenoot van Chávez, betreurde in een mededeling het verlies van "een groot leider en een grote vriend van het Chinese volk". China en Venezuela hebben de voorbije jaren hun handelsrelaties flink uitgebouwd. Peking had het in een mededeling nog over de "vriendschappelijke en vruchtbare relaties".

De Russische president Vladimir Poetin heeft het over "een groot man met een blik op de toekomst", terwijl de Iraanse president Mahmoed Ahmadinejad hem een martelaar noemt en een beschermheer van de revolutionaire gedachte. Zowel Rusland als Iran hadden ondanks Chávez' ziekte vragen bij zijn dood en vroegen zich af of er geen complot in het spel is.

Obama hoopt op "constructieve relaties"

VS-president Barack Obama reageerde voorzichtig. De VS was niet meteen beste maatjes met Chávez. Het land heeft het over uitdagende tijden en bevestigt zijn steun aan het Venezolaanse volk voor de onzekere periode die eraan komt. "Terwijl Venezuela begint aan een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis, zal de VS het blijven opnemen voor democratische principes en respect voor de mensenrechten", zei Obama. Hij hoopt dat beide landen "een constructieve relatie" kunnen uitbouwen.

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon bracht hulde aan de sterke leidersfiguur die Chávez was. Hij wees op de regionale stabiliteit die Chávez bracht in Zuid-Amerika, en loofde zijn "essentiële bijdrage aan de vredesonderhandelingen" met de Colombiaanse rebellenbeweging Farc.

In België betuigt minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders in een persbericht zijn medeleven met de familie en met de bevolking van Venezuela.