Europa legt Microsoft boete van 561 miljoen euro op

De Amerikaanse technologiegigant Microsoft moet van de Europese Commissie een boete van 561 miljoen euro betalen omdat het bedrijf zich niet aan zijn belofte gehouden heeft de gebruikers van zijn Windows-besturingssysteem een vrije browserkeuze te bieden. "Dit is de eerste keer dat een wettelijk bindend engagement niet nagekomen wordt. Dit is natuurlijk zeer ernstig", zegt commissaris voor Mededinging Joaquin Almunia.

In 2009 liet de Commissie haar onderzoek naar misbruik van machtspositie door Microsoft vallen. De softwarefabrikant bood in Windows geen alternatief aan voor zijn browser Internet Explorer. De Commissie ging in op het voorstel van Microsoft om zijn gebruikers vrijwillig een keuzescherm aan te bieden.

Het akkoord werd wettelijk bindend gemaakt. Tot 2014 zouden alle gebruikers van Windows een scherm te zien krijgen waarop hen op een neutrale manier meegedeeld werd welke browser ze konden installeren als aanvulling op, of in de plaats van Internet Explorer. Volgens de Commissie was die regeling een groot succes. Zo werden tussen maart en november 2010 84 miljoen browsers gedownload via het keuzescherm.

Maar vanaf 2011 liep het fout. Bij de uitrol van Windows 7 Service Pack 1 (dus niet bij elke Windows-versie) bleek tussen mei 2011 en juli 2012 toch geen keuzescherm te verschijnen. "In deze periode kregen 15,3 miljoen gebruikers van Windows het keuzescherm niet te zien", legde Almunia uit. De Commissie was met Microsoft overeengekomen dat een speciaal aangestelde 'toezichthoudend administrateur' de naleving van de overeenkomst in de gaten zou houden, maar deze persoon - die voor Microsoft werkt - faalde dus in zijn opdracht. Daardoor duurde het veertien maanden eer het probleem aan het licht kwam. "In de toekomst zullen we niet meer iemand van Microsoft aanstellen. In 2009 waren we wellicht naïever dan nu", trachtte Almunia uit te leggen.

Dat de afspraak niet helemaal nageleefd werd, was volgens Microsoft het gevolg van een "technisch mankement". Maar naar die uitleg had de Commissie geen oren, ook al werd het keuzescherm na de ontdekking van het euvel wel aangeboden.

Het is de eerste keer dat een bedrijf een wettelijk bindende vrijwillige overeenkomst met de Europese mededingingsautoriteiten niet naleeft. Almunia wilde dan ook dat de boete hoog genoeg zou zijn om een "ontradend effect" te hebben voor wie het voorbeeld van Microsoft zou willen volgen. Hij hield voor de berekening van de boete ook rekening met de duur en de ernst van de inbreuk, maar ook met het feit dat Microsoft zijn volle medewerking aan het nieuwe onderzoek verleende. Zo kwam de teller dus op 561 miljoen euro te staan.

"We erkennen onze verantwoordelijkheid"

In een persbericht neemt Microsoft de schuld voor de inbreuk woensdag helemaal op zich. "We erkennen onze volledige verantwoordelijkheid voor de technische fout die dit probleem veroorzaakt heeft en waarvoor we ons hebben geëxcuseerd", luidt het.

De Europese Commissie en Microsoft vechten al jaren een juridisch steekspel uit. Na een uitspraak van het EU-Hof van Justitie moest de softwarereus vorig jaar nog een boete van 860 miljoen euro betalen omdat het zijn concurrenten te hoge tarieven aanrekende om programma's om Windows te laten draaien en te lang talmde met de aanpassing van die tarieven.

Als de nieuwe boete wordt meegerekend, komt het totaalbedrag van te betalen dwangsommen voor Microsoft op meer dan twee miljard euro uit.