“Wil u dat Falklands onder Brits toezicht blijven?”

De inwoners van de Falkland-eilanden kunnen vandaag en morgen in een referendum hun stem uitbrengen over welke politieke status de eilanden in de toekomst zullen hebben. Verwacht wordt dat het referendum uitdraait op een dikke middenvinger richting Buenos Aires.
AP2012

“Wenst u dat de Falklands de huidige politieke status als overzees territorium van het Verenigd Koninkrijk behouden? Ja of nee?” Op die vraag mogen de bewoners van de betwiste eilanden vandaag en morgen antwoord geven.

Het referendum werd vorig jaar aangekondigd door de regering op de Falklands (of de Malvinas, zoals de Argentijnen de eilanden noemen). Meteen zei de regering er, samen met de Britse regering, bij dat het de bedoeling was om Argentinië voor eens en voor altijd duidelijk te maken wat de toekomst van de eilanden is. De Falklands hebben tot nu toe een grote mate van zelfbestuur: Londen is verantwoordelijk voor defensie, buitenlands beleid en “goed bestuur”.

Pas als het antwoord op het referendum “neen” is, dan komt er in de komende maanden een nieuw referendum. Dan kan de bevolking beslissen wat ze dan wel wil: onafhankelijkheid? Aansluiting bij Argentinië? Maar de kans dat het zo ver komt, is bijzonder klein.

AP2012

3.000 mensen en de hele wereld kijkt mee

Nog geen 3.000 mensen gaan zondag en maandag stemmen. Toch valt de geopolitieke impact van die volksbevraging niet te onderschatten. De eilanden in het zuiden van de Atlantische Oceaan, alles samen zo groot als Vlaanderen, waar schapen hoeden en vissen zowat de belangrijkste economische activiteiten zijn, maken de relaties tussen Groot-Brittannië en Argentinië al decennia bijzonder zuur.

Verwacht wordt dat de grote meerderheid van de 3.000 mensen “ja” zal antwoorden. Voor Argentinië stelt de volksbevraging niks voor. “Logisch dat de bezetter vóór de bezetting stemt”, zegt de Argentijnse presidente Christina de Kirchner, die het ook over “ingeplante bevolking” heeft.

Eeuwen geleden waren de eilanden onbewoond. Nu wonen er inderdaad vooral Britse afstammelingen. Argentinië strijdt met het argument over de afstand: wat hebben de Britten te zoeken op 14.000 kilometer van huis, terwijl het “logisch is dat de Malvinas -500 kilometer van de kust- bij Argentinië horen?”

Maar uiteraard is het noch Londen, noch Argentinië alleen maar te doen om de mooie landschappen, de visserij, of het toerisme. Ook de strategische ligging voor enkele internationale vaarroutes is niet meer zo belangrijk in de moderne scheepvaart. Het gaat om wat er diep onder het zeeoppervlak zit.

AP2012

Waarom nu, meer dan 30 jaar na de oorlog?

Na een dooi in de verzuurde betrekkingen, lopen de spanningen tussen Argentinië en Groot-Brittannië de voorbije jaren opnieuw fel op. Een van de verklaringen daarvoor is de trotse herdenking in Groot-Brittannië van de Falklandoorlog. In het voorjaar van 2012 was het de 30e verjaardag van die oorlog en dat werd met enige luister gevierd. Ook enigszins provocerend: de Britse prins William werd even op een legermissie naar de Falklands gestuurd.

Maar de belangrijkste verklaring dat de spanningen nu opnieuw oplopen, is de olie die in het zeegebied rond de eilanden onder de grond zit. Volgens uiteenlopende schattingen zouden er 8 tot 60 miljard vaten ruwe olie onder het zeeoppervlak zitten. Ondanks moeilijke klimatologische omstandigheden zijn Britse maatschappijen in 2010 met testboringen begonnen. Verwacht wordt dat de Britten vanaf 2016 echt aan olieontginning kunnen doen in het gebied, dat moment zal er dus snel zijn.

Een trein die de Argentijnen volledig dreigen te missen. De Argentijnse regering heeft bovendien wetten uitgevaardigd waarbij Argentijnse bedrijven en banken sancties krijgen als ze zaakjes doen met Britse bedrijven die betrokken zijn bij de olieboringen rond de Falklands.

Ook al daarom komt het referendum voor de Britten op een handig moment: met de overtuigende ja-stem kan Londen aan de wereld tonen dat er geen reden is waarom ze met de Argentijnen zouden moeten onderhandelen over een verdeling van de oliewinsten. Immers, de bevolking - die wellicht mee kan profiteren van de winsten uit de olieontginning- heeft duidelijk voor het Britse toezicht gekozen.

AP2012