Bart et nous - Véronique Lamquin

Wordt Bart De Wever in Franstalig België beschouwd als een duivel? Of, integendeel, worden de Franstaligen stilaan gecharmeerd (volgens sommigen: gedupeerd) door Bart De Wever? Deze vragen laaiden de vorige week op in onze Franstalige media.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

De aanleiding: een mediaoffensief

Aanleiding: de roadshow van N-VA voorzitter in Franstalig België. Een uitvoerig interview met La Libre, een druk bijgewoonde lunch in Le Cercle de Lorraine gevolgd door een persconferentie (om de Franse vertaling van zijn boek voor te stellen), daarna nog interviews met RTBF en RTL radio. Helemaal in het Frans, met een gesoigneerd accent. Het mediaoffensief viel op omdat Bart De Wever wel alomtegenwoordig is in Vlaanderen, maar veel minder bij ons.

De hamvraag: Hoe kijken we naar Bart De Wever?

Eerst: Bart De Wever is een fenomeen zoals we er geen kennen in Franstalig België. Geen enkele Franstalige politicus droomt er van de slimste mens van Wallonië (of Brussel), laat staan van België of de wereld te worden. Logisch: het programma bestaat niet op de RTBF en RTL. Talkshows of entertainment programma’s doen het zonder politici. Geen minister of partijvoorzitter die er aan denkt aan campagne te voeren met een dieetboek… In die zin is Bart De Wever uniek. Vandaar de Franstalige nieuwsgierigheid naar Bart De Wever.

Maar Bart De Wever is vooral op politiek vlak een speciaal geval. Om verschillende redenen:

  1. Geen enkele partij in Franstalig België groeide in tien jaar van 5% naar 40% van de kiesintenties.
  2. Geen enkele democratische partij heeft het einde van België op de agenda staan.
  3. Geen enkele politicus in Franstalig België spreekt de harde taal van Bart De Wever.

Bart De Wever neemt dus een zeer aparte plaats op ons politiek veld. In die zin is hij een boeiend voorwerp voor de Franstaligen. En in die zin zijn de Franstalige media geneigd om veel aandacht te besteden aan de N-VA, meer precies aan haar voorzitter.

Terecht. Met het oog op twee vragen:

  1. Wil Bart De Wever het einde van België?
  2. Wat is hij van plan met Brussel?

Die vragen moeten de Franstalige media uitdiepen. Zolang België bestaat is de kans toch groot dat de grootste partij in Vlaanderen aan de federale regering deelneemt en de toekomst van het hele land beïnvloedt. De huidige uitzondering, nl een vlinder-regering zonder Vlaamse meerderheid, is niet voor copy-paste bedoeld.

Naar die kernvragen dus. Die partij is van groot belang voor de toekomst van Wallonië en Brussel, ook al mogen de Franstaligen niet voor of tegen de N-VA stemmen.

Anders geformuleerd: de Vlaamse kiezers hebben de toekomst van België in handen, zoals Erik Van Rompuy (CD&V) onlangs op RTL zei.

Wat met België?

Het mediaoffensief van Bart De Wever was niet overtuigend. De voorzitter van de N-VA herhaalde dat hij een confederale koers wil geven aan België. Dat wisten we ondertussen al. Hoe hij dat wil bereiken blijft even vaag. Een groot congres wordt gepland in februari 2014, waar hij het Belgisch confederalisme wil definiëren. Amper drie maanden voor de verkiezingen. Dit bevestigd dat de N-VA het concept nog niet klaar heeft. Ongehoord, want alle boegbeelden roepen die slogan.

Daar komt nog bij dat Bart De Wever soms de waarheid verdraait. Voorbeelden uit zijn interview met La Libre: de voorzitter van de N-VA haalt zwaar uit tegen de hervorming van de financieringswet. Volgens hem wordt daardoor Vlaanderen armer met 2,5 miljard terwijl Wallonië en Brussel rijker zouden worden, deelstaten zouden nog minder geresponsabiliseerd worden en geen fiscale autonomie krijgen. Fout!

Het lot van de drie gewesten is aan elkaar gebonden: ofwel worden ze allemaal rijker ofwel armer (naargelang de evolutie van sommige parameters); responsabilisering neemt drastisch toe en fiscale autonomie is een feit. In zijn interview verwijst Bart De Wever ook naar het Duitse model… zonder een woord te reppen over het feit dat Länder geen fiscale autonomie hebben! Er blijken dus gaten en - op zijn mildst gezegd - vaagheden in de redenering van Bart De Wever te steken.

"Men weet maar nooit".

De voorzitter van de N-VA heeft toch wel iets verklapt over de methode die hij wil hanteren vanaf 26 mei 2014. Gedaan met partijvoorzitters die in “kastelen” vergaderen en vooral met de koning die de kaarten uitdeelt. Bart De Wever ziet het simpeler: Vlaanderen en Wallonië vergaderen en delen de boel uit.

Fijn. Behalve dat geen enkel Franstalige partij (laat staan de andere Vlaamse partijen) het zo ziet zitten. Een onderhandeling vergt toch partners.

Bart De Wever formuleert zijn doel zeer eenvoudig: België bestaat uit twee democratieën, de Vlamingen willen over hun lot kunnen beslissen zonder inmenging van de Walen, en de Walen willen dat zeker ook. Tot dan, niets schokkends in Franstalige ogen.

Maar wat Bart De Wever minder luid zegt, is dat zijn project de splitsing van de fiscaliteit, de staatsschuld en de sociale zekerheid inhoudt. Absolute taboes voor Franstaligen: als het zo ver komt, redeneren ze, dan is het gedaan met België. En dat is vast en zeker niet wat PS, MR, CDH en Ecolo willen.

Als ze over plan B praten, is het puur omdat “men nooit weet”. Niet omdat ze dat wensen. Partners vinden om dit alles te bespreken belooft een aartsmoeilijke oefening te worden voor Bart De Wever, mocht hij dé grote winnaar van de verkiezingsslag.

Wat met Brussel?

In Brussel nog meer dan in Wallonië luistert men met veel aandacht naar de uitspraken van Bart de Wever. Ja, 2014 draait om Brussel. En ja, Brussel is de plek waar het schoentje wringt.

In zijn model vertrekt Bart De Wever van twee gemeenschappen, die naast elkaar zullen leven. Probleem: zowel de Franstalige Gemeenschap als het Vlaamse oefenen hun bevoegdheden uit over het hele Brusselse gebied. Wat dan met die 161,1 vierkante kilometer van het gewest?

De N-VA wil een duidelijke situatie. Geen sprake dus van co-beheer. Probleem: geen andere oplossing is zelfs bespreekbaar voor de Franstaligen. Die zullen Brussel nooit loslaten. En die zullen trouwens ook nooit toestaan dat het Brusselse Gewest afgebroken wordt. Bart De Wever weet dat vast wel, hij gaf zelfs vorige week toe dat “Brussel een ingewikkelde zaak is” waarvoor hij tot nog toe geen oplossing heeft kunnen vinden.

Wat wil die machtige man?

Daarom zullen de Franstaligen blijven luisteren naar zijn interviews. Gewoon om te weten wat die machtige man met hen van plan is! Zowel als burger van België, een land dat straks misschien een bedreigde soort is, of als inwoner van Brussel, een stad waarmee Bart De Wever al lang worstelt.

De Franstalige pers zal dus blijven berichten over Bart De Wever en de N-VA. Liever over de inhoud dan over de Slimste Mens of een dieetboek.

 

(De auteur is politiek journaliste van Le Soir.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.