Naam is wel degelijk eerbetoon aan Franciscus van Assisi

De Argentijnse kardinaal Jorge Mario Bergoglio is de eerste paus die de naam Franciscus kiest. Het Vaticaan bevestigt dat hij hiermee een eerbetoon brengt aan Sint-Franciscus van Assisi, die zich net als Bergoglio het lot van de armen aantrok. Opmerkelijk, vinden enkele kerkgeleerden.

Er is veel verrassend aan de nieuwe paus: zijn keuze op zich al, de snelheid waarmee dat gebeurde en zijn naam. Zo kiest kardinaal Bergoglio ervoor om Franciscus genoemd te worden. In 2.000 jaar kerkgeschiedenis is hij de eerste paus die die naam kiest.

Aanvankelijk was niet het duidelijk naar welke Franciscus de naam verwijst, want er zijn een aantal heiligen met die naam. Zo is er onder meer Sint-Franciscus Xaverius (1506-1552), een van de eerste jezuïeten die in de 16e eeuw het christendom ging prediken in India, China en Japan.

Maar vanochtend nam de woordvoerder van het Vaticaan de twijfels weg: de naam is een eerbetoon aan Sint-Franciscus van Assisi (1181-1226), een heilige uit de 13e eeuw uit de gelijknamige stad in Umbrië, in het centrum van Italië.

Franciscus van Assisi kwam uit een rijke familie, maar werd getroffen door het lot van uitgestoten melaatsen. Hij werd kluizenaar en ging bewust in armoede leven omdat hij zich dan dichter bij Christus voelde.

Al snel kreeg hij een aantal volgelingen rond zich en daaruit ontstond de kloosterorde van de minderbroeders of de franciscanen die armoede als deugd predikten en vaak van leer trokken tegen de grote luxe aan het pauselijke hof.

Een pausnaam is vaak een programma voor een paus en wellicht voelt kardinaal Bergoglio zich aangesproken door de figuur van Sint-Franciscus. In zijn carrière als aartsbisschop en kardinaal kwam hij vaak op voor meer solidariteit met de armen en voor een eenvoudige levensstijl. 

Opvallend is wel dat Franciscus van Assisi de stichter is van de Orde der Franciscanen, die vaak gezien worden als de tegenhangers van de jezuïeten, de orde waartoe de paus behoort. Volgens kerkgeleerden maakt dat de naamkeuze nog opmerkelijker en moet die ook gezien worden als een teken van verzoening tussen de twee religieuze orden.

AP2013

Paus Franciscus I is overigens ook op tal van andere vlakken een opvallende keuze. Hij is de eerste niet-Europese paus sinds Gregorius III (731-741) en de eerste uit Amerika. Hij wordt de 266e paus uit de lijst van de katholieke Kerk.