Wat eenmaligheid? -Ivan De Vadder

Het was een uitspraak die in Europese middens wat wenkbrauwen deed fronsen. In De Ochtend zei de nieuwe minister van Financiën, Koen Geens, over de begrotingscontrole: ‘Ik denk dat we ons op dit ogenblik wel wat eenmaligheid kunnen veroorloven’. In Europa –zo kwam Europees Commissaris Karel De Gucht onlangs uitleggen in De Zevende Dag- denken ze daar duidelijk anders over. Een poging om één en ander op een rijtje te zetten.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Europa bekijkt de begrotingen van al zijn lidstaten met argusogen. Dat is het resultaat van de financiële crisis, die uiteindelijk uitmondde in een Eurocrisis waarbij de begroting van enkele lidstaten op z’n minst ongeloofwaardig bleek te zijn.

Op dit moment staat België volgens Open Vld-vicepremier Alexander De Croo op het punt om een boete van 0.2% van het BBP opgelegd te krijgen door de Europese Commissie. En er is eigenlijk maar één weg om die boete te ontlopen: meer structurele maatregelen nemen om het begrotingstekort terug te dringen. Want de Belgische begroting lijdt aan drie mankementen.

Tekort

In de eerste plaats moet België dringend uit de ‘excessive deficit procedure’ raken. Heel concreet betekent het dat België zijn begrotingstekort onder de 3% moet krijgen. In 2012 is dat door een aantal tegenvallers (vooral de groei liep terug) nog maar nipt gelukt, en bovendien hangt er ons nog altijd een oordeel van Eurostat boven het hoofd over het Dexia-dossier dat het begrotingstekort opnieuw naar 3.7% zou kunnen stuwen.

We zijn dus- ondanks alle positieve berichten over een betere groei dan de rest van de Eurozone of een lager werkloosheidscijfer dan in de rest van de Eurozone- nog niet uit de gevarenzone.

Schuld

Vervolgens zou de schuld dringend naar omlaag moeten. Die zou het beste rond de 60% van het BBP moeten schommelen, terwijl de Belgische schuld (ook al weer door de bankencrisis van 2008) weer erg dicht tegen de grens van de 100% aanschurkt. En iedereen beseft dat zolang ons land met begrotingstekorten kampt dat de schuld eerder zal aangroeien dan afnemen.

Op zich wordt misschien niet zo waar getild aan die hoge schuldgraad, maar vermits het om een tweede mankement gaat, wordt er weer een minnetje gezet in plaats van een plusje.

Structureel

In de derde plaats kijkt Europa naar het structurele karakter van de begrotingsmaatregelen. Elke begroting moet structurele maatregelen bevatten voor een waarde van op z’n minst 0.75% van het BBP. En daar gaat België in de fout. Met de begroting van 2012 hebben we ons best gedaan, maar vermits Europa altijd drie opeenvolgende jaren samentelt halen we nauwelijks de helft van die 0.75%. De jaren 2010 en 2011 waren jaren van ‘lopende zaken’, en dan zijn er per definitie ook geen ‘structurele maatregelen’ genomen.

Wenkbrauwen gefronst

Als een minister van Financiën op zo’n moment dan zegt –hoe onervaren zijn politieke communicatie ook is- dat we ‘ons wel wat eenmaligheid kunnen veroorloven’, dan worden de wenkbrauwen in Europa gefronst. Want daar klinkt het dat er vooral structurele maatregelen moeten worden genomen. En in dat geval speelt het streefdoel van een tekort van 2.15 zelfs een ondergeschikt belang. En zo moet u ook het pleidooi van de economen om het besparingsritme aan te passen begrijpen.

Tegen ’s avonds, in de uitzending van Terzake, heeft de nieuwe minister van Financiën zijn communicatie intussen al aangepast. Hij zegt dat de weg naar de begrotingsdiscipline over twee wegen: via structurele maatregelen én via eenmalige maatregelen. En de minister voegt eraan toe: ‘Er zijn mensen die zeggen: met structurele maatregelen doen we onze plicht, en dat is het dan. Ik denk dat het nodig is om éénmalig verder te gaan.’

Met andere woorden, de nieuwe minister wil bovenop de nodige structurele maatregelen ook nog wat eenmalige maatregelen nemen. Kwestie van de wenkbrauwen in Europa weer in de plooi te krijgen.

De paus is eerst

Intussen gaat de discussie aan de regeringstafel nu over welke structurele maatregelen de regering kan nemen. De ene politicus zegt me: ‘Nieuwe belastingen zijn per definitie ook structurele maatregelen’. De andere zoekt de voorbeelden eerder bij besparingen zoals het afschaffen van het tijdskrediet of het in de tijd beperken van de werkloosheidsuitkeringen. Op welke manier de regering de pakweg 2.5 miljard zal vinden is voorlopig nog niet duidelijk. Daarvoor wordt het wachten op het einde van dat begrotingsconclaaf.

En ja, Johan Vande Lanotte heeft gelijk gekregen. We hebben eerder een nieuwe paus gekregen dan een akkoord over de begrotingscontrole. Misschien kan de regering een puntje zuigen aan de vergadersnelheid van die bejaarde kardinalen.

(De auteur is politiek journalist en presentator van De Zevende Dag.)