Sport & detentie - Walter Vansteenbrugge

De laatste getuigenverhoren in de zaak Kim De Gelder schrijden voorbij. Emotioneel heel beladen en wellicht heel beproevend, zelfs voor professionelen die dagdagelijks omgaan met het kanaliseren en opruimen van zoveel menselijk leed.

Getuigen over het verlies van een kindje moet verschrikkelijk zijn. In de eerste plaats voor de ouders en de familieleden, maar ook voor de hulpverleners en de politiemensen.

Na de intimi van de slachtoffers namen de familieleden van Kim De Gelder plaats op de getuigenstoel. Als ouder, plaatsvervangend beschuldigd, want gesanctioneerd met de verplichte verwijdering uit de assisenzaal, en dan getuigen over het falen om Kim, als minderjarige, in een psychiatrische kliniek te krijgen, het moet ook wat zijn.

Bang afwachten

Een oom, een cardioloog, liet er geen twijfel over bestaan dat Kim geestelijk niet OK was. Kim sprak over vreemde mannetjes, wou nu eens zelfmoord plegen dan weer zelf huurmoordenaars opzoeken, voerde luidop gesprekken met zichzelf, hoorde stemmen en vluchtte per fiets met have en goed naar een eigen woning. Een appartement waar moest worden vastgesteld dat de leefruimte algeheel kaal bleef, een plaats vol onthechting in de breedste betekenis van het woord.

Tracht deze massieve toevloed aan emoties, komende uit twee richtingen, als lekenrechter maar op te vangen. Maar niet enkel psychologische bijstand voor de juryleden zou in dit soort proces op zijn plaatst geweest zijn, ook juridische en medische bijstand van het hoogste niveau, en best zo onafhankelijk mogelijk, lijkt mij een conditio sine qua non voor een goed oordeel.

Het zal de vraag van de volgende week worden of die er komt. Ik wacht bang af. Het gebeurt mij niet zo vaak.

Sport verzacht de zeden

Tegen deze beangstigende achtergrond mocht ik afgelopen donderdag deelnemen aan het Colloquium “Sport & Detentie” dat werd gehouden in een mooie zaal van het Vlaamse Parlement.
VZW De Rode Antraciet stak, hoe kan het ook anders met zo een naam, het vuur aan de lont. Op heel deskundige wijze werd verslag gedaan over haar inspanningen om binnen het gevangenissenbeleid de bakens te verzetten door initiatieven te nemen om gedetineerden actief te laten sporten.

Het is niet alleen zinvoller om gedetineerden sportprestaties te laten leveren in plaats van hen, al dan niet gedrogeerd door drugs of andere farmaceutische troep, 24h/24h voor een beeldbuis te zetten. Het heeft ook veel andere voordelen.

Ronde van Vlaanderen

Wetenschappelijk staat het immers vast dat sport scheikundige processen in de hersenen in werking zet die positieve energie genereren. Sporten gebeurt vaak ook in groep, wat solidariteitszin opwekt, en geeft of herstelt het basisvertrouwen en hervalideert het lichaam.

Het lichaam niet meer als last, wel als lust.

Het recente initiatief van de gevangenisdirecteur van Oudenaarde om gedetineerden op rollen, in groep en vanuit een competitieve gedachte, op 30 maart aanstaande de “Ronde van Vlaanderen” te laten rijden, is een schitterend en stichtend voorbeeld.

De gedetineerden worden aangemoedigd zich te trainen, krijgen van één of andere wielercoryfee (zoals Johan Museeuw en Roger De Vlaeminck), de nodige tips en strijden uiteindelijk voor een trofee.

Ook de voetbalwereld heeft stilaan zijn intrede gemaakt binnen het gevangeniswezen en moet er kunnen in slagen om actief sporten binnen de gevangenismuren meer ingang te doen krijgen.

Op Europees vlak ziet men al langer het hogere nut in van deze sportieve bevruchting, en worden budgetten vrijgemaakt.

Indien het strafproces nu nog meer tijd zou besteden aan het opsporen van de oorzaken van het deviante gedrag, de straf vervolgens op mensenmaat zou worden gesneden, dan zou men tijdens de strafuitvoering gedifferentieerd en persoonsgebonden kunnen inspelen op de noden van de betrokkenen met hèt grote doel voor ogen, namelijk om de recidive zoveel mogelijk uit te sluiten.

In dit plaatje zou er zeker ruimte zijn voor sport en voor de gezondheid van het lichaam, zowel fysiek als geestelijk.

Alarmbel

Reden te meer om zeer zorgvuldig om te gaan met geestelijk ongezonden, die niet zelf gekozen hebben om in een toestand van geestelijke onvolwaardigheid te verkeren.

Vandaag luiden ook de jeugdpsychiaters de alarmbel, zeggende dat de toestand binnen de jeugdpsychiatrie heel schrijnend is.

Ik houd mijn hart vast voor mijn volgende blog, binnen 14 dagen, na het proces Kim De Gelder.

(De auteur is advocaat.)
 

lees ook