Brussel onafhankelijk! - Véronique Lamquin

De uitspraken van Geert Bourgeois in De Standaard hebben veel reacties gelokt in de Franstalige media. Dit terecht. Er heerst grote argwaan in Wallonië en Brussel over de intenties van N-VA. Maar ook de peiling van Le Soir over Brussel schokt Franstalige politici.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Officieel wil de partij het confederalisme. Wat bedoelen ze daarmee? Tot nu toe werd ons, Franstaligen, even geduld gevraagd. Het model zou ineens duidelijk worden in februari 2014, als de partij een groot congres daarover zou houden. Maar, wordt ons ook gezegd: wees niet bang, N-VA wil België niet doen barsten, men spreekt van evolutie, geen revolutie.

Niemand, in Wallonië en Brussel, die daar echt mee gerustgesteld werd. Maar nu Geert Bourgeois de visie van zijn partij blootgelegd heeft zijn de laatste twijfels verdwenen. Het toekomstige België bestaat volgens N-VA uit twee autonome deelstaten. En autonomie betekent, in die visie, deelstaten die per definitie bevoegd zijn voor alle materies, behalve degene die ze beter aan de resterende (federale) staat expliciet toewijzen.

Autonomie gaat in die visie zover dat de sociale zekerheid en de schuld gesplitst worden (in tweeën). Duidelijker kan dat moeilijk zijn: de Franstaligen moeten zich op alles voorbereiden, de splitsing van het land inbegrepen. Maar wat vooral wenkbrauwen deed fronsen is het lot van Brussel. Nee, N-VA heeft daar geen kant-en-klare oplossing. Maar voegde Geert Bourgeois onmiddellijk eraan toe: één ding is nu zeker, N-VA zal Brussel nooit loslaten.

Strijd om erkenning

In die context klinkt de uitslag van onze nieuwe peiling helemaal logisch. Ter herinnering: in geval van een splitsing van het land kiezen 68% van de Brusselaars resoluut voor de onafhankelijkheid van hun Gewest.

Geen verrassing dus. Ten eerste omdat Brusselaars zich regelmatig bedreigd voelen door Vlaanderen. Zeker door degenen die Brussel onder de voogdij van Vlaanderen en Wallonië willen plaatsen. Het Brussels Gewest is niet geboren op gelijke voet met de twee andere Gewesten. Vandaar de naam: het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wat het aparte statuut moest onderstrepen. Sinds 1989 hebben de Brusselaars geijverd om de erkenning van hun Gewest als “à part entière” te krijgen. Die strijd hebben ze nog niet officieel gewonnen. Maar feitelijk is Brussel nu bijna een Gewest zoals de twee andere: met de zesde staatshervorming krijgt Brussel een pak bevoegdheden die haar gewicht versterken.

Zelfs Kris Peeters erkende dat impliciet door te suggereren dat de drie (niet meer twee) gewesten samen dossiers zouden moeten verdedigen voor de federale autoriteiten. Met die evolutie vallen de aanvallen op het statuut van Brussel steeds meer in slechte oren. Als Geert Bourgeois weer het co-beheer op de tafel legt reageren de Brusselaars resoluut offensief: dit kan toch niet! Elke dreiging versterkt de Brusselse identiteit.

De Franstalige Gemeenschap: een vaag concept

Maar onze peiling schokte vooral de Franstaligen. In Franstalig België vertrekt men nog altijd vanuit het standpunt dat het lot van Wallonïe en Brussel onontbeerlijk aan elkaar gebonden is. Dat lijkt niet zo evident, om het eufemistisch te formuleren, bij de Brusselaars. Een steeds groeiend deel van de Brusselse bevolking is van buitenlandse afkomst. Of ze nu ze uit Frankrijk, Polen of Marokko komen, die mensen hebben geen evidente band met Wallonië noch Vlaanderen. Ze ontwikkelen bij ons een multiculturele identiteit die sterk Brussels getint is.

Daar komt nog bij dat de Franstalige natie eerder een politieke constructie is dan een realiteit op het terrein. De Franstalige Gemeenschap bestaat al meer dan 40 jaar maar in al die tijd zijn de Franstalige boegbeelden er nooit in geslaagd haar een sterk project, een duidelijke structuur, laat staan een vaste naam te geven. Elke keer men over splitsing begint roepen prominente figuren in het Zuiden van het land om een Franstalige staat, of een natie Wallonië-Brussel. Vraag ze niet hoe dat  concreet zou kunnen werken of wat met de Nederlandstalige Brusselaars moet gebeuren.

Er bestaat daar geen antwoord op. Officieel omdat “men niet over plan B discussieert” of omdat “men niet via de media onderhandelt”. In de praktijk: er bestaat geen gemeenschappelijke visie over de toekomst van Wallonië en Brussel, zeker niet over de Franstalige 'wereld' in geval van een splitsing. Niet verwonderlijk dat de Brusselaars zich niet kunnen identificeren met een Franstalig project.

Luisteren naar Brusselaars

Franstalige politici hebben onmiddellijk gereageerd op onze peiling met de boodschap dat een onafhankelijk Brussel niet leefbaar zou zijn. Met allerlei argumenten erbij over het fiscale draagvlak, de werkloosheidscijfer, enz. En de politieke stelling dat de Franstalige politici dat niet willen. De Vlamingen willen Brussel ook niet loslaten.

Er blijven dan maar twee alternatieven over: laten we België niet splitsen (wat het probleem onmiddellijk doet verdwijnen). Of laten we naar de Brusselaars luisteren, die evenals Walen en Vlamingen, de capaciteit hebben om over hun lot te kunnen beslissen. Of niet?

(De auteur is politiek verslaggever bij Le Soir.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.