De ontgoocheling in Cyprus

President Anastasiadis had zich zijn eerste maand in het presidentieel paleis wellicht iets anders voorgesteld. Na de marathonvergadering in Brussel over het nieuwe reddingsplan voor Cyprus, waarbij hij zelfs heeft gedreigd met ontslag, moet hij het nog aan de Cypriotische bevolking uitleggen.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

In een televisietoespraak, die met meer dan twee uur wordt uitgesteld, verdedigt hij het akkoord als “pijnlijk maar het best mogelijke in de huidige omstandigheden”. Cyprus blijft wel in de euro ondanks bitterheid, zegt de president.

 

Geen wisselgeld

De Cyprioten leefden de afgelopen week in een premoderne casheconomie. Een receptioniste in ons hotel zei me dat voor hen zelfs eenvoudige dingen zoals wisselgeld een probleem werden. Kom als handelaar maar eens zonder wisselgeld te zitten terwijl je niet naar de bank kunt lopen om euro’s te wisselen. Een (Russische) eigenares van een kleine supermarkt vertelde me dat ze haar winkel niet meer kon bevoorraden. Vooral bederfbare etenswaren werden een probleem. Haar leveranciers vroegen cash geld want niet alleen de bankkantoren waren dicht, ook de rekeningen waren bevroren.

De afgelopen dagen konden de Cyprioten alsmaar minder geld afhalen van hun rekeningen bij Laiki Bank en Bank of Cyprus. Op de Griekse nationale feestdag, die in het Griekse deel wordt gevierd alsof het gaat om de Cypriotische nationale feestdag, was het bedrag gezakt tot € 100 bij Laiki Bank en € 120 bij Bank of Cyprus. De studenten marcheerden in hun kleurige uniformen nog fier door de straten van Nicosia, maar er was niet veel meer over om fier over te zijn.

Het lijkt er op dat in Cyprus een nieuw model wordt uitgetest voor eurolanden die problemen krijgen met hun banksector. Vroeger werden die banken met belastinggeld gered (“bail-out”) en bleven obligatiehouders en spaarders buiten schot. In Cyprus worden die wel aangesproken (“bail-in”). Alleen de kleine spaarders met minder dan € 100.000 op hun rekening blijven buiten schot. De andere spaargelden en bezittingen van de bank worden gebruikt voor een herkapitalisering, zodat de bank sterker staat.

In het geval van Bank of Cyprus verliezen de grote spaarders zo naar schatting 30 tot misschien wel meer dan 50 procent. Het probleem van de bank wordt dus opgelost binnen de bank, niet meer met externe overheidsfinanciering. De 10 miljard euro die de eurolanden hebben beloofd, gaat ook niet naar de twee banken in problemen. Dat geld wordt deels gebruikt om de banken die niet bedreigd werden, sterker te maken zodat ze in de toekomst niet aangevallen kunnen worden. De rest van de financiële hulp is bedoeld voor de afbetaling van leningen die in juni vervallen.

Voor de Laiki Bank gaat het europlan nog een stapje verder. Alleen de kleine spaarders worden gered en overgebracht naar de Bank of Cyprus. De rest gaat naar een “bad bank” die de komende jaren wordt vereffend. Niemand weet hoeveel de grote spaarders nog zullen krijgen, maar vrijdag al vertelde een goed ingelicht parlementslid van de regeringspartij dat ze hun geld als verloren mogen beschouwen.

Geen garantie meer

Terwijl de president van Brussel naar huis vliegt, wordt er druk vergaderd in de kantoren van de banken door het topmanagement, vertelt me een bron die veel contacten heeft in het bankwezen. De bankmanagers staan voor de moeilijke taak om de heropening van de banken zonder al te grote rampen te laten verlopen. Laat op de dag laat de Centrale Bank van Cyprus weten de banken weer opengaan, behalve de twee bedreigde en ook de twee grootste banken, Laiki Bank en Bank of Cyprus die dicht blijven tot donderdag. Maar later ’s avonds komt de Centrale Bank daarop terug. Alle banken blijven dicht tot donderdag. Blijkbaar verlopen de voorbereidingen minder vlot dan verwacht.

De Cyprioten staan nog voor andere grote uitdagingen. Ze moeten het puin opruimen dat deze crisis heeft achtergelaten, en dat zal niet eenvoudig zijn. Op amper een week tijd is er van het zakenmodel van het kleine eiland niet veel meer over. De banken- en de financiële dienstensector zal zwaar inkrimpen en daarmee ook de Cypriotische economie. Het geschonden vertrouwen zal het bijzonder moeilijk maken om nieuwe klanten aan te trekken. De Cyprioten zijn intussen diep ontgoocheld in de Europese Unie. Ze dachten dat ze in een veilig opvangnet zaten, maar ze hebben aan den lijve moeten ondervinden dat in deze crisistijden de solidariteit van de andere lidstaten niet meer gegarandeerd is.
 

(De auteur is buitenlandverslaggever bij VRT-nieuws.)

Meest gelezen