EU-wapenexport steeg tijdens Arabische Lente

De Europese landen hebben in 2011, het jaar waarin de Arabische Lente uitbrak, wapenvergunningen goedgekeurd voor de regio ter waarde van 9 miljoen euro, een verdubbeling tegenover vijf jaar geleden. Dat blijkt uit een rapport van het Vlaams Vredesinstituut.

Toen de protesten in de Arabische wereld uitbraken in 2011 bleven Europese landen wapens uitvoeren naar het Midden-Oosten. Alles samen goed voor 9 miljoen euro, een verdubbeling tegenover 2007. De economische crisis kan als een oorzaak worden gezien.

“Door de crisis besparen de Europese landen op hun eigen defensiebudget”, legt Nils Duquet uit, auteur van het rapport. “De landen van het Midden-Oosten daarentegen ondervinden minder last van de crisis en hebben daardoor meer geld om wapens van Europese makelij te kopen.”

In de Europese landen gaat het nationaal-economisch belang dus voor op de vraag of de wapenexport geen extra trigger is voor het conflict. “Logisch dat de landen van de Arabische Lente niet snel zullen besparen op ordehandhavingsmiddelen. Het Midden-Oosten is een groeimarkt met Saudi-Arabië als belangrijkste wapenimporteur, gevolgd door de Verenigde Arabische Emiraten en Algerije.” Bovendien zijn ook hun buurlanden bang dat de protesten zullen overwaaien en kopen zij wapens aan.

AP2013

Omdat de EU geen gezamenlijk Defensiebeleid heeft, wordt de beslissing om wapens uit te voeren naar een land nationaal genomen. “De EU kan wel wapenembargo’s afkondigen”, zegt Duquet.

Er gold bijvoorbeeld een wapenembargo tegen Libië, maar Frankrijk heeft al openlijk toegegeven dat het dat niet gerespecteerd heeft. Ook tegen Syrië geldt een embargo, al willen veel Europese landen het versoepelen.

Meer transparantie

Opmerkelijk in het rapport is ook de rol die België speelt. “België was in 2011 met een aandeel van een kleine 50 procent de belangrijkste leverancier van vuurwapens en munitie aan het Midden-Oosten”, zegt de auteur. “Dat komt vooral door de wapenfabriek van FN Herstal in Wallonië.”

In Vlaanderen is het aandeel kleiner. “Vlaanderen produceert vooral componenten van wapens die nadien geëxporteerd worden naar Europese lidstaten en daar geïntegreerd worden”, verduidelijkt Duquet. Het Vlaams Vredesinstituut vraagt dan ook dat er meer transparantie zou zijn over welke component waar terechtkomt.