Italiaanse politiek in een patstelling

De regeringsvorming in Italië zit in een patstelling. Pier Luigi Bersani, de leider van het centrumlinkse kartel en sinds vorige vrijdag formateur, stuit op een "njet" van de Vijfsterrenbeweging (M5S) van Beppe Grillo. "Wij weigeren ons vertrouwen te geven aan een regering die geleid wordt door Bersani", luidde het bij de Vijfsterrenbeweging vanmiddag.
Onder het mom van meer transparantie liet M5S het onderhoud tussen Bersani en Crimi streamen.

De centrumlinkse lijst van Pier Luigi Bersani haalde bij de parlementsverkiezingen eind februari een absolute meerderheid in de Kamer, maar slechts een nipte in de Senaat. Centrumlinks kan dus niet alleen regeren en heeft twee opties: in zee gaan met de centrumrechtse groep rond Silvio Berlusconi, of met de Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo. Bersani, eind vorige week aangesteld als formateur, wil niet weten van een coalitie met het blok van Berlusconi, maar dat beperkt uiteraard de mogelijkheden.

Vanmiddag was er overleg tussen formateur Bersani (kleine foto) en de Vijfsterrenbeweging (M5S) van Grillo. Bersani sprak er met Vito Crimi, fractieleider in de Senaat voor M5S. "Er is niet voldaan aan de voorwaarden die nodig zijn om het vertrouwen te geven aan een regering die door deze partijen gevormd wordt", klonk het bij Crimi na afloop van het gesprek. "Ik sluit ook uit dat er dissidenten zullen zijn in onze beweging."

Crimi eiste opnieuw de post van premier op voor de M5S, omdat die beweging "de geloofwaardigheid" heeft die de andere partijen in de loop van de voorbije decennia verloren zijn. Crimi antwoordde niet op de vraag hoe M5S van plan is een regering te vormen en het vertrouwen te krijgen van het parlement als ze dat vertrouwen weigeren aan andere partijen.

Welke opties heeft Bersani nog?

"Laat me duidelijk zijn: ik ben bereid om een heel grote verantwoordelijkheid op mij te nemen, maar ik vraag iedereen om zelf ook een klein deel op zijn schouders te nemen", klonk het bij Bersani. Hij liet zich nog ontvallen dat "alleen een mentaal gestoorde persoon kan branden van verlangen om op dit moment een regering te vormen in Italië."

Een patstelling voor de regeringsvorming in de derde economie van de eurozone dus. Een coalitie van Bersani met de lijst van huidig premier Mario Monti biedt geen alternatief, want die heeft te weinig zetels. Een andere mogelijkheid is dat Bersani een minderheidsregering vormt. Hij moet dan wel voor elk wetsvoorstel telkens een meerderheid in de Senaat zien te vinden, geen makkelijke opgave.

Later deze week moet Bersani verslag uitbrengen bij president Giorgio Napolitano. Die moet beslissen hoe het verder moet. Mogelijk duidt die opnieuw een technocraat aan om een interim-regering te leiden.

Als er echt geen oplossing uit de bus komt, moeten er opnieuw verkiezingen gehouden worden. Die kunnen ten vroegste in juni plaatsvinden.