"Goeie stap, maar gaat niet ver genoeg"

Peter Mertens, voorzitter van PVDA+, is blij met de nieuwe stap naar links van de SP.A, "een stap die er gekomen is onder invloed van het succes van het ongegeneerd linkse PVDA+". Hij vindt dat de nieuwe beginselverklaring echter weinig concrete maatregelen bevat om de welvaart op een sociaal rechtvaardige manier te herverdelen.

Gisteren heeft de SP.A de ontwerpteksten van een nieuwe beginselverklaring voorgesteld, "Het Vlaanderen van Morgen" getiteld. Vrijheid, gelijkheid en verbondenheid blijven de sleutelwaarden, economie, diversiteit en gelijkheid worden de drie grote thema's waar de SP.A zich op toespitst. De Vlaamse socialisten willen niet langer zwijgen over thema's die vroeger uit de weg gegaan werden, zoals belastingen of de hoofddoek.

"In een Vlaanderen dat steeds meer naar rechts verschuift, moet elke stap naar links toegejuicht worden. We hebben ongegeneerd linkse krachten nodig die niet wijken voor de neoliberale dogma's", reageert Peter Mertens, voorzitter van PDVA+, in "De ochtend" op Radio 1. "Al betreur ik het dat in de beginselverklaring weinig plaats is voor zelfreflectie over de meer dan 20 jaar regeringsdeelname van de socialisten. Ze hebben daar bijvoorbeeld toch de energiemarkt, de post, de spoorwegen voort geliberaliseerd."

Mertens ziet weinig concreets in de ontwerpteksten van de SP.A. "Men zegt wel dat men naar een herverdelende, meer sociaal rechtvaardige fiscaliteit wil gaan. Ik juich dat toe, we hebben dat ook echt nodig, want de armoede neemt almaar toe. Maar het enige concrete wat ik zie is het behoud van de notionele interestaftrek. Ik zie niet goed in hoe we op die manier herverdelend kunnen werken."

Er is ook sprake van een vermogenswinstbelasting, een heffing op winst uit kapitaal. Die moet een verlaging van de loonlasten financieren. Mertens is niet onder de indruk. "Je kan daar veel over zeggen, maar het is niet de vermogensbelasting die de vakbonden en het financieel actienetwerk vragen. Deze heffing treft niet louter en alleen topmiljonairs, maar ook een groot deel van de middenklasse. Plus: de opbrengst gaat terug naar de bedrijven onder de vorm van loonlastenverlaging. Ik zie daar geen fiscale maatregel in die de herverdeling van de welvaart bewerkstelligt."

Mertens begrijpt ook niet waarom de SP.A nu pleit voor langer werken. "En dat terwijl de jongerenwerkloosheid zo hoog is. Veel mensen voelen het toch zo aan dat de oudere generatie de jongere in de weg zit. Wie na een levenslange carrière met pensioen wil, moet dat recht hebben. En zo creëer je plaats op de arbeidsmarkt: hij kan vervangen worden door jonge mensen."

"Verschuiving SP.A bewijst vitaliteit PVDA+"

In het nieuwe manifest van de SP.A is ook sprake van het stimuleren van andere modellen van ondernemerschap, zoals groepsaankopen en de coöperatieven, een oud socialistisch goed. "Het is zeer positief om mensen terug samen te brengen in tijden van toenemend individualisme, om samen een vuist te maken", vindt Mertens. Ook wat diversiteit betreft, ziet hij een positieve verschuiving.

De "nieuwe" SP.A is er volgens voorzitter Mertens gekomen onder invloed van het opvallende succes van PVDA+ in Antwerpen bij de jongste gemeenteraadsverkiezingen in oktober. "Het is in ieder geval duidelijk dat je een heldere, ongegeneerd linkse stem nodig hebt om de SP.A opnieuw wakker te schudden, ze meer naar links te doen opschuiven. Dat kan je niet ontkennen", zegt Mertens.

"Dit bewijst alleen maar de vitaliteit van een linkse kracht als de onze. Zonder die verkiezingsuitslag van de PVDA+ was deze operatie, deze verschuiving naar links, van de SP.A er niet gekomen. Ze willen opnieuw de linkerflank afdekken, ik kan dat ook wel begrijpen, en dat is een goede zaak."

Verwacht de PVDA+ samenwerking met of oppositie tegen de SP.A? "Je hebt ze allebei nodig", zegt Mertens. "In de Antwerpse gemeenteraad zijn er verschillende dossiers waarin wij met de SP.A samenwerken en oppositie voeren. Maar in federale dossiers staan wij tegenover elkaar, zoals de loonbevriezing en de vermindering van de werkloosheidsuitkering tot onder de armoedegrens."