No money, no love in China

Hoewel de lente hier in Peking nog niet echt wil doorbreken, merk je al wel iets wat lijkt op lentegevoel. Een wat warmere zonnestraal, een schuchtere boom die in bot staat, stoelen en tafels ter voorbereiding van het toekomstige terras. En de jaarlijkse politieke periode van het Volkscongres of parlement is voorbij, dus mag er weer gelachen worden. Al valt dat laatste eigenlijk altijd wel mee. In elk geval, tijd voor een wat luchtiger onderwerp: liefde. Maar ook iets serieuzers: economie.

Wat hebben economie en liefde in godsnaam met elkaar te maken? Veel, zo blijkt. Althans hier in China. En althans, als we geloof mogen hechten aan een Chinees-Amerikaanse professor. Hij rekende uit dat 2% van het Chinese Bruto Binnenlands Product wordt gegenereerd door alleenstaande mannen die hopeloos op zoek zijn naar een goed lief. Want in China is het vinden van een partner vaak onlosmakelijk verbonden met het bezit van een stevig kapitaal, in de vorm van een auto en een flat. Sleutel op de toekomst.

Naar ons gevoel lijkt het onwaarschijnlijk dat romance en relaties anno 2013 iets te maken kunnen hebben met inkomen en vermogen. In China is dat niet zo onwaarschijnlijk. Elke Chinees weet dat een groot deel van de meisjes –of van de ouders van de meisjes– verwacht dat je als man in staat bent om een onbezorgd bestaan te garanderen. De graadmeter is –precies– de auto en de woonst. Dus werken Chinese mannelijke twintigers zich te pletter om dat doel te bereiken. En zo zorgen ze voor 2% van het BBP in China. No money, no love.

Er zijn wel meer aspecten aan Chinese relaties die ons westerlingen bijzonder vreemd overkomen. Dat je jong moet trouwen bijvoorbeeld, omdat je kansen om een goede partner te vinden anders jaar na jaar afnemen. Vooral meisjes in China voelen die druk. Van ouders, maar ook vaak van vrienden. Als je als vrouw 25 bent en ongehuwd, dan dringt de tijd. Ben je nog ouder, dan lijkt het hopeloos. De Chinese overheid gebruikte zelfs een tijdlang de term "shengnü" of overschotvrouw, voor dames boven de 27. Een negatieve connotatie, laat dat duidelijk wezen.

Boven de 27 = overschotvrouw

Onder meer door de eenkindpolitiek zijn er in China meer jongens dan meisjes. Ouders prefereren traditioneel een jongetje, en als de echografie uitwijst dat er een meisje op komst is, doet abortus niet zelden de rest van het werk. Chinese statistieken zeggen dat er in de leeftijdscategorie onder de dertig jaar zowat 20 miljoen meer mannen zijn dan vrouwen. Met een massa alleenstaande kerels als gevolg. Dat er dus ook nog meisjes zijn die op die leeftijd gewoon (nog) niet wíllen trouwen, dat stuit veel Chinezen tegen de borst. Vandaar: overschotvrouw… Wie bedenkt zoiets?

Overigens leidt de druk op alleenstaande meisjes om te trouwen tot nog groteskere verschijnselen. Rond Chinees Nieuwjaar (nu alweer bijna twee maanden geleden) bleek een nieuw fenomeen opgeld te maken: het inhuurvriendje. Tijdens de feestdagen gaat iedereen naar huis, naar mama, papa en de rest van de familie –in China betekent dat vaak honderden of duizenden kilometer reizen– en ongetrouwde meisjes van boven de 25 worden dan vaak bekritiseerd omdat ze nog niet van de straat zijn. Dus betalen ze gewoon voor een vriendje.

Gespecialiseerde firma’s of websites leveren een jongen die tijdens de periode van het familiebezoek optreedt als nieuw lief. Als het meisje terugkeert naar de stad waar ze werkt of studeert, is ze opnieuw gewoon alleen. Pa en ma zijn tevreden, volgend jaar zien we wel weer. Moeilijk te begrijpen voor ons. In China een deel van de realiteit.

Maar ach, zo lang is het bij ons ook niet geleden dat koppels die niet wilden trouwen, moesten opboksen tegen rabiaat familiaal onbegrip. Een maatschappij evolueert constant, en waar China binnen pakweg twintig jaar zal staan op het vlak van liefde en relaties, daar zal die prof met zijn 2% van het BBP ook geen antwoord op weten.