"Groot-Brittannië heeft groot leider verloren"

De Britse premier David Cameron reageert met groot verdriet op de dood van Margaret Thatcher. "We hebben een groot leider, een groot premier en een grote Brit verloren", zei Cameron, die zijn bezoek aan Spanje onderbreekt en terugkeert naar Londen.

Volgens Cameron slaagde Thatcher tegen alle verwachtingen in. "In werkelijkheid leidde ze niet alleen het land, ze heeft het ook gered. Ik denk dat zij als de grootse Britse premier in vredestijd de geschiedenis zal ingaan."

John Major, die Thatcher in 1990 opvolgde, zegt dat haar hervormingen van de economie en de vakbondswetgeving en de herovering van de Falklandeilanden haar boven het normale politieke peil doen uitstijgen en dat die verwezenlijkingen er zonder haar misschien niet gekomen waren.

"Haar buitengewone kwaliteiten zullen voor altijd in het geheugen blijven van hen die nauw met haar hebben samengewerkt: moed en vastbeslotenheid in de politiek en menselijkheid en grootmoedigheid in privézaken", aldus Major.

Nick Clegg, de liberaal-democratische vicepremier, zegt dat Thatcher iemand is die de moderne Britse politiek mee vorm heeft gegeven. "Zij mag in haar tijd de publieke opinie verdeeld hebben, maar iedereen zal het er nu over eens zijn om de kracht van haar persoonlijkheid en het radicalisme in haar politiek te erkennen."

De leider van Labour, Ed Miliband, zegt dat Thatcher een unieke figuur was die de politiek van een hele generatie heeft veranderd. "Labour was het niet eens met veel van wat zij deed en zij zal altijd een controversiële figuur blijven, maar we kunnen het oneens zijn en tegelijkertijd diep respect hebben voor wat zij politiek bereikt heeft en voor haar persoonlijke kracht."

De voormalige Labour-premier Tony Blair noemt Thatcher een "figuur die erboven uitsteekt. Weinige leiders kunnen niet alleen het politieke landschap van het land, maar ook van de wereld veranderen". Blairs opvolger Gordon Brown prijst de vastbeslotenheid en veerkracht van Thatcher.

Ook koningin Elizabeth zegt met grote droefheid de dood van Thatcher te hebben vernomen. Zij zal de familie een persoonlijke boodschap sturen.

"Grote dag"

Minder goede herinneringen aan Thatcher hebben de Britse mijnwerkers die in de jaren 80 meer dan een jaar staakten tegen haar beleid, maar uiteindelijk de duimen moesten leggen. Zij hebben het over "een grote dag". "Voor de vakbond kon dit overlijden niet snel genoeg gebeuren en ik ben blij dat ik haar heb overleefd", zei secretaris-generaal David Hopper van de mijnwerkersvereniging van Durham. "Zij haatte absoluut werkende mensen en ik hou bittere herinneringen over aan wat zij deed", aldus Hopper. "Zij zette het hele land tegen ons op, en het tegen ons ontketende geweld was verschrikkelijk."

Ook bij de Noord-Ierse republikeinen wordt Thatcher niet bepaald gekoesterd. Zo stelde de Britse oud-premier zich in de jaren 80 bikkelhard op tegenover de hongerstakers van het IRA in Maze-gevangenis, in Belfast. In 1981 overleed Bobby Sands na 66 dagen hongerstaking om een erkenning als politiek gevangene af te dwingen voor alle IRA-gedetineerden. Thatcher gaf nooit toe. Volgens Gerry Adams van Sinn Fein heeft Thatcher zowel het Ierse als het Britse volk "ernstig geschaad". "Arbeidersgemeenschappen werden verwoest tengevolge van haar politiek. Haar rol in buitenlandse zaken was onverdeeld oorlogszuchtig, of het nu in steun was voor de Chileense dictator (Augusto) Pinochet, haar oppositie tegen sancties voor de apartheid in Zuid-Afrika, en haar steun voor de (Cambodjaanse maoïsten) Rode Khmer", zegt Adams