"Stop met higgsdeeltje het godsdeeltje te noemen"

Peter Higgs, de nu 83-jarige wetenschapper die het bestaan van het higgsdeeltje voorspelde in 1964, vraagt iedereen om het deeltje niet langer "het godsdeeltje" te noemen. "Het deeltje is niet het werk van een machtige schepper. Ik ben een atheïst."

Het higgs-boson is een cruciaal onderdeel van de fysica. Het Standaardmodel van de deeltjesfysica beschrijft alle deeltjes die een bestanddeel zijn van een atoom. Het gaat om leptonen, quarks, bosonen, baryonen en mesonen.

Volgens dat model hebben al deze deeltjes geen massa, maar ze krijgen een massa als ze interageren met het higgsveld dat overal in het universum aanwezig is. Dat stelde Peter Higgs in 1964, maar het bestaan van het higgsdeeltje werd nooit bewezen. Tot vorige zomer. In de Large Hadron Collider van het CERN in Zwitserland is het deeltje toen voor het eerst waargenomen.

Het is een van de belangrijkste wetenschappelijke vondsten in decennia en Peter Higgs was dan ook ontroerd. "Ik had nooit gedacht dat ik dit nog zou meemaken", zei hij toen.

Maar door alle commotie van de voorbije maanden heeft Higgs nu toch een oproep aan het grote publiek. "Ten eerste, ik ben een atheïst. Ten tweede, die bijnaam was een grap, en geen al te goede", zegt Higgs aan de Schotse BBC. Higgs woont nu in Edinburgh.

Higgs zegt dat het deeltje, "dat zo cruciaal is in de fabriek van het universum", niet het werk is van een almachtige schepper. Hij vraagt dus om niet langer over "het godsdeeltje" te praten.

"Het godverdomse deeltje"

Her en der werd het higgsdeeltje, waarvan het bestaan toen nog niet bewezen was, al "godsdeeltje" genoemd. Maar de naam werd pas wijd en zijd bekend door een populair boek van Leon Lederman, Nobelprijswinnaar voor de Fysica, en Dick Teresi.

"Dit deeltje staat zo centraal in de fysica vandaag, het is zo cruciaal voor ons begrip voor de structuur van de materie, dat ik het een bijnaam heb gegeven: het godsdeeltje", zo schrijft Lederman in 1993 in het boek.

"Waarom godsdeeltje? Omdat we van de uitgever niet "het godverdomse deeltje" mogen schrijven, hoewel dat toepasselijker zou zijn."

Het is deze passage in het boek die Peter Higgs "een slechte grap" noemt.

Geen englert-deeltje

Higgs is evenwel niet de enige die voorspeld heeft dat er een elementair deeltje bestaat dat de andere deeltjes massa geeft dankzij de interactie tussen de twee deeltjes. Ook twee Belgische wetenschappers deden dat, Robert Brout (inmiddels overleden) en François Englert.