Bussen in Hasselt zijn niet langer gratis

De bussen in Hasselt zijn niet langer gratis. Alleen jongeren tot 19 jaar mogen nog gratis de stadsbussen nemen, inwoners van Hasselt betalen 60 cent per rit.

Net zoals in andere steden en gemeenten moeten er in Hasselt budgettaire inspanningen worden geleverd om de begroting onder controle te houden. Een aantal besparingen op diverse domeinen drongen zich op, zo luidt het.

Het stadsbestuur heeft daarom onder meer beslist dat de subsidiëring voor het busvervoer fors wordt afgebouwd. Wie ouder is dan 19 jaar zal 60 eurocent per rit moeten betalen. Daarmee komt een einde aan het "gratisproject" van ex-SP.A-burgemeester Steve Stevaert waarmee Hasselt in 1997 nog de wereldpers haalde.

"De gratis bus voor iedereen wordt vervangen door een kostenloze bus voor doelgroepen", legt SP.A-burgemeester Hilde Claes uit. "Die doelgroepen zijn de studenten, maar ook de deelgemeenten die absoluut bereikbaar moeten blijven. Voor die mensen is een tarief van maximaal 60 eurocent per rit."

Ook sommige belastingen in Hasselt gaan omhoog. Zo gaan de opcentiemen op de onroerende voorheffing van 1.350 naar 1.495. Voor het eerst komt er ook een huisvuilbelasting: elk gezin betaalt 55 euro met daarbovenop nog 12,5 euro per gezinslid. Er komt ook een toeristenbelasting van 2,5 euro.

Gratis bussen al lang controversieel

Steve Stevaert, niet verlegen om een stunt, lanceerde op 1 juli 1997 de gratis bussen op het grondgebied Hasselt. Iedereen, zowel inwoners als bezoekers, kon gratis gebruik maken van de pendelbussen in het stadscentrum, terwijl de inwoners ook gratis van en naar de deelgemeenten konden reizen met de zogenaamde H-bussen. Het project kostte De Lijn destijds 967.000 euro per jaar, en ook het stadsbestuur deed een duit in het zakje.

Stevaert kreeg veel lof, en zowel vanuit binnen- als buitenland kwamen overheden het project bestuderen om ook bij hen nieuwe mobiliteitsvormen te introduceren. Anderzijds kreeg het initiatief ook kritiek. Niet alleen voor de oplopende kostprijs, die 10 jaar na de lancering voor De Lijn al bijna 3,5 miljoen euro bedroeg.

Het stadsbestuur zelf moest 1,75 miljoen euro bijleggen voor deze dienstverlening en had in de begroting van 2013 1,9 miljoen uitgetrokken. Vooral de term "gratis", waarbij Vlaamse en lokale belastingbetalers toch voor de kosten moesten opdraaien, stuitte politieke tegenstanders, maar ook andere burgers, tegen de borst.

In een context van besparingen bij overheidsinstanties, was het gratis busvervoer in Hasselt een belangrijk thema in de meest recente gemeenteraadsverkiezingen. Vooral de Open VLD van toenmalig schepen van Economie Laurence Libert gooide de knuppel in het hoenderhok, door van de afschaffing van de gratis bussen een programmapunt te maken. De N-VA ging hierin mee, terwijl CD&V, die vandaag nog steeds mee in de meerderheid zit, een kleine bijdrage per rit wou introduceren. Burgemeester Hilde Claes (SP.A) was in volle verkiezingsstrijd nog tegen de afschaffing, omdat dit zou leiden tot meer autoverkeer, en dus ook meer milieuvervuiling en ongevallen.

Het contract over de gratis bussen tussen de stad Hasselt en De Lijn loopt af op 1 mei. Vandaar dat het schepencollege nu de knoop moest doorhakken om al dan niet met het project door te gaan. Het wordt dus een afgeslankte vorm, waarbij een beperkte bijdrage van 0,60 euro wordt gevraagd aan eigen inwoners en bepaalde doelgroepen, zoals jongeren onder 19 jaar, nog steeds gratis de Hasseltse bussen zullen mogen gebruiken.