Spaarder moet niet betalen voor bankcrisis - Egbert Lachaert

De Europese Commissie zendt gevaarlijke signalen uit door publiek te verklaren dat spaarders mee verantwoordelijk moeten kunnen worden gesteld indien banken in moeilijkheden komen. Het is betreurenswaardig dat in navolging van Olli Rehn liberalen als Karel De Gucht en Gwendolyn Rutten een gelijkaardig standpunt innemen.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Vanzelfsprekend is het debat genuanceerder dan wat krantentitels soms laten vermoeden. In België geldt sowieso slechts een garantie voor spaardeposito’s tot 100.000 euro per rekening. Het is evenwel een fout signaal dat belangrijke beleidsdragers, zeker binnen de Europese Commissie, publiek aangeven dat spaarders zullen moeten betalen voor de redding van banken. Een economische crisis ontstaat o.m. door een gebrek aan vertrouwen. Mensen durven geen geld uitgeven, het consumptiepatroon daalt en de economie valt stil.

Het is geen goed idee dat wantrouwen nog verder aan te wakkeren door publiek te stellen dat spaargeld ook niet meer veilig is. Dit verhoogt het pessimisme en gebrek aan vertrouwen in het financieel systeem én het politiek systeem, dat blijkbaar niet in staat is de financiële crisis onder controle te krijgen.

Spaarders hebben uiteindelijk op zich geen enkele verantwoordelijkheid in de economische of 6financiële crisis. Spaargeld is puur bezit van klanten van banken, die in de praktijk niet anders kunnen dan hun geld op een rekening plaatsen (in plaats van geld thuis te bewaren). Dit spaargeld levert geen exorbitante interest op. Wel integendeel, de inflatie is hoger dan de rente vandaag.

Spaarders hebben net als belastingbetalers uiteindelijk geen verantwoordelijkheid in de crisis van een bank.

Risico

Door het signaal te geven dat spaarders mogelijks moeten bijdragen, ontstaat ook het risico dat banken waarover negatieve geruchten ontstaan, een bank run ondergaan van belangrijke spaarders die hun rekeningen elders plaatsen of verdelen over meerdere banken (of landen).

Deze publieke denkpiste biedt dan ook geen oplossing en kan daarentegen extra problemen op de financiële markten creëren.
Bovendien is het debat verengen tot de limiet van 100.000 euro ook geen verantwoorde keuze. Voor een senior met een hoog (ambtenaren)pensioen is 100.000 euro reserve op de pensioenleeftijd veel geld. Voor een zelfstandige met een laag pensioen is 100.000 euro reserve misschien nodig om een zorgeloze oude dag te genieten.

Het echte debat moet gaan over de versterking van de kapitaalbuffers van de banken, het afstoten van bepaalde activiteiten die niet mogen vermengd worden met spaardeposito’s en de controle op financiële instellingen. Die controle lag overigens de afgelopen decennia bij de overheid, die blijkbaar niet in staat was die controle te organiseren.

Het debat over spaarquota was misschien een populaire denkoefening in de Cypriotische context, waarbij rijke Russische spaarders van witwaspraktijken werden beschuldigd en dan bijgevolg zouden moeten meebetalen voor de crisis. Deze piste is evenwel als principe niet valabel. Indien er sprake is van witwaspraktijken, moet men die praktijken aanpakken en geen denkoefening lanceren die voor spaarders in de hele Europese Unie ernstige gevolgen kan hebben.
 

(De auteur is kernlid van de denktank Liberales en ondervoorzitter van het Liberaal Vlaams Verbond)
 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.