Vrtkies.net: hoe het allemaal begon

In de aanloop naar de federale verkiezingen van 18 mei 2003 wordt een piepkleine maar enthousiaste redactie samengesteld om de eerste nieuwssite van de VRT, helemaal gewijd aan de verkiezingen, klaar te stomen. Maandenlang worden - in nauw overleg met de politieke redacties van radio en tv - portretten van lijsttrekkers geschreven, partijprogramma’s uitgeplozen, lijsten ingezameld, foto’s en cijfermateriaal opgezocht om op 15 april vrtkies.net te kunnen lanceren. Die site wordt na de verkiezingen omgedoopt tot vrtnieuws.net en moet uitgroeien tot een volwaardig online nieuwsplatform met tekstberichten, foto’s/grafiek, video- en klankfragmenten.

De onlineredactie bestaat in 2003 uit tekst- en beeldredacteurs en neemt een doorstart uit een proefproject rond digitale televisie voor 100 gezinnen in Schoten. Digitale televisie zoals we dat nu kennen, verschilt nauwelijks van wat we toen deden en het was de kiem voor onlinejournalistiek binnen de openbare omroep.

Er wordt niet aan eigen nieuwsgaring gedaan, dat is voorbehouden voor de redacties van radio en televisie. De tekstredacteurs selecteren de onderwerpen en de beeldredactie voorziet de berichten van foto’s, video en audio. Video publiceren is een titanenwerk. De verwerking gebeurt in een donker hoekje dat we de beeldhoek noemen. Het is de kunst om niet verstrikt te geraken in de honderden meters kabel die dat hoekje bijeen houden. In een complexe aaneenschakeling van verschillende machines, servers en systemen is het vaak puffen en zweten om het relevante beeld bijeengeharkt te krijgen.

Alle begin is moeilijk

Op dat moment blijkt uit onderzoek dat 35% van de Vlamingen over een internetaansluiting beschikt. Breedbandinternet is in opmars, het gros van de internetgebruikers belt met zijn modem in over een klassieke telefoonlijn. Enkel abonnees van Belgacom Skynet – en enkele maanden later ook Telenet – krijgen videofragmenten te zien, alle anderen moeten tevreden zijn met een diavoorstelling van 1 beeld per 3 seconden met geluid.

Artikels publiceren doen we in een op maat gemaakt CMS (Content Management Systeem) dat luistert naar de naam Content Editor of voor specialisten de Thin Client en dat verloopt op zijn zachtst gezegd niet altijd van een leien dakje. Zo is het bijvoorbeeld heel belangrijk om niet met twee tegelijk in hetzelfde artikel te werken want diegene die het eerst bewaart, wint en de andere zijn werk is een maat voor niets. In de slechtste gevallen loopt het systeem vast. De applicatie blijkt ook niet Decroubeleproof te zijn. Journalist Peter Decroubele slaagt er als geen ander in om de website onbereikbaar te maken voor het publiek bij het publiceren van zijn berichten. Menigmaal weergalmt zijn naam luid over de werkvloer wanneer de deur van het bureau van toenmalig hoofdredacteur Leo Hellemans openstaat.

Een veel gehoorde term op de redactie is rollbacken. Dit is een soort undo-functie, je kan daarmee een stap teruggaan in het publicatieproces. Gaandeweg wordt ook dat een veelgehoorde kreet wanneer iemand gênante tikfouten ontdekt. Met al onze technische problemen kunnen we terecht bij een helpdesk in Slovakije. Die wordt best aangesproken in het Engels, liefst met veel haar op, zodat het probleem aan de andere kant ietwat begrepen wordt. We zijn een snel medium dus problemen moeten snel en doeltreffend worden aangepakt.

vrtkies.net

“Het voelde als pionierswerk en het was een fantastische ervaring: nog helemaal groen achter de oren aan tafel mogen zitten met bekende journalisten als Ivan De Vadder en Ivo Belet, om te bepalen hoe de openbare omroep z’n verkiezingsoffensief zou aanpakken en hoe we met het nieuwe medium online radio en tv konden versterken en omgekeerd", herinnert Griet De Craen zich. “Interactie via het internet stond nog in z’n kinderschoenen – verder dan de obligate hotmail-chatbox reikte mijn kennis niet - maar toch wilden we van vrtkies.net méér maken dan een informatiedatabank: surfers moesten de kans krijgen om rechtstreeks in gesprek te gaan met de grote politieke kopstukken via vrtkies.net."

“We koppelden het aan “Advocaat van de duivel”, een atypisch verkiezingsprogramma dat tegelijk werd uitgezonden op radio en tv, waarin Luk Alloo in z’n onnavolgbare directe stijl peilde naar de mens in de politicus. Als ze hun passage bij Alloo overleefd hadden en als we ze konden overtuigen, kwamen de kopstukken afgezakt naar “den bunker”, zoals we onze vertrekken wat oneerbiedig noemden, om een uur lang te chatten met luisteraars, kijkers en surfers. Ik moest de politici wegwijs maken in de wondere wereld van de chatbox (een uitdaging jawel, bij Jean-Luc Dehaene bijvoorbeeld nam dat wel wat tijd in beslag) en hun antwoorden uittikken in verstaanbare mensentaal. Een makkelijke opdracht aan de zijde van Steve Stevaert, omdat mijn vingers zijn spreekritme moeiteloos konden volgen, maar met anderen als Inge Vervotte en Karel De Gucht een haast onmogelijke missie... Het waren mijn en hun schuchtere eerste stapjes in de wereld van de digitale interactie en de sociale media", aldus Griet.

Ook Eva Van Dyck blikt graag terug op de beginperiode. "Voor het eerst werd op de nieuwsdienst multimediaal samengewerkt. Ik zat plots in talloze vergaderingen met mensen als Ivo Belet, Siegfried Bracke en Ivan De Vadder over “stellingen” te discussiëren voor de allereerste “Doe de stemtest”. Elk woord en elke komma in die stellingen werden minutieus afgewogen, omdat het precies juist moest zitten. Vaak zat ik er wat voor spek en bonen bij, compleet onder de indruk van de situatie waarin ik terechtgekomen was," zegt ze.

Leo Hellemans steekt met plezier de handen uit de mouwen wanneer we in tijdsnood komen. Hij schrijft berichten en vult uitslagen in. Op verkiezingsdag stromen de uitslagen echter sneller binnen dan dat de man kan typen en plots dicteert hij zijn teksten. Er wordt die 18e mei ook iemand opgetrommeld om de uitslagen doorheen de hele redactie te schreeuwen wat al snel eerder als storend dan als nuttig wordt ervaren.

vrtnieuws.net

Na de verkiezingen wordt vrtkies.net getransformeerd in de eerste versie van vrtnieuws.net. Om het nieuws niet te beperken tot een selectie van grotere nieuwsfeiten, ontstaat de categorie Snelnieuws waarin de berichten van Teletekst geplaatst worden. Naast nieuwsberichten is ook het sportnieuws nog geïntegreerd in de site, Sporza zal een jaar later worden opgestart. De rubriek Cultuur en Media heet nog Magazine en in maart 2005 krijgen ook de andere talen een plaats op de website.

Tien jaar na de start is vrtnieuws.net veranderd in deredactie.be die gemaakt wordt door een ploeg van een veertigtal gepassioneerde mensen. Het aanbod is sterk uitgebreid: we publiceren dagelijks een 70-tal berichten en gemiddeld 5 uur video, zijn actief op de sociale media, vullen de pagina’s op Teletekst, sturen sms’en en een nieuwsbrief, bedenken wedstrijdjes en infografieken, er wordt geblogd en gediscussieerd op het forum, …

Het is soms moeilijk te vatten welke lange en vaak hobbelige weg we hebben afgelegd op nauwelijks 10 jaar tijd. De kinderloze twintigers van weleer hebben hun vleugels uitgeslagen of zijn uitgegroeid tot kalende oldtimers omringd door verse kinderloze twintigers. Maar we zijn nog steeds een site die tekst combineert met foto’s, video, audio en grafiek die probeert om meer te zijn dan een doorslagje van wat radio en tv brengen, in een oord waar vriendschapsbanden worden gesmeed.

Met de zeer gewaardeerde medewerking van en een hartelijk groet aan Griet De Craen, Bart Hellemond, Peter Decroubele en Eva Van Dyck.