"Een symbool van hoop proberen te zijn"

De toekomstige Nederlandse koning en koningin-gemalin Willem-Alexander en Máxima hebben in een lang en openhartig interview hun visie gegeven op het koningschap. Ze lichtten ook een tipje van de sluier over de inhuldiging op 30 april en blijkbaar staat prinses Amalia al te springen om het van haar vader over te nemen.

Het interview van goed 52 minuten begon met een kleine openbaring. "We wisten al wat langer van de overdracht", verklapte Willem-Alexander. "Een jaar eerder dan jullie. Mijn moeder zei me dat ze klaar was voor de overdracht en dan hebben we samen de datum bepaald."

"Dan besef je dat het concreet wordt", zei de toekomstige koning. "Toen mijn moeder de aankondiging deed, was dat toch een raar moment. Ik wist het lang op voorhand, maar toch was het nog heel emotioneel."

Prinses Máxima was altijd aanwezig bij de besprekingen. Ze was ook vol lof over koningin Beatrix. "De koningin heeft ons de tijd gegeven om ons gezin op te bouwen. Dat vind ik fantastisch van haar."

Amalia, de oudste dochter van Willem-Alexander en Máxima en eerste in lijn voor de opvolging van haar vader, ziet het koningschap blijkbaar helemaal zitten. "Amalia beseft heel goed wat er gebeurt", zegt de kroonprins. "Hoeveel jaar ga jij doen?", vroeg ze me. "Dat zou jij wel willen weten", antwoordde ik.

30 april

Op 30 april wordt Willem-Alexander koning van Nederland. "Er zit in die dag wel weinig van mij persoonlijk in", geeft de kroonprins toe. "Op het avondfeest hebben we wel invloed. Daar willen we echt jong en oud bij betrekken. We hebben ook hard gewerkt aan een mooie speech. Dat is het begin van een nieuw koningschap."

Op de vraag of ze nerveus zijn voor de grote dag is het koppel eerlijk: "Nog niet, maar de spanning stijgt. Een gezonde spanning, want de voorbereidingen verlopen zo positief, dit kan niet misgaan", is Willem-Alexander vol vertrouwen.

In 2009 was er een aanslag tijdens Koninginnedag waarbij 8 doden vielen. Veiligheid is dus een topprioriteit. "Ik hoop dat de beveiliging zijn werk doet", zegt Máxima daarover. "Ik moet daar vertrouwen in hebben." "Na Apeldoorn was het in het begin moeilijk", zegt Willem-Alexander. "Maar we zijn ervan overtuigd dat we een prachtige dag tegemoet gaan."

En wat met tegengeluiden? "Daar is niks mis mee", aldus de kroonprins. "Ook spandoeken zijn geen probleem. Protesteren mag altijd."

Over hun kleding is Máxima geheimzinniger dan haar man. "Nee, ik ga jullie niks vertellen", zegt ze resoluut. Willem-Alexander is duidelijker: "Ik zal volgens de traditie een rokkostuum met hermelijnen mantel dragen".

Koningschap

"Ik wil een koning zijn die voortbouwt op tradities van zijn voorgangsters", zegt Willem-Alexander over zijn toekomstig ambt. "Ik wil gaan voor continuïteit en stabiliteit in het land. Ik wil mensen de steun geven die ze nodig hebben en Nederland in het buitenland goed vertegenwoordigen."

"Je bent koning, maar ook een mens met emoties", is de prins openhartig. "Je moet authentiek blijven, anders kan je de functie niet uitoefenen." Zijn vrouw beaamt dat: "Mijn man staat dicht bij de mensen en daar haalt hij ook veel inspiratie uit."

Willem-Alexander kreeg ook nog raad mee van zijn moeder: "blijf jezelf en houd je koers", zei ze mij. "En niet meewaaien met de populaire wind van het moment."

Over de rol van de koning was Willem-Alexander duidelijk: "De monarchie moet altijd meebewegen met de maatschappij, anders sta je uit die maatschappij." En wat met een puur ceremoniële rol? "Als dat op een democratische manier gebeurt, accepteer ik alles en als mijn handtekening nodig is, dan komt die er."

Willem-Alexander duidt wel op het belang van zijn ministeriële verantwoordelijkheid. "Het contact met de minister-president moet optimaal zijn. Je moet op elkaar kunnen vertrouwen. Dat de minister-president een generatiegenoot is maakt dat makkelijker."

"Ik ben er helemaal klaar voor"

Volgens de toekomstige koning moet "ieder mens twijfelen". "Als je de arrogantie hebt om te denken dat je geen fouten maakt, dan kan je niet gelukkig zijn. Maar ik heb een goeie en lange voorbereiding gehad."

"Ik heb het gevoel dat ik er helemaal klaar voor ben om het over te nemen van mijn moeder", besluit Willem-Alexander. "Het wordt een lastige uitdaging, want mijn moeder heeft het heel goed gedaan."

"Maar het is belangrijk dat je iets doorgeeft aan de volgende generatie", zegt de toekomstige koning. "Het belangrijkste is dat de koning zijn veranderende rol goed uitoefent en een symbool blijft van continuïteit en eenheid."