Was het nu 70, 80, 90 of 2000?: de jurk van Barbara Dex

In 1993 sloeg Barbara Dex Europa met verstomming op het Songfestival in Ierland. Vocaal wist ze de Belgische kleuren dan wel met verve te verdedigen, vestimentair leek ze aan een vlaag van waanzin onderhevig door haar lied in een lelijke japon ten berde te brengen. 20 jaar later is het trauma verteerd, maar de herinnering blijft. Dit tweede deel in de jubileumreeks “Was het nu 70, 80, 90 of 2000?” is niet geschikt voor gevoelige kijkers!

Als het bij het huwelijk van prins William en Kate Middleton all about the ass van zus Pippa draaide, dan stond de deelname van Barbara Dex aan het Songfestival van 1993 in de Ierse stad Millstreet helemaal in het teken van haar jurk. Toegegeven: in de geschiedenis van het Songfestival zijn al menigmaal vestimentaire wangedrochten de revue gepasseerd, maar wat Dex die avond presteerde in het aanschijn van miljoenen kijkers te dragen, blijft tot op vandaag een modeblunder van jewelste.

Amper 19 was ze toen ze op 6 maart 1993 vrij onverwacht de Belgische preselecties voor het Songfestival won. Ze haalde het van artiesten als Bart Herman, Leopold 3 en Lisa Del Bo. Zij zouden het met hun inzendingen “Ik ga dood aan jou”, “Vergeet-mij-nietje” en “Vlinder” later niet onaardig doen in de Vlaamse hitparades. Maar het werd dus Dex, die ons land met de ingetogen ballade “Iemand als jij” zou gaan vertegenwoordigen.

“Een collectieve hartverlamming”

Als studente mode besloot Barbara de jurk die ze op de grote avond zou dragen zelf te ontwerpen. De bedoelingen waren ongetwijfeld nobel: bij een sober lied hoort een sobere outfit. Maar Barbara sloeg de bal volkomen mis. “Het resultaat bezorgde België een collectieve hartverlamming”, zou Het Laatste Nieuws later schrijven. Zelfs de vestimentair onorthodoxe nineties kenden grenzen.

Dex trad aan in een weerzinwekkend gewaad dat als een baal bleekgele vitrages vormeloos rond haar lichaam zeilde. De kijker kon geen kant op, want elk detail deed uit afschuw naar adem happen. Lange elfenmouwen en een ongerijmde kostuumkraag voerden een sardonische strijd om grootste modemisser. Beide moesten uiteindelijk hun meerdere erkennen in een kapsel met pony dat drie decennia eerder al de houdbaarheidsdatum had overschreden. Maar het was een genadeloze podiumbelichting die de doodsteek gaf. Rondom de zangeres priemden lichtstralen dwars doorheen de crêpestof en stelden zo haar zwarte onderkleren pijnlijk scherp.

“Ik heb nog nooit zo’n lelijk kleed gezien”

Het hele Europese continent verslikte zich in de gruwel op het scherm en verloor de zangprestatie van Dex volledig uit het oor. Die was nochtans niet onaardig. Smaken verschillen over het genre, maar Barbara zong helder en toonvast. Het mocht niet baten. Ze kon slechts 3 punten bemachtigen en eindigde 25e en laatste. Voor het eerst in de geschiedenis van het Songfestival moest ons land hierdoor de volgende editie overslaan.

Achteraf doken in geen tijd persiflages op het nummer “Iemand als jij” in de media op. In “Het Boerenparlement” op Radio 2 staken Jo De Meyere en Martin De Jonghe als Boer Speeltie en Boer Boer het lied in een nieuw kleedje en zongen lustig “Ik heb nog nooit zo’n lelijk kleed gezien” in plaats van “Ik heb nog nooit iemand zo lief gehad”. Bij de noorderburen bracht duivel-doet-al Paul de Leeuw het nummer met Barbara in duet en gaf daarbij een vette knipoog door… een zandkleurige japon aan te trekken. Ook Geert Hoste bracht het kleed van Barbara eind 1993 in herinnering tijdens zijn eindejaarsconference.

De Barbara Dex Award

De grootste erfenis die de jurk van Barbara de Songfestivalgemeenschap schonk, ligt evenwel in de Barbara Dex Award. Die werd in 1997 in het leven geroepen door de website eurovisionhouse.nl en bekroont jaarlijks de slechtst geklede deelnemer van het Songfestival. België viel al 1 keer in de “prijzen” met Nathalie Sorce. Zij zette in 2000 de toon voor de kostuums van de tv-serie “The Tudors” met de creatie die ze droeg tijdens de opvoering van “Envie de vivre”. In 2008 eindigde Soetkin Baptist tweede in de rangschikking met de opbollende rood-witte rok die het nummer “O Julissi” kleur gaf.

Barbara Dex zelf heeft alle heisa intussen achter zich gelaten en kijkt 20 jaar later met een glimlach én een gezonde dosis relativeringsvermogen op haar Songfestivaldeelname terug. “Ik kan ermee lachen”, vertrouwde ze de website eurovision.tv enkele jaren geleden toe. “Het was niet zo’n mooie jurk. Ik zou ‘m niet meer opnieuw dragen. Tijden veranderen nu eenmaal. Maar uiteindelijk gaat het niet om de kleren, wel om het lied.” Dat lied kan u bovenaan bij de video’s nog eens herbekijken.

Meest gelezen