"Ik wil liefst werken tot aan mijn pensioen"

De dienstencheque is tien jaar oud. Het systeem werd ingevoerd om het zwart werk in de huishoudhulp een halt toe te roepen en is erg succesvol gebleken, met zo'n 150.000 werknemers. Maar er is ook kritiek omdat het de overheid te veel geld zou kosten. Hoe ziet een poetsvrouw dat die in het systeem werkt? Een portret.

14 jaar geleden kwamen Hajrie en haar gezin vanuit Kosovo naar België, als politieke vluchtelingen. "Toen ik nog niet erkend was als vluchteling, mocht ik niet werken", legt ze uit. "Je kreeg een leefloon van het OCMW en daarmee moest je zien rond te komen. Dat was niet gemakkelijk met drie kinderen."

In 2006 kwam er beterschap. "We werden toen erkend als vluchteling en ik ben onmiddellijk werk beginnen zoeken", zegt Hajrie. "Via een vriendin had ik gehoord van het systeem van dienstencheques. Zo heb ik vrij vlug werk gevonden, via de VDAB. Maar als het van mij had afgehangen, was ik beginnen werken vanaf onze aankomst hier."

"Werken is belangrijk voor mij. Anders zou ik mij niet nuttig voelen, en natuurlijk haal ik er ook mijn inkomsten uit. Mijn gezin hangt van mij af, want ik ben de enige kostwinner." Momenteel werkt Hajrie 23 uur per week. "Eens de kinderen het huis uit zijn, zou ik graag wat meer werken", zegt ze.

"Ik ben erg tevreden met mijn werk", zegt Hajrie. "Ik ben het schoonmaken nu gewoon. Veel andere mogelijkheden voor een job waren er trouwens niet: ik heb geen diploma en mijn Nederlands is niet echt perfect."

Echt veel problemen heeft ze niet. "De mensen bij wie ik ga schoonmaken, zijn correcte mensen met wie ik geen problemen heb. Soms gebeurt het wel eens dat iemand even zonder dienstencheques zit, maar dan krijg ik de week daarop gewoon een dubbel loon."

Nochtans is schoonmaken niet bepaald licht werk. "Af en toe heb ik wel eens pijn in mijn polsen", zegt Hajrie. "Maar zo'n twee keer per jaar krijgen we ook bijles over hoe we best werken, met welke producten, hoe we ons kunnen beschermen tegen bepaalde schoonmaakproducten." Die bijlessen vindt ze trouwens nuttig.

Schoonmaken mag dan misschien wel zwaar zijn, voor Hajrie is dat geen bezwaar. "Ik zou het liefst blijven werken tot aan mijn pensioen, als ik natuurlijk gezond blijf."

"Du jamais vu"

"Er is nooit een regeringsmaatregel geweest die zo'n succes heeft gekend", herinnert Herwig Muyldermans van Federgon zich, de federatie van de dienstverleners. "C'est du jamais vu". Volgens Muyldermans zou de werkloosheid enkele punten hoger liggen zonder dienstencheques, zeker bij laaggekwalificeerd personeel.

De regionalisering van het systeem noemt hij een uitdaging. "Wij pleiten voor het behoud. Het systeem van de dienstencheques is en delicaat systeem en heeft nu een evenwicht gevonden. Ik hoop dat de regio's dat niet in gevaar zullen brengen.

Muyldermans herinnert aan de doelstellingen van het systeem: het zwartwerk in de huishoudhulp terugdringen, het leven van tweeverdieners-gebruikers meer in evenwicht brengen en ouderen langer thuis houden. "Door het systeem kunnen bejaarde gebruikers langer zelfstandig thuis wonen, en dat wordt soms onvoldoende benadrukt", vindt hij.