Een Brussels Réveil? - Jo Libeer

Er beweegt iets in Brussel. En dat schijnen ook de media vorige week opgemerkt te hebben: een nieuwe minister-president, het grote Brusseldebat vanuit Bozar, de Terzake uitzending over Brussel...… Voor het eerst sinds jaren wordt er opnieuw (voorzichtig) positief over de hoofdstad gepraat. Is dit het begin van een vernieuwde band tussen Vlaanderen en Brussel? Ondernemers hoeven alvast niet overtuigd te worden. Maar wie elkaar graag ziet, durft elkaar ook de waarheid te zeggen.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Eén ding is duidelijk: als we het dan toch over 2014 hebben, dan zullen we ongetwijfeld over Brussel moeten spreken. Zowat elke politieke partij heeft vorige week duidelijk gemaakt dat Brussel voor hen hoog op de politieke agenda staat. En er schijnt zowaar over alle grenzen heen consensus te bestaan over het onvoorstelbare belang van de hoofdstad. Niemand trekt in twijfel hoe Brussel meer en meer een internationale metropool aan het worden is. Een stad die van over de hele wereld politieke besluitvormers, lobbyisten en ondernemers aantrekt. Hoezeer Brussel een geboorteplaats is van kunst, cultuur, creativiteit. Met tempels als Bozar, Flagey en de Munt en de zovele kunstenaars die zich in de Brusselse straten een weg banen naar de wereldtop. Het is duidelijk: over haar kwaliteiten zijn we het eens.

Maar ook over de uitdagingen blijkt er consensus te zijn. Zeker over de Brusselse jeugd. Er bestaat 18% ongekwalificeerde uitstroom van Brusselse jongeren met torenhoge jeugdwerkloosheid tot gevolg. Nochtans is er binnen de Brusselse rand een grote vraag naar jongeren die willen werken. Als we die jobs willen invullen en de jongeren van straat houden, dan is het tijd om de handen in elkaar te slaan. Het debat moet dus niet enkel gaan over wat Brussel intern moet doen, de vraag is hoe we in Brussel de problemen samen zullen aanpakken. Het mag dan al goed zijn dat de neuzen in dezelfde richting staan, om de problemen ook daadwerkelijk aan te pakken, zal er nood zijn aan een shift in de denkwijze van nog teveel politici.

Metropool

Steden winnen overal ter wereld aan belang. In 1990 woonde nog minder dan 40% van de wereldbevolking in steden. Vandaag is dat ongeveer de helft, en de WHO voorspelt dat tegen 2050 ongeveer 7 op 10 mensen in een stad of een verstedelijkt gebied zal wonen. Ook Brussel groeit jaar na jaar. Die vaststelling hebben alle ondernemersorganisaties in 2008 al gemaakt. Toen lanceerden BECI, Voka, UWE en het VBO gezamenlijk het “Brussels Metropolitan” project. Een ambitieuze ontwikkelingsstrategie voor de Brusselse economische metropool. Want laat er geen twijfel over bestaan: de economische invloed van Brussel stopt niet bij haar huidige gewestgrenzen. De vraag is niet zozeer of er een Brusselse metropool bestaat. Wel hoe we er mee omgaan. Dat debat wordt nog te weinig gevoerd.

Nu, na de zesde staatshervorming liggen de grenzen rond Brussel vast. We hoeven dus niet meer te discussiëren of Brussel moet uitbreiden of niet. Er stelt zich een nieuwe vraag: hoe zullen we in de toekomst samen met de rand rond Brussel een ambitieus verhaal schrijven voor de hoofdstad? En hoe zullen we daar allemaal beter van worden. Dat vraagt politieke moed vanuit Brussel maar ook vanuit de rand. Het wordt dus tijd om gezamenlijk na te denken over mobiliteit (herinner u: Brussel filestad van Europa), over tewerkstelling, huisvesting, aanpak van criminaliteit…

Onderwijs

Daarnaast blijft er de enorme uitdaging van het Brussels onderwijs. Het stemt hoopvol dat ook Franstalige politici uit het Brusselse ook de hand in eigen boezem steken. Het was ooit anders. Vlaanderen heeft al enorme inspanningen geleverd voor het Brussels onderwijs, en met resultaat: nooit eerder leerden zoveel Brusselse Ketjes Nederlands. En dat kunnen we enkel maar aanmoedigen: de beste garantie op een job is de taalbeheersing (van zowel Nederlands, Engels als Frans). We moeten dus blijven inzetten op dat onderwijs, we moeten meer plaatsen creëren, we moeten blijven gemotiveerde leerkrachten naar Brussel halen. Ze kunnen jongeren inspireren, laten excelleren. Maar ook de Franstalige scholen moeten beter. Geen enkele jongere mag in Brussel in een zogenaamde “Ecole Poubele” terechtkomen. Ze zouden zelfs niet eens mogen bestaan. 70 procent van de leerlingen in technisch onderwijs in een Franstalige school stoppen zonder diploma op zak. Inderdaad een rechtstreeks ticket naar de werkloosheid. Dit kunnen we toch niet aanvaarden?

Het is positief dat we terug op een volwassen manier over Brussel kunnen spreken. Dat er ook vanuit Vlaanderen meer en meer aandacht is voor de uitdagingen van onze hoofdstad. Dat we Brussel niet enkel zien als een stad waarin we gaan werken. De Brusselse metropool zal in de toekomst in grote mate mee de welvaart bepalen van ons land en onze regio. Het is essentieel dat we een antwoord bieden op de vele uitdagingen in de stad. Het soort Brussels Réveil in de media vorige week stemt me positief. Maar we moeten elkaar ook de waarheid durven zeggen: te lang hebben we enkel over structuren en instellingen in Brussel gesproken. Te vaak lag daar de inhoud van het debat. Te weinig hebben we problemen opgelost. Mede daardoor staat Brussel voor zo’n enorme uitdagingen. Laat ons dus niet langer nadenken vanuit structuren. Laat ons beginnen met ze te vereenvoudigen. Zo wordt het makkelijker om een echte aardverschuiving in Brussel te realiseren. Met een ingesteldheid van openheid, realiteitszin en ambitie. Wie weet spreken we dan binnen tien jaar over een echte Brusselse metropool op wereldniveau.
De tijd dat we enkel vanuit twee kampen naar Brussel keken, lijkt achter de rug. Vanuit de gewesten en gemeenschappen zijn de geesten rijp voor een vernieuwde dynamiek in de hoofdstad. Dat moment lijkt aangebroken. Laten we er nu ook iets mee doen.

(De auteur gedelegeerd bestuurder Voka)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.