Boudewijn regeerde laatste jaren met zijn hart

De vierde en laatste aflevering van de documentaire reeks “Boudewijn. Naar het hart van de koning” toont hoe Boudewijn de laatste jaren van zijn leven radicaal zijn hart volgde. Hij was ontgoocheld geraakt in de politiek, maar hij bleef wel maatschappelijk geëngageerd. Hij koos de kant van de minsten en geringsten: de migranten en de slachtoffers van mensenhandel.
Koning Boudewijn op bezoek in Payoke in het Schipperskwartier in Antwerpen.

Uit de documentaire blijkt dat de liefde van koning Boudewijn voor zijn land erg groot is. Hij deinst er niet voor terug om politici onder druk te zetten om actie te ondernemen rond sociale thema’s die hem nauw aan het hart liggen.

Als eind jaren 70, begin de jaren 80 de economische crisis toeslaat en de ene regering na de andere valt, roept hij de toppolitici van het land op het matje. Hij eist dat ze zouden regeren en maatregelen nemen om crisis te bestrijden. Hij verzet zich ook sterk tegen de staatshervorming, die van België een federale staat wil maken. Voor hem staat federalisme gelijk aan separatisme. Het vergt veel overtuigingskracht van toenmalig premier Wilfried Martens om Boudewijn te doen inzien dat het de enige oplossing is om het land samen te houden.

"Ze zijn zo lief meneer"

Eind jaren 80 maakt Boudewijn zich zorgen om de onstuitbare opkomst van het Vlaams Blok. Hij neemt het op voor de migranten en dringt er bij de bevoegde ministers op aan om meer aandacht te besteden aan de problematiek. In 1989 komt er een koninklijk commissaris voor migrantenbeleid, CVP-politica Paula D’Hondt, die op zijn onvoorwaardelijke steun kan rekenen.

Als Chris De Stoop in een artikelreeks in het weekblad Knack en later ook in zijn boek “Ze zijn zo lief meneer” (1992), het systeem van vrouwenhandel in België aan de kaak stelt, ontbiedt de koning hem op het paleis. Boudewijn is diep geschokt dat die vrouwen in mensonterende omstandigheden moeten leven en dat ambtenaren, politiemensen en zelfs politici betrokken zijn bij het corrupte systeem.

Boudewijn trekt naar het Schipperskwartier in Antwerpen om kennis te maken met de slachtoffers en hen een hart onder de riem te steken. Op het stadhuis krijgen de bevoegde politici en topambtenaren een schop onder hun kont. Uiteindelijk komt het tot een parlementaire onderzoekscommissie, worden criminele netwerken opgerold en komen er nieuwe wetten die de slachtoffers van mensenhandel moeten helpen.

Boudewijn wordt even Albert Van Laeken

Ondertussen gaat het de verkeerde kant uit met de gezondheid van Boudewijn. Hij sukkelt met hartproblemen. Zijn lijfarts wint informatie in bij een arts in Parijs, dokter Carpentier. Die bevestigt dat enkel een heel complexe ingreep het leven van de koning kan redden. Carpentier stelt voor dat Boudewijn zich onder een valse naam inschrijft in het ziekenhuis in Parijs. Die schuilnaam wordt Albert Van Laeken. In de documentaire laat Carpentier een stukje uit het medisch dossier van Boudewijn zien, waarop de valse naam staat (foto). Hij toont ook een tekening van het hart van Boudewijn.

Carpentier zegt dat hij er zich tijdens de operatie heel erg van bewust was dat hij niet één man opereerde, maar 10 miljoen mensen. “In het midden van de ingreep werd het moeilijk en begon ik ervoor te vrezen dat ik de operatie niet zou kunnen voltooien zoals was voorzien. Maar ik moest slagen voor die 10 miljoen mensen. Toen heb ik gebeden. Daarna heb ik de operatie in de beste omstandigheden kunnen verderzetten. Er is toen een derde persoon tussengekomen. Ik noem hem God.” De operatie is geslaagd en Boudewijn herstelt goed.

Land in diepe rouw

Op de nationale feestdag van 1993 verschijnt Boudewijn voor het laatst in het openbaar. De staatshervorming is afgerond en Boudewijn roept op tot communautaire vrede. De koning vertrekt op vakantie naar Motril in Spanje. Daar overlijdt hij op 31 juli aan een hartstilstand. De koning zou zonder geneesmiddelen naar Motril gegaan zijn.

Onmiddellijk breekt er speculatie uit over de opvolging. Boudewijn had altijd in zijn neef prins Filip zijn opvolger gezien, omdat zijn broer Albert lange tijd gescheiden leefde van zijn vrouw. Maar als Boudewijn sterft, zijn Albert en Paolo al enkele jaren weer verzoend. Grondwettelijk heeft Albert recht op de troon. Albert aanvaardt zijn opdracht en zegt dat zijn broer hem ook al gevraagd had om hem op te volgen.

Het land verkeert in diepe rouw. Het blijkt dat koning Boudewijn veel landgenoten diep geraakt heeft. Duizenden mensen staan uren in de rij om zijn lichaam te groeten. Zijn begrafenis krijgt een vrij persoonlijke invulling. Zo komt onder anderen een prostituee en slachtoffer van vrouwenhandel aan het woord. Ongezien op een koninklijke begrafenis. Kardinaal Danneels en kardinaal Suenens zinspelen op een heiligverklaring van de koning.

Koning Boudewijn was meer dan 40 jaar koning. Hij slaagde er in de monarchie weer populair te maken en een onuitwisbare indruk te maken op veel mensen. In de documentaire schetsen de getuigen Boudewijn als iemand die voorbij titels en functies recht naar het hart van de mens ging.