Hooggerechtshof erkent het homohuwelijk

In de Verenigde Staten heeft het Hooggerechtshof uitspraak gedaan over twee zaken in verband met het homohuwelijk. De langverwachte uitspraken zijn een overwinning voor de voorstanders van het homohuwelijk.
Voorstanders van het homohuwelijk feliciteren elkaar voor het gerechtsgebouw.

Het hof moest zich uitspreken over een bepaling in de DOMA-wet, de Defense of Marriage Act, die het onmogelijk maakte dat gehuwde homokoppels dezelfde voordelen van de federale overheid konden genieten als hetero-echtparen. Het gaat dan om een aantal voordelen op het gebied van belastingen, gezondheidszorg en pensioenen.

Vijf van de negen rechters in het hof vonden het niet kunnen dat DOMA een aantal door de staten erkende huwelijken niet op dezelfde voet behandelt als andere huwelijken. DOMA definieert het huwelijk als een verbintenis tussen een man en een vrouw, wat in strijd is met het gelijkheidsbeginsel dus ongrondwettelijk is volgens het hof. De vier conservatieve rechters van het hof waren het niet eens met de beslissing. Zij vonden dat het hof zich niet had moeten uitspreken over de zaak, en, nu het dat toch gedaan heeft, dat het de "democratisch aangenomen wetgeving" niet had mogen schrappen.

Twaalf staten en het District of Columbia hebben het homohuwelijk erkend in de VS en in Californië zijn 18.000 homokoppels getrouwd in de korte periode dat het daar was toegestaan. De DOMA-wet, die het traditionele huwelijk tussen man en vrouw wil beschermen, werd in 1996 goedgekeurd door een ruime meerderheid van Democraten en Republikeinen en ondertekend door de Democratische president Bill Clinton. Sindsdien hebben zowel Clinton als verschillende parlementsleden die voor de wet gestemd hebben, hun steun ervoor ingetrokken.

AP2013

Proposition 8

Een andere zaak waar het Hooggerechtshof zich over moest buigen, was "Proposition 8", een in een referendum goedgekeurd verbod op het homohuwelijk in de staat Californië. Dat verbod is ongrondwettelijk verklaard door een lagere rechtbank en het was daartegen dat een aantal partijen een zaak hadden aangespannen. 

Het Hooggerechtshof stelt echter dat de klagers niet het recht hadden om de uitspraak van de lagere rechtbank te betwisten en het weigert zich erover uit te spreken. Dat betekent in de praktijk dat de uitspraak van de lagere rechtbank overeind blijft en dat het verbod op homohuwelijken in Californië dus geschrapt blijft. Voor de overige staten heeft die uitspraak geen belang, maar in Californië zullen homo's dus opnieuw kunnen trouwen. 

Ook hier is de uitspraak genomen met een nipte meerderheid van vijf rechters voor en vier rechters tegen.

Conservatief vs progressief

Het Hooggerechtshof van de VS is de hoogste rechtbank van het land en het hof telt negen, voor het leven benoemde leden. 

Vier van de rechters zijn door Republikeinse presidenten benoemd en worden gezien als conservatief: het gaat om Opperrechter John Roberts, rechter Antonin Scalia, Clarence Thomas, de enige zwarte rechter in het hof, en Samuel Alito.

Vier andere rechters zijn door Democratische presidenten benoemd en worden gezien als progressief: de drie vrouwelijke rechters Ruth Bader Ginsburg, Sonia Sotomayor, de enige Latina in het hof, en Elena Kagan, en rechter Stephen Breyer.

De laatste rechter, Anthony Kennedy, is door de Republikeinse president Ronald Reagan benoemd en hij wordt gezien als een conservatief die soms met de progressieven meestemt. 

Zijn stem geeft vaak de doorslag en dat was nu ook het geval in de uitspraak over de DOMA-wet. In de uitspraak over Proposition 8 lag de verdeling niet volgens ideologische lijnen. Opperrechter Roberts en de rechters Bader Ginsburg, Beyer, Kagan en Scalia vormden de meerderheid, die dus bestond uit twee conservatieven en drie progressieven.