Paus benoemt onderzoekscommissie voor de bank

Paus Franciscus heeft een speciale onderzoekscommissie benoemd die de misbruiken bij de bank van het Vaticaan moet onderzoeken. Die bank is herhaaldelijk in opspraak gekomen bij tal van schandalen.
AP2013

De nieuwe commissie bestaat uit vijf mensen. Het gaat om een Italiaanse en een Franse kardinaal, een Spaanse aartsbisschop en een Amerikaanse geestelijke, maar ook een leek: Mary Ann Glendon, professor recht aan de Amerikaanse universiteit van Harvard.

De commissie krijgt uitgebreide bevoegdheden. Zo kan ze alle medewerkers van het Vaticaan ondervragen en dus niet enkel het personeel van de bank van het Vaticaan. Wie voor de commissie verschijnt, zal zich niet mogen beroepen op de regels voor geheimhouding. Bovendien zal de commissie direct aan de paus rapporteren en wordt de hele Vaticaanse bureaucratie zo omzeild.

Vooral dat laatste is een erg drastische maatregel van de paus, die duidelijk van plan is om komaf te maken met de talrijke schandalen bij de bank van het Vaticaan. Op basis van het rapport van de commissie zal paus Franciscus besluiten op welke manier de bank hervormd moet worden en of het Vaticaan wel een bank nodig heeft.

Paradijs van fiscale fraude?

Het Instituut voor Religieuze Werken -zoals de bank van het Vaticaan officieel heet- werd in 1942 opgericht. Ze telt 114 werknemers en beheert tegoeden van 5,4 miljard euro. De bank beheert de financiële zaken van het Vaticaan en heeft 19.000 rekeningen, vooral van werknemers, maar ook van priesters en kloosterordes en kerkelijke instellingen. Met de winst worden katholieke organisaties overal ter wereld ondersteund. De bank leent geen geld uit.

De Vaticaanse bank heeft een lange geschiedenis van financiële schandalen. In 1982 werd ze genoemd in het faillissement rond de Banco Ambrosiano, die geld van de maffia belegd zou hebben in Zuid-Amerika.

De voorbije jaren werd de bank herhaaldelijk gemeld in schandalen van fiscale fraude. Zo blokkeerde de Italiaanse centrale bank 23 miljoen euro van de Vaticaanse bank tijdens een onderzoek. Vorig jaar moest Ettore Tedeschi, topman van de bank van het Vaticaan, ontslag nemen. De EU onderhandelt met het Vaticaan over meer transparantie en regels om witwassen van geld via het staatje onmogelijk te maken.